Son zamanlarda artan ekran kullanımıyla küçükten büyüğe herkesin ekran kullanımı arttı. Artan bu kullanımla beraber ortaya çıkan davranışsal bağımlılık, modern çağın en büyük tehdidinden biri oluyor. Özellikle de çocuklar ekranlara bağlı olmalarıyla çokça bu tehlikenin içerisinde yer alıyorlar. Bizde sizin için Türkiye Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Günay Budakova’nın açıklamaları ile ekran bağımlılığı nedir ve ekran bağımlılığı nasıl geçer? Sorularını araştırdık.
Son zamanlarda özellikle de teknolojinin oldukça gelişmesiyle birlikte ekranlara olan bağımlılıkta artamaya başladı. Özellikle de gençlerin ve çocukların elinde sıklıklar gördüğümüz elektronik aletler, durumun ne kadar ciddi olduğunu da gösteriyor.
Ekran bağımlılığı, kişinin telefon, tablet, bilgisayar ya da televizyon gibi dijital cihazları aşırı kullanmasıyla ortaya çıkar.
Aşırı kullanılan bu cihazlar artık başa çıkılamaz bir hal aldığı zaman ekran bağımlılığı durumları meydana gelir.
Ekran bağımlılığı, kimi zaman sosyal medya da sürekli takılmak isteği ya da kimi zaman ekranda sürekli oyun oynama gibi istekleri ortaya çıkarır.
Günün büyük bir bölümünü de ekran önünde geçiren çocuklar hayattaki sorumluluklarını ertelemek zorunda kalarak, asosyal denilen hayatı yaşamaya başlar. Peki ekran bağımlılığının belirtileri nelerdir?

Ekran bağımlılığının belirtileri nelerdir?
Ekran bağımlılığı denilen durumda aslında her teknolojik alet kullanan kişiler bağımlı değildir. Ancak bazı durumlarda ekran bağımlığı kendini gösterir. Bunlar;
Ekran başında ne kadar zaman geçirdiğini fark edememek,
Elektronik aletten uzak kalınca huzursuz olmak,
Uyumadan önce ekrana çok bakarak uyku düzenini bozmak,
Unutkanlığı çokça olması,
Arkadaş ya da aile içinde vakit geçirmek yerine ekranı tercih etmek,
Günlük yaşamda hayatı organize etmede zorluk çekme,
Göz yorgunluğu, boyun ve sırt ağrısı gibi durumlar,
Dil gelişiminde yavaşlama olmasıyla konuşmakta güçlük çekme,
Aşırı sinirlilik, gibi belirtileri kapsar.

Kimlere ekran bağımlısı denir?
Ekran bağımlılığının kimlere denilmesinin en kolay yolu, elektronik ve dijital aletlerle geçirdikleri süreleri kontrol etmede güçlük çekenlerdir.
Kişinin ruhsal, kişisel hayatını oldukça etkileyen ekran bağımlılığı herkesi etkileyebilir. Ancak bazı yaş gruplarını daha fazla etkiler.

Çocuklarda ekran bağımlılığı
Özellikle de 3 ya da 4 yaşından itibaren ebeveyniler tarafından çocuklara verilen dijital ekranlar, büyük riskleri de meydana getirebilir. Nedir bunlar?
Küçük yaşta ekrana maruz kalan çocuklar, sosyal becerilerini tam geliştiremezler.
İletişim kuramazlar.
Dikkat dağınıklığı ya da akademik başarı göstermezler.
Yetişkinlerde ekran bağımlılığı
Ekran bağımlılığı sadece çocuklar için değil yetişkinlerde de ekran bağımlılığı durumları meydana gelir. İş ve gündelik hayattan kaçmak isteyen yetişkinler ekrana yönelirler. Ancak zamanla bu yönelme tam bir bağımlılığa dönüşür. Peki, yetişkinlerde ne gibi sorunlar ortaya çıkartır?
Zamanla ortaya çıkan bu yönelim gerçek hayattaki sorumluklardan uzaklaştırır,
Kişilerin içe kapanmasına neden olur,
Ekrandan uzak kalan kişiler de sinir ve gerginlik yüksek olur.

Günümüzde her yaştan kişilerin dijital ekran kullanması, ama bu kullanım zamanla uzarsa ekran bağımlılığı süreçlerine giriyor. Ama burada içerik ve amaç kısmı önemli oluyor. Eğer ki bir amaca uygun içerikleri izlemek ya da takip etmek ekran bağımlılığı olduğunu açıklamaz.

Konu hakkında Türkiye Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Günay Budakova, “Ekran bağımlılığı yine bir şekilde kendini belli eder. Kişi ayarladığı sürenin dışında ekrana çok bakarsa ve en önemlisi gündelik aktivitelerinden giderek uzaklaşırsa buna ekran bağımlığı denir.” diyerek ekran bağımlığını açıklamıştır.

Ekran bağımlığında hangi noktada destek gerekir? sorusuna da açıklama yapan Türkiye Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Günay Budakova “Günlük rutinlerin aksaması ve erteleme işleminin yapılması, kaygı durumlarını yaşaması gibi sorunlar olduğu zaman kişilere yargılayıcı olmadan anlatılması lazım.” diyerek anne ve babalara da görev düştüğünü ifade ediyor.