Eski çağlardan beri bilinen ancak bir süre unutulmuş olan Amarant, son yıllarda sağlıklı beslenme trendlerinin yükselmesiyle birlikte yeniden popüler hale geldi. Son zamanlarda bu kadar popüler olan amarantlar, diyet listelerinin de en başında yer alıyor. Hal böyle olunca da amarantlar merak ediliyor. Arama motorlarında Azteklerden günümüze kadar gelen ve adeta sağlığın sırrı olarak adlandırılan amarantlar, dikkatleri üzerine çekiyor. Peki, Amarant nedir, faydaları nelerdir? Amarant nasıl kullanılır? sorularını sizin için Atlas Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Nilay Sampanoğlu Cansver cevapladı. İşte detaylar…
Aztekler döneminde temel besin kaynağı olarak kullanılan Amarant, bilimsel adıyla Amarathus, son yıllarda sağlıklı beslenme modellerinde ve özellikle fonksiyonel beslenmede yer bulmaya başladı. Fonksiyonel besin olarak anılan amarant, yüksek besin değeri ve çok yönlü kullanımıyla özellikle diyet yapanların ilgisini çekiyor. Amarant, teknik olarak bir tahıl değil, “psödo-tahıl” yani tahıl benzeri bir bitkidir.

Güney Amerika kökenli olan bu bitki, özellikle Aztekler döneminde temel besin kaynaklarından biri olarak tüketilmiştir. Glütensiz olması, onu çölyak hastaları, glütensiz beslenen kişiler için de ideal hale getirir.

Küçük, yuvarlak ve açık renkli tohumlara sahip olan amarant, pişirildiğinde klasik bir tahıla benzemez küçük, yuvarlak ve hafif jelimsi bir yapı alır. Biraz kinoa gibi ama daha yapışkandır, pirinç lapası gibi kremamsı bir yapıya benzer.Dışı hafif diri, içi yumuşak olur.Hafif fındıksı, cevizimsi bir tadı vardır. Bu yüzden hem tatlı hem tuzlu tariflerde yer alabilir.

Yüksek beni içeriği ile diğer tahıllardan ayrılır
Amarantı diğer tahıllardan ayıran en önemli özellik, yüksek besin içeriğidir.
İçeriğinde; Yüksek kaliteli bitkisel protein, lif, demir, magnezyum, kalsiyum ve antioksidanlar bulunur.
Protein açısından oldukça zengindir ve tüm temel amino asitleri içerir ve lizin adlı aminoasitten diğer tahıllara göre daha zengindir. Bu özelliğiyle vejetaryen ve vegan beslenmede önemli bir yer tutar.

Uzun süre tok tutar
Amarantın lif oranı oldukça yüksektir. Bu da sindirimi yavaşlatır ve uzun süre tokluk hissi sağlar. Özellikle kilo vermek isteyenler için bu büyük bir avantajdır.
Kas kütlesini destekler
Protein kalitesinin yüksek olması, sayesinde kas yapımına ve onarımına katkıda bulunur. Spor yapanlar veya kas kaybını önlemek isteyenler için iyi bir alternatiftir.

Sindirim sistemine destek olur
Lifli yapısı bağırsak hareketlerini düzenler ve kabızlık gibi sorunların önüne geçebilir.
Kalp sağlığını destekler
Amarant, kolesterolün dengelenmesine yardımcı olur. Aynı zamanda magnezyum açısından zengin olması kalp sağlığına olumlu katkı sağlar.

Glütensizdir
Glüten intoleransı veya çölyak hastalığı olan kişiler için güvenle tüketilebilecek bir besindir.
Genel enerji ve bağışıklık desteği
İçerdiği kompleks karbonhidratlar sayesinde gün boyunca dengeli enerji sağlar ve kan şekerinde ani dalgalanmaları önler.
Vitamin ve mineraller sayesinde vücudun genel işleyişine destekler.
Amarant zayıflatır mı?
Amarant tek başına mucizevi bir zayıflama besini değildir. Ancak doğru şekilde tüketildiğinde kilo verme sürecine ciddi katkı sağlar. Özellikle, tokluk süresini uzattırarak daha az kalori almanıza yardımcı olur.

Düşük glisemik indekse sahip olduğu için kan şekerini dengeler ve ani açlık krizlerini azaltır. Amarantın en önemli özelliklerinden biri de diyet sırasında kas korunumunu sağlamasıdır.

Ancak burada önemli olan porsiyon kontrolüdür. Çünkü her sağlıklı besin gibi amarant da fazla tüketildiğinde kalori fazlasına neden olabilir. Yaklaşık 100 gram pişmiş amarant yine yaklaşık olarak 100-120 kaloridir.

Amarant oldukça esnek bir besindir ve farklı öğünlerde kolaylıkla kullanılabilir.
Kahvaltıda
Öğle ve Akşam Yemeklerinde
Ara Öğünlerde

Amarant nasıl pişirilir?
Amarantın hazırlanması oldukça kolaydır. Amarantın temel haşlama yöntemi 1 su bardağa amarant için 2-2,5 su bardağı su ile kısık ateşte 20 dakika pişirmek yeterlidir. Suyunu çektiğinde bir süre dinlendirilir. Tatlı tariflerde kullanılacaksa sütle pişirilebilir, sebze, çorba veya salatalarda kullanılacaksa tercihe bağlı olarak bir tutam tuz kullaniılabilir.

Farklı amarant tarifleri
Amarant Salatası
Haşlanmış amarantı; domates, salatalık, zeytinyağı, limon ve yeşilliklerle karıştırarak hafif ve doyurucu bir salata elde edilebilir.
Amarant Lapası (Porridge)
Sabah kahvaltısı için:
İle hazırlanan bir karışım hem besleyici hem de tok tutucudur.
Patlatılmış Amarant
Amarantı yüksek ısıda kısa sürede patlatarak atıştırmalık olarak tüketebilirsiniz. Bu yöntem özellikle sağlıklı atıştırmalık alternatifi arayanlar için idealdir.

Amarant tüketirken dikkat edilmesi gerekenler!
Her sağlıklı besinde olduğu gibi amarant tüketiminde de denge önemlidir. Aşırı tüketim sindirim sorunlarına yol açabilir. Bu sebeple Atlas Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Nilay Sampanoğlu Cansever dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.

“Günlük 3-5 yemek kaşığı pişmiş amarant yeterli olur. Çiğ ya da az pişmiş tüketilmesi zor sindirilir ve emilimi azaltan bileşikler içerir. Ayrıca ilk kez tüketeceklerin küçük porsiyonlarla başlaması gerekmektedir. Amarantı tüketirken günlük karbonhidrat miktarına dikkat etmek gerekir.” diyor.

Kimler amarant tüketmeli?
Amarant herkes tarafından tüketilebilir, ancak şu kişiler için daha önemlidir:
Ancak kronik hastalığı olan, daha öncesinde şiddeti böbrek taşı problemi olan ve çok hassas sindirim sistemine sahip bireylerin düzenli tüketim öncesinde bir uzmana danışması önerilir.