{"id":193437,"date":"2025-06-19T10:44:08","date_gmt":"2025-06-19T07:44:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/?p=193437"},"modified":"2025-09-19T19:00:04","modified_gmt":"2025-09-19T16:00:04","slug":"diyarbakir-erganide-kadinlar-arkeolojik-kazilarda-rol-aliyor-buluntu-ve-veri-ayikliyorlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/diyarbakir-erganide-kadinlar-arkeolojik-kazilarda-rol-aliyor-buluntu-ve-veri-ayikliyorlar\/","title":{"rendered":"Diyarbak\u0131r Ergani\u2019de kad\u0131nlar arkeolojik kaz\u0131larda rol al\u0131yor! Buluntu ve veri ay\u0131kl\u0131yorlar"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsanl\u0131k tarihine \u0131\u015f\u0131k tutan Diyarbak\u0131r&#8217;\u0131n Ergani il\u00e7esindeki 12 bin y\u0131ll\u0131k \u00c7ay\u00f6n\u00fc Tepesi&#8217;nde devam eden arkeolojik kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bulgular, 32 kad\u0131n i\u015f\u00e7inin elinden \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<h3>D\u0130YARBAKIR ERGAN\u0130\u2019DE KADINLAR ARKEOLOJ\u0130K KAZILARDA ROL ALIYOR!<\/h3>\n<p>G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi&#8217;nde, Diyarbak\u0131r&#8217;\u0131n Ergani il\u00e7esinin 7 kilometre g\u00fcneybat\u0131s\u0131nda, Ergani Ovas\u0131 kuzeyinde yer alan \u00c7ay\u00f6n\u00fc Tepesi, insanl\u0131k tarihinin yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini temsil ediyor. \u0130lk Neolitik d\u00f6nemden itibaren, yakla\u015f\u0131k 12 bin y\u0131l \u00f6nce ilk defa iskan edilen bu yerle\u015fim yeri, sadece Anadolu de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Yak\u0131ndo\u011fu ve Levant co\u011frafyas\u0131nda d\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr tarihi i\u00e7in anahtar niteli\u011finde bir yerle\u015fim yeri olarak biliniyor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-193438\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/3-1291.png\" alt=\"\" width=\"1208\" height=\"680\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/3-1291.png 1208w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/3-1291-300x169.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/3-1291-1024x576.png 1024w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/3-1291-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1208px) 100vw, 1208px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p>Kaz\u0131 projesi, ilk olarak 1964 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul \u00dcniversitesi Prehistorya (Tarih \u00d6ncesi Arkeolojisi) kurucular\u0131ndan Prof. Dr. Halet \u00c7ambel ve Chicago \u00dcniversitesi&#8217;nden Prof. Dr. Robert John Braidwood ortak projesi olarak ba\u015flat\u0131ld\u0131. Kaz\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 daha sonra 1987-1992 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Prof. Dr. Mehmet \u00d6zdo\u011fan ve ard\u0131ndan 2015-2023 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Prof. Dr. Asl\u0131 Erim-\u00d6zdo\u011fan taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararl\u0131 kaz\u0131lar kapsam\u0131nda; \u00c7ay\u00f6n\u00fc Tepesi Kaz\u0131 ve Ara\u015ft\u0131rma Projesi, \u00c7anakkale Onsekiz Mart \u00dcniversitesi Uygulamal\u0131 Bilimler Fak\u00fcltesi M\u00fczecilik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Sava\u015f Sar\u0131altun ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Kaz\u0131larda, son iki y\u0131ld\u0131r kad\u0131nlar yer al\u0131yor. 37 i\u015f\u00e7iden 32&#8217;si tar\u0131m i\u015f\u00e7isi kad\u0131n olurken, 39 ki\u015filik bilim heyeti \u00fcyesinden (arkeolog, co\u011frafyac\u0131, jeolog, mimar, antropolog, restorat\u00f6r, harita m\u00fchendisi) 21&#8217;i yine kad\u0131nlardan olu\u015fuyor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-193439\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/1-1252.png\" alt=\"\" width=\"1208\" height=\"680\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/1-1252.png 1208w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/1-1252-300x169.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/1-1252-1024x576.png 1024w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/1-1252-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1208px) 100vw, 1208px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p>Do\u00e7. Dr. Sar\u0131altun, \u0130HA muhabirine \u00c7ay\u00f6n\u00fc Tepesi&#8217;nin d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc neotik yerle\u015fme oldu\u011funu, bu yerle\u015fmenin ilk kaz\u0131lar\u0131n\u0131n 1964&#8217;te ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. Bu kaz\u0131lar\u0131n aral\u0131klarla 61 y\u0131ld\u0131r devam etti\u011fine de\u011finen Sar\u0131altun, son iki y\u0131ld\u0131r da kendi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda devam eden bir proje oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Sar\u0131altun, buradaki as\u0131l \u00f6nemli noktan\u0131n M\u00d6 10 binlerden M\u00d6 6 binlere kadar kesintisiz bir \u015fekilde yerle\u015fim g\u00f6steren yer oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, &#8220;O d\u00f6nemli ilgili bildi\u011fimiz b\u00fct\u00fcn verileri bizlere detaylar\u0131yla sunan bir yerle\u015fme. Gelece\u011fe Miras Projesiyle bu yo\u011funlu\u011fumuzu art\u0131rd\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00c7ay\u00f6n\u00fc Tepesi&#8217;nin bir \u00f6ren yeri olmas\u0131n\u0131 istiyoruz. Arkeolojik verileri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131rken son iki y\u0131ld\u0131r a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak b\u00f6lgede tar\u0131m i\u015f\u00e7isi olan kad\u0131nlarla \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 tercih ediyoruz. Kad\u0131nlarla \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 tercih etmemizin birka\u00e7 nedeni var. Bundaki en \u00f6nemli nokta, yerelde istihdam\u0131 sa\u011flamak. Aile ekonomisine katk\u0131 sunmak. K\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n korunmas\u0131 ve gelece\u011fe aktar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kad\u0131nlar\u0131n e\u011fitici olduklar\u0131na inan\u0131yoruz. Hane i\u00e7inde, \u00e7evredekilere dolayl\u0131 bir e\u011fitim verdiklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz&#8221; dedi.<\/p>\n<h3>&#8220;SEV\u0130YE KAZARKEN \u0130LK BA\u015eTA KADINLAR ONA DOKUNUYOR, FARK ED\u0130YOR&#8221;<\/h3>\n<p>Ge\u00e7en sene y\u00fczde 90, bu sene ise y\u00fczde 87 oran\u0131nda kad\u0131n i\u015f\u00e7i say\u0131lar\u0131 oldu\u011funu kaydeden Sar\u0131altun, konu\u015fmas\u0131na \u015f\u00f6yle devam etti:<br \/>\n&#8220;Kad\u0131nlarla ge\u00e7en seneden beri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda deneyimlerimiz \u015fu; \u00f6zelikle daha temiz ve daha d\u00fczenli \u00e7al\u0131\u015fma. Daha detayl\u0131 verilere sahip olmam\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemliydi. \u015e\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yorum; evinde, hanesinde pirin\u00e7ten ta\u015f\u0131 ay\u0131klayan kad\u0131nlar, \u015fu anda topraktan buluntu ve verileri ay\u0131kl\u0131yorlar. \u00c7ok daha rahat\u0131z, m\u00fcthi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck buluntular\u0131m\u0131z gelmeye ba\u015flad\u0131. Sadece nicelik olarak bakm\u0131yoruz. Ayn\u0131 zamanda e\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden dolay\u0131 her g\u00fcn olmasa da, s\u0131kl\u0131kla ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, neden yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, ni\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc seviye kazarken ilk ba\u015fta kad\u0131nlar ona dokunuyor, fark ediyor. Hocam, \u2018duvar geliyor, burada biraz daha buluntular artt\u0131, ya da burada biraz daha \u00e7anak art\u0131yor gibi verileri s\u00f6ylemeye ba\u015flad\u0131lar. Baya\u011f\u0131 arkeolog olmaya ba\u015flad\u0131lar. Umar\u0131m bu vizyonumuz ileri daha \u00f6nemli a\u015famalara getirir.&#8221;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-193440\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/5-676.png\" alt=\"\" width=\"1208\" height=\"680\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/5-676.png 1208w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/5-676-300x169.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/5-676-1024x576.png 1024w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/5-676-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1208px) 100vw, 1208px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<h3>&#8220;O KADINA B\u0130R VEFA BORCUMUZ OLDU\u011eUNU D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcYORUM&#8221;<\/h3>\n<p>Sar\u0131altun, bu i\u015fi tan\u0131mlayan noktaya de\u011finerek, &#8220;25 y\u0131ld\u0131r bu i\u015fi yap\u0131yorum, bu sene ilk defa i\u015f\u00e7ilerim bana \u015funu s\u00f6yledi, \u2018Bizi niye m\u00fczeye g\u00f6t\u00fcrm\u00fcyorsun? Burada buldu\u011fumuz \u015feyler m\u00fczede nas\u0131l sergileniyor, bunu g\u00f6rmek istiyoruz.&#8217; Bunu daha \u00f6nce hi\u00e7bir i\u015f\u00e7im s\u00f6ylememi\u015fti. Bir de arkeolojik a\u00e7\u0131dan bizim bir ba\u011flam\u0131m\u0131z var. Onunda alt\u0131n\u0131 \u00e7izmekte fayda g\u00f6r\u00fcyorum. \u00c7ay\u00f6n\u00fc&#8217;nde \u015fu ana kadar ki antropolojik verilerde, en ya\u015fl\u0131 birey 64 ya\u015f\u0131nda bir kad\u0131n. Ortalama ya\u015f \u00f6mr\u00fc 35-38 aras\u0131nda. O kad\u0131na bir vefa borcumuz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Belki de toplumun \u00f6nemli bir kad\u0131n\u0131. Bug\u00fcne kadar bulunmu\u015f en ya\u015fl\u0131 birey. Bununla beraber bu kaz\u0131lar\u0131 ba\u015flatan Halet hoca, bir kad\u0131n (Halet \u00c7ambel). Buraya ilk dokunan bir kad\u0131n. Benim hocam, 24 y\u0131l aradan sonra tekrardan \u00c7ay\u00f6n\u00fc Tepesi&#8217;ndeki kaz\u0131lar\u0131 ba\u015flatan yine bir kad\u0131n. Dolay\u0131s\u0131yla \u00c7ay\u00f6n\u00fc&#8217;nde bir kad\u0131n arg\u00fcman\u0131 var. Sadece i\u015f\u00e7i de de\u011fil, bilim heyeti \u00fcyelerinde de \u015fu anda y\u00fczde 65-70 band\u0131ndan kad\u0131nlarda. Birlikte daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7ilerden 51 ya\u015f\u0131ndaki Suna Pala, eskiden tarlaya gitti\u011fini, \u00e7apa, pamuk ve f\u0131nd\u0131\u011fa gitti\u011fini \u015fimdi ise tarihi eser kaz\u0131lar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015finden de \u00e7ok memnun oldu\u011funu aktararak, &#8220;Tarihi eserleri buluyoruz. Hocam\u0131za g\u00f6steriyoruz. O da po\u015fetlere kat\u0131p m\u00fczeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. \u00c7ok merak ediyoruz. Ne \u00e7\u0131kabilir, nas\u0131ld\u0131r diyoruz. Bazen kemikler \u00e7\u0131k\u0131yor, di\u015fler, k\u00fcp par\u00e7alar\u0131, boncuk \u00e7\u0131k\u0131yor. Ta\u015ftan yap\u0131lm\u0131\u015f balta \u00e7\u0131k\u0131yor. 20 ki\u015fiden fazla kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. 4-5 erkek \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Tarih, adeta bizim elimizden \u00e7\u0131k\u0131yor. \u0130\u015fimizi severek yap\u0131yoruz. Hem para kazan\u0131yoruz&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu. Keriman T\u00fcrk ise, \u00c7ay\u00f6n\u00fc&#8217;ne gelip tarihi kaz\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, &#8220;Tarihi bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Boncuk, \u00e7\u00f6mlek par\u00e7alar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Bir boncuk buluyoruz, d\u00fcnyan\u0131n en mutlu insan\u0131 biz oluyoruz. Ger\u00e7ekten \u00e7ok mutlu oluyorum. Ama \u00e7ocuklu\u011fum burada ge\u00e7ti. Bural\u0131y\u0131m. 30-40 sene \u00f6nce a\u011fabeylerim burada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Yemeklerini getiriyordum&#8221; ifadelerinde bulundu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diyarbak\u0131r Ergani\u2019de kad\u0131nlar arkeolojik kaz\u0131larda rol al\u0131yor. 12 bin y\u0131ll\u0131k \u00c7ay\u00f6n\u00fc Tepesi&#8217;nde devam eden kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda 32 kad\u0131n i\u015f\u00e7i titizlikle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":193441,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[2149],"tags":[25309,25308,25307,3455],"class_list":["post-193437","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guclu-kadin","tag-arkeolojik","tag-arkeolojik-kazi","tag-diyarbakir-ergani","tag-guclu-kadin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193437"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=193437"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193437\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":193443,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193437\/revisions\/193443"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/193441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=193437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=193437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=193437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}