{"id":159672,"date":"2025-04-09T18:13:07","date_gmt":"2025-04-09T15:13:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/?p=159672"},"modified":"2025-04-09T18:13:07","modified_gmt":"2025-04-09T15:13:07","slug":"sap-hastaligi-dunya-genelinde-35-yildan-sonra-yeniden-korku-saldi-sap-hastaligi-insana-ne-yapar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/sap-hastaligi-dunya-genelinde-35-yildan-sonra-yeniden-korku-saldi-sap-hastaligi-insana-ne-yapar\/","title":{"rendered":"\u015eap hastal\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya genelinde 35 y\u0131ldan sonra yeniden korku sald\u0131! \u015eap hastal\u0131\u011f\u0131 insana ne yapar?"},"content":{"rendered":"<p class=\"p1\">Neredeyse bir ku\u015fak boyunca sessizli\u011fe g\u00f6m\u00fclen \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131, 35 y\u0131l sonra beklenmedik bir bi\u00e7imde yeniden sahneye \u00e7\u0131karak k\u00fcresel \u00e7apta endi\u015fe olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131. Ba\u015fta hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen b\u00f6lgeler olmak \u00fczere pek \u00e7ok \u00fclkede alarma ge\u00e7ilmesine neden olan bu hastal\u0131k, b\u00fcy\u00fckba\u015f ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanlar\u0131 etkileyen son derece bula\u015f\u0131c\u0131 bir viral enfeksiyon olarak biliniyor. Bu defa mesele yaln\u0131zca hayvanlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil, olas\u0131 bir insan bula\u015f\u0131 riski, endi\u015fenin dozunu katbekat art\u0131rm\u0131\u015f durumda. Acaba \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131 insanlara da zarar verebilir mi? \u0130\u015fte merak edilen sorunun detayl\u0131 cevab\u0131&#8230;<\/p>\n<h3>35 YIL SONRA YEN\u0130DEN KORKU SALDI! \u015eAP HASTALI\u011eI \u0130NSANA NE YAPAR?<\/h3>\n<p class=\"p1\">\u015eap vir\u00fcs\u00fc asl\u0131nda insanlar\u0131 do\u011frudan hedef alm\u0131yor. Ancak nadir de olsa insanlara bula\u015fabildi\u011fine dair kay\u0131tlar mevcut. \u00d6zellikle enfekte hayvanlarla yak\u0131n temas halinde bulunan kasaplar, veterinerler ya da \u00e7ift\u00e7iler, risk grubuna giriyor. \u015eap vir\u00fcs\u00fc insanlarda genellikle hafif grip benzeri belirtilerle kendini g\u00f6sterebilir: Ate\u015f, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, halsizlik ve a\u011f\u0131z i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck yaralar.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-159692 size-full\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.41.53.png\" alt=\"\" width=\"968\" height=\"546\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.41.53.png 968w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.41.53-300x169.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.41.53-768x433.png 768w\" sizes=\"(max-width: 968px) 100vw, 968px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p class=\"p1\">35 y\u0131l aradan sonra hastal\u0131\u011f\u0131n yeniden g\u00fcndeme gelmesi, \u00f6zellikle 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131nda ya\u015fanan b\u00fcy\u00fck salg\u0131nlar\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. O d\u00f6nemde, y\u00fcz binlerce hayvan itlaf edilmi\u015f, baz\u0131 \u00fclkelerde ekonomik dengeler alt\u00fcst olmu\u015ftu. Bu nedenle hastal\u0131\u011f\u0131n yeniden yay\u0131lma ihtimali, sadece hayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in de\u011fil, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ciddi bir tehdit olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-159693 \" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.42.09.png\" alt=\"\" width=\"913\" height=\"558\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.42.09.png 884w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.42.09-300x183.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.42.09-768x469.png 768w\" sizes=\"(max-width: 913px) 100vw, 913px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p class=\"p1\">\u015eu an i\u00e7in insanlara bula\u015fma riski d\u00fc\u015f\u00fck olsa da, uzmanlar hijyen kurallar\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya uyulmas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor. Ayr\u0131ca, hastal\u0131\u011f\u0131n erken te\u015fhis edilmesi ve h\u0131zla izole edilmesi, hem hayvanlar hem de insanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<h3>\u015eAP HASTALI\u011eI \u0130NSANDA NASIL BEL\u0130RT\u0130 G\u00d6STER\u0130R?<\/h3>\n<p class=\"p1\">\u015eap hastal\u0131\u011f\u0131, esasen hayvanlar aras\u0131nda yay\u0131lan bir enfeksiyon olarak bilinse de, nadir durumlarda insanlara da bula\u015fabilir. \u0130nsanlarda \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131na rastlanma oran\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Ancak vir\u00fcs, genellikle hastal\u0131kl\u0131 hayvanlarla birebir temas kuran ki\u015filerde kendini g\u00f6sterebilir. Bu durum \u00e7o\u011funlukla hayvan bak\u0131m\u0131, kesimi ya da tedavisiyle yak\u0131ndan ilgilenen veteriner hekimler, \u00e7iftlik \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ve mezbaha personeli gibi meslek gruplar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-159694 size-full\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.50.09.png\" alt=\"\" width=\"906\" height=\"530\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.50.09.png 906w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.50.09-300x175.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.50.09-768x449.png 768w\" sizes=\"(max-width: 906px) 100vw, 906px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p class=\"p1\">\u0130nsandaki ilk belirtiler genellikle grip benzeri hafif semptomlarla ba\u015flar. Ki\u015fide ani ba\u015flayan ate\u015f, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, titreme ve genel bir k\u0131rg\u0131nl\u0131k hali olu\u015fabilir. Bu d\u00f6nemin ard\u0131ndan, a\u011f\u0131z i\u00e7i mukozas\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck, a\u011fr\u0131l\u0131 yaralar meydana gelebilir. Baz\u0131 bireylerde el ve ayaklarda hassasiyet ya da k\u0131zar\u0131kl\u0131k, nadiren de d\u00f6k\u00fcnt\u00fc g\u00f6zlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-159699 size-full\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.53.16.png\" alt=\"\" width=\"976\" height=\"594\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.53.16.png 976w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.53.16-300x183.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.53.16-768x467.png 768w\" sizes=\"(max-width: 976px) 100vw, 976px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p class=\"p1\">Hastal\u0131k genellikle hafif seyreder ve birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde kendili\u011finden ge\u00e7er. Ancak ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi zay\u0131f bireylerde daha uzun s\u00fcrebilir. \u015eap vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn insandan insana bula\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair kesin bir bulgu yoktur, bu nedenle panik yap\u0131lmas\u0131na gerek yoktur. Yine de korunma i\u00e7in hijyen kurallar\u0131na uymak ve hayvanlarla temasta dikkatli olmak \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-159696 size-full\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.50.54.png\" alt=\"\" width=\"912\" height=\"534\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.50.54.png 912w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.50.54-300x176.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.50.54-768x450.png 768w\" sizes=\"(max-width: 912px) 100vw, 912px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<h3>\u015eAP HASTALI\u011eI NE ZAMAN ORTAYA \u00c7IKTI?<\/h3>\n<p class=\"p1\">\u015eap hastal\u0131\u011f\u0131, insanl\u0131k tarihinin \u00e7ok eski d\u00f6nemlerinden beri hayvanlarla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fayan toplumlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klardan biri olarak kabul edilir. Kesin \u00e7\u0131k\u0131\u015f tarihi net olmamakla birlikte, hastal\u0131\u011f\u0131n izlerine ilk olarak 16. y\u00fczy\u0131lda Avrupa\u2019da rastland\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Ancak baz\u0131 tarih\u00e7iler, bu vir\u00fcs\u00fcn \u00e7ok daha eski \u00e7a\u011flarda da var oldu\u011funu, sadece tan\u0131s\u0131n\u0131n konulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-159697 size-full\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.51.00.png\" alt=\"\" width=\"948\" height=\"564\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.51.00.png 948w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.51.00-300x178.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.51.00-768x457.png 768w\" sizes=\"(max-width: 948px) 100vw, 948px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p class=\"p1\">Bilimsel olarak belgelenmi\u015f ilk b\u00fcy\u00fck \u015fap salg\u0131n\u0131 1514 y\u0131l\u0131nda \u0130talya\u2019da kaydedilmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde Avrupa genelinde b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvanlar\u0131n toplu \u00f6l\u00fcmleriyle sonu\u00e7lanan salg\u0131nlar, hastal\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lma h\u0131z\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. 19. y\u00fczy\u0131la gelindi\u011finde, \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131 art\u0131k sadece Avrupa\u2019y\u0131 de\u011fil, Asya ve Afrika\u2019daki hayvan pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 da etkisi alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-159698 size-full\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.52.21.png\" alt=\"\" width=\"934\" height=\"574\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.52.21.png 934w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.52.21-300x184.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Ekran-Resmi-2025-04-09-17.52.21-768x472.png 768w\" sizes=\"(max-width: 934px) 100vw, 934px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p class=\"p1\">Vir\u00fcs\u00fcn yap\u0131s\u0131 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda daha iyi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f, 1930\u2019larda ise ilk a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu geli\u015fmelere ra\u011fmen, \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u00e2l\u00e2 zaman zaman ortaya \u00e7\u0131karak ciddi ekonomik kay\u0131plara neden olmaktad\u0131r. Salg\u0131nlar, \u00f6zellikle hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen toplumlar \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkiler b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun s\u00fcredir ad\u0131ndan s\u00f6z ettirmeyen \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131, 35 y\u0131l sonra yeniden ortaya \u00e7\u0131karak hem hayvan sahiplerini hem de sa\u011fl\u0131k otoritelerini alarma ge\u00e7irdi. Salg\u0131n\u0131n insanlara da bula\u015fma ihtimali merak konusu oldu. Peki, bu hastal\u0131k insan v\u00fccudunda nas\u0131l belirtilerle kendini g\u00f6steriyor? \u0130\u015fte detaylar\u2026 <\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":159713,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[1991],"tags":[17350,17351],"class_list":["post-159672","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-sap-hastaligi-belirtileri","tag-sap-hastaligi-insana-ne-yapar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159672"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=159672"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159672\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":159716,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159672\/revisions\/159716"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/159713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=159672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=159672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=159672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}