{"id":232571,"date":"2025-09-09T10:51:43","date_gmt":"2025-09-09T07:51:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/?p=232571"},"modified":"2025-09-16T17:49:56","modified_gmt":"2025-09-16T14:49:56","slug":"prof-dr-nevzat-tarhan-uyariyor-labubu-cocuk-oyuncagi-mi-kumara-ilk-adim-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/prof-dr-nevzat-tarhan-uyariyor-labubu-cocuk-oyuncagi-mi-kumara-ilk-adim-mi\/","title":{"rendered":"Prof. Dr. Nevzat Tarhan uyar\u0131yor! Labubu \u00e7ocuk oyunca\u011f\u0131 kumara ilk ad\u0131m m\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7ocuklar\u0131n isteklerine ebeveynlerin neredeyse hi\u00e7 \u201chay\u0131r\u201d diyememesi, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flardan itibaren \u015fekillenen t\u00fcketici \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n toplumun her kesimine h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor; d\u00f6nem d\u00f6nem baz\u0131 oyuncaklar\u00a0 pop\u00fclerle\u015ferek, sadece \u00e7ocuklar\u0131 de\u011fil yeti\u015fkinleri de etkileyebiliyor ve\u00a0 g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek sonu\u00e7lar do\u011furabiliyor. Son d\u00f6nemde\u00a0 pop\u00fclerle\u015fen oyuncaklardan biri de Labubu. Ancak bu durum sadece bir t\u00fcketici \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 m\u0131 yoksa arkas\u0131nda ciddi psikolojik sorular\u0131n ve \u00f6nlem gerektiren sorunlar\u0131n habercisi mi oldu\u011fu sorusuyla y\u00fcz y\u00fcze b\u0131rak\u0131yor. Bu sorulara yan\u0131t arayan Mavi Kad\u0131n \u00d6zel Haber ekibinden i\u00e7erik edit\u00f6r\u00fc Melisa Asl\u0131 Bekerenli, konuyu Prof. Dr. Nevzat Tarhan\u2019a g\u00f6r\u00fc\u015flerini sordu.<\/p>\n<h3>LABUBU \u00c7OCUKLARDAN YET\u0130\u015eK\u0130NLERE UZANAN OYUNCAK TREND\u0130<\/h3>\n<p>\u00c7ocuklu\u011fumuzdan bu yana her d\u00f6nemin ayr\u0131 pop\u00fcler simgeleri oyuncaklar\u0131 olmu\u015ftur. 80lerin bez bebekleri 90lar\u0131n sanal bebekleri derken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Labubu, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte yeni bir simgeye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f halde. Ancak\u00a0 bu kez durum biraz daha farkl\u0131 \u00e7ocuklu\u011fumuzda bizi ayr\u0131\u015ft\u0131rmayan oyuncaklar, art\u0131k birer stat\u00fc g\u00f6stergesi haline gelmi\u015f durumda.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-232811\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-7-49.png\" alt=\"\" width=\"1208\" height=\"680\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-7-49.png 1208w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-7-49-300x169.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-7-49-1024x576.png 1024w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-7-49-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1208px) 100vw, 1208px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p>Sosyal medya ve \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin etkileriyle 7\u2019den 70\u2019e herkes, pop\u00fcler olan \u00fcr\u00fcnlere sahip olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor adeta bir zorunluluk gibi g\u00f6r\u00fcyorlar.2015 y\u0131l\u0131nda Hong Kong do\u011fumlu sanat\u00e7\u0131 Kasing Lung\u2019un hayal g\u00fcc\u00fcnden do\u011fmu\u015f ve \u0130skandinav k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden ilham alm\u0131\u015f. &#8216;The Monsters&#8217; adl\u0131 resimli hik\u00e2ye serisinin bir par\u00e7as\u0131 olan karakter, 2019 y\u0131l\u0131nda Pekin merkezli koleksiyonluk oyuncak devi &#8216;Pop Mart&#8217; taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmi\u015f ve ticari bir \u00fcr\u00fcn serisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. T\u00fcyl\u00fc yap\u0131lar\u0131, iri g\u00f6zleri ve sivri di\u015fleriyle kimisine g\u00f6re hem tatl\u0131 hem de hafif tedirgin edici bulunabiliyor Labubu, \u00f6nce Asya\u2019da ard\u0131ndan global pazarda koleksiyonerler i\u00e7in kar\u015f\u0131 konulmaz ilgi oda\u011f\u0131 haline geldi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-232812\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-8-55.png\" alt=\"\" width=\"1208\" height=\"680\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-8-55.png 1208w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-8-55-300x169.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-8-55-1024x576.png 1024w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-8-55-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1208px) 100vw, 1208px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p>Labubu ile ilgili Veriler bu ilginin boyutunu ortaya koyuyor :2024\u2019te Pop Mart\u2019\u0131n toplam gelirini iki kattan fazla artarak 1,81 milyar dolara \u00e7\u0131kard\u0131. 2025 y\u0131l\u0131nda ise bu \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k zirveye ula\u015ft\u0131. Oyuncaktan 6 ayda 418 milyon dolarl\u0131k bir sat\u0131\u015f geliri sa\u011fland\u0131.\u00a0 \u015eirketin de\u011feri bu y\u0131l yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 250 artarken a\u011fustos 2025 itibar\u0131yla 54,3 milyar dolara ula\u015ft\u0131. \u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-232813\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-9-51.png\" alt=\"\" width=\"1208\" height=\"680\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-9-51.png 1208w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-9-51-300x169.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-9-51-1024x576.png 1024w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-9-51-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1208px) 100vw, 1208px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p>CEO Wang Ning, 26.6 milyar dolarl\u0131k servetiyle \u00c7in&#8217;in en zengin 10 i\u015f insan\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131. Labubu\u2019nun h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015finin arkas\u0131nda sadece koleksiyon de\u011feri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda insan psikolojisini harekete ge\u00e7iren mekanizmalar da var. Pop\u00fclerle\u015fmenin temelinde hangi duygular\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 Prof. Dr. Nevzat Tarhan\u2019a sorduk.<\/p>\n<h3>LABUBU K\u00d6R KUTULARI: BEY\u0130NDE KUMAR PS\u0130KOLOJ\u0130S\u0130N\u0130 TAKL\u0130T EDEN MODEL<\/h3>\n<h3>Uzman G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<strong>: Prof. Dr. <a href=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/nevzat-tarhan-kimdir-kac-yasinda-nevzat-tarhan-kiminle-evli-meslegi-ne\/\">Nevzat Tarhan<\/a><\/strong><\/h3>\n<p>Labubu oyuncaklar\u0131 \u00f6zel tasarlanm\u0131\u015f bir oyuncak modeli. \u0130nsan\u0131n \u00a0psikolojik dinamiklerini, g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak \u00e7ok ustaca haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir oyuncak serisi. Burada, 1&#8217;inci dinamik insan\u0131n beynindeki dopamin d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc nas\u0131l aktif hale tutabiliriz? Bunun i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131\u00e7 laz\u0131m. Ba\u015flang\u0131\u00e7 sevimli agresyon dedi\u011fimiz ki\u015fide, oyuncaklar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-232816\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-10-48.png\" alt=\"\" width=\"1208\" height=\"680\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-10-48.png 1208w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-10-48-300x169.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-10-48-1024x576.png 1024w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-10-48-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1208px) 100vw, 1208px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p>Uzun kulakl\u0131, tav\u015fana benzer, iri g\u00f6zleri olan ve sivri di\u015fleri olan bir \u00e7e\u015fit ola\u011fan\u00fcst\u00fc varl\u0131klara benzeyen varl\u0131klar tasarlanm\u0131\u015f. Agresif ki\u015fide sevimli agresyon dedi\u011fimiz yani ki\u015finin k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocu\u011fu s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p a\u011flatarak ondan zevk alan insan yap\u0131s\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Bu davran\u0131\u015f bi\u00e7imi hayvan severlerde de vard\u0131r. A\u011flat\u0131r zorlarlar ve bu gibi \u015feyleri e\u011flence oyun gibi g\u00f6r\u00fcrler. Belli bir doza kadar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman bu sevimli agresyon. Daha sonra bu beynindeki bu dopamin, tetikleyicisi etki yap\u0131yor. Dopamini tetikleyip \u00f6zel bir pazarlama tekni\u011fiyle bunu k\u00f6r kutu modeline \u00e7evirmi\u015fler. K\u00f6r kutu modeliyle bir dopamin d\u00f6ng\u00fcs\u00fc olu\u015fuyor. K\u00f6r kutu ki\u015finin ara\u015ft\u0131rarak kutudan yeni bir tip k\u00fc\u00e7\u00fck canavar \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 buluyor. Neyin \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131rken bir aral\u0131kl\u0131 peki\u015ftirme metoduyla bu da davran\u0131\u015fsal psikolojideki bir metottur. Ki\u015fi de bir belirsizlik olu\u015fuyor, beklenti olu\u015fuyor. Beyindeki dopamin tetikleniyor. Neredeyse kazanacak duygusu uyand\u0131r\u0131yor ve her seferinde bir merak ve hayret duygusunu harekete ge\u00e7iyor ki\u015finin. Merak ve hayret duygusu insan\u0131 en \u00e7ok harekete ge\u00e7iren 2 duygu. Merak duygusuyla, kapal\u0131 bir kutu i\u00e7erisinde ne \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 merak etmeyi te\u015fvik ediyor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-232818\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-11-43.png\" alt=\"\" width=\"1208\" height=\"680\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-11-43.png 1208w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-11-43-300x169.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-11-43-1024x576.png 1024w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-11-43-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1208px) 100vw, 1208px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p>Bu kumar ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 da bu mekanizmayla ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Yani bu anda bu model kumar ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 modeli taklit ediyor. Yani kumar oyunundaki dopamin d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn bir nevi oyuncaklarla taklit edilmesi denilebilir buna ve aral\u0131kl\u0131 peki\u015ftirme yap\u0131yor. Belirsizlik ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor, neredeyse kazanaca\u011f\u0131m diyor. Tekrar oynamaya devam ediyor. Neredeyse kazanaca\u011f\u0131m etkisiyle ki\u015fi bir sonrakini beklemeye ba\u015fl\u0131yor. O beklerken de haz almaya ba\u015fl\u0131yor. Bu hatta insandaki biyolojik zaaflar\u0131m\u0131zdan birisi olan avc\u0131l\u0131k ve ke\u015fif zaaf\u0131. Ya bir insan avc\u0131l\u0131k ve ke\u015fif d\u00fcrt\u00fcleriyle yani \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez bir tecr\u00fcbenin heyecan\u0131n\u0131 ya\u015fat\u0131r ki\u015filere. Hi\u00e7 kimsenin yapamad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyi yapar, bir \u015feyi avlar, bir \u015feyi ke\u015ffeder ve bununla ilkel avc\u0131l\u0131k ve ke\u015fif d\u00fcrt\u00fclerini bir nevi oyuncaklarla ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131. Bunun tamamlanma, tamamlanmama d\u00fcrt\u00fcs\u00fcn\u00fc kullan\u0131yor. Ki\u015fi, g\u00f6rev tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de daha sonra ayn\u0131 g\u00f6revi tekrar tamamlamak i\u00e7in bir takibe ve onunla ilgili koleksiyonculu\u011fa ba\u015fl\u0131yor. Biriktirmeye ba\u015fl\u0131yor. Koleksiyonculuk psikolojisinde zaten temel d\u00fcrt\u00fc de tamamlanma g\u00fcd\u00fcs\u00fcd\u00fcr ki\u015fide. Burada di\u011fer etkilenen g\u00fcd\u00fc de kontrol duygusudur. Yani ki\u015fi oyuncaklar\u0131 topluyor ve bunu d\u00fczenliyor ve bununla ilgili tamamlamamak g\u00fcd\u00fcs\u00fcyle hareket ediyor. Bu oyuncaklarla kendi kontrol duygusunu, d\u00fczen duygusunu tatmin ediyor. K\u00fc\u00e7\u00fck bir d\u00fcnyada, sahte bir d\u00fcnya. Kumar oynayan ki\u015filerdeki ayn\u0131 mekanizma. Beyindeki dopamin d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc bunlar da harekete ge\u00e7iriyor.<\/p>\n<p>\u00c7ocuk ya\u015flarda beyinlerinin dopamin d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc bununla oynayan \u00e7ocuklar ilerleyen ya\u015flarda kumar ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 veyahut da madde ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 konusunda daha yatk\u0131n hale gelirler. Bunun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek laz\u0131m burada. Yani \u015fu anda beynindeki \u00a0tamamen bir, dopamin d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn b\u00f6yle \u00e7ekici bir ba\u015flang\u0131c\u0131, eksik kalma hissi, neredeyse kazanma etkisi ve ke\u015fif hissi ve daha sonra tamamlanma g\u00fcd\u00fcs\u00fc gibi d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc tam anlam\u0131yla kar\u015f\u0131l\u0131yor ve bu d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn i\u00e7erisinde ki\u015fi bak\u0131yorsunuz haftalar, g\u00fcnler, aylar i\u00e7erisinde bunu takip ediyor. Daha sonra da bu bir pazarlama tekni\u011fi olarak nadir fig\u00fcrler ortaya koymu\u015flar. Mesela seriyi tamamlamak i\u00e7in nadir olan\u0131 yakalamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ki\u015fi. Nadir olan\u0131 yakalamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. O da bir fig\u00fcr. O fig\u00fcr i\u00e7erisinde ki\u015fiye s\u00fcr\u00fckleyicilik sa\u011flan\u0131yor. Yani kumar oyunundaki s\u00fcr\u00fckleyicilik duygusunun benzeri bir etki ve belirli fig\u00fcrler \u00fcreterek \u00a0bazen de belirli fig\u00fcrleri az \u00fcreterek yapay k\u0131tl\u0131k olu\u015fturuyorlar. Ve o fig\u00fcr\u00fc bulan b\u00fcy\u00fck bir zafer kazanm\u0131\u015f gibi hissediyor. Buna da k\u0131tl\u0131k patlamas\u0131 etkisi deniyor . K\u0131tl\u0131k ile \u00a0sahte bir k\u0131tl\u0131k olu\u015fturuluyor. A\u015f\u0131r\u0131 ilgi olu\u015fturuluyor ve onunla ilgili o k\u0131tl\u0131kta bir az olan\u0131 bulan ciddi bir \u015fekilde bir sosyal bir ba\u015far\u0131 kazanm\u0131\u015f gibi bir duygusu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu k\u00f6r kutu modeli ,ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda bile, \u00a0bir sak\u0131z\u0131n i\u00e7erisinde resimler vard\u0131. Bir tamamlamalar vard\u0131. O koleksiyonu tamamlamak i\u00e7in \u00e7ocuklar ihtiyac\u0131 olmasa da sak\u0131z al\u0131rlar. Ya da gazoz kapaklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde rakamlar\u0131 toplarlar. Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda. Bir nevi o modeli bu zamanda yeni bir versiyonunu uygulam\u0131\u015f gibi oldular. Kumar benzeri materyalist mekanizmalar bunlar. Maalesef insan psikolojisinin derinliklerini etkiliyor ve ayr\u0131ca gruplar da olu\u015fturmaya ba\u015flatm\u0131\u015flar. Dijital \u00e7a\u011f\u0131n topluluk olu\u015fturma g\u00fcc\u00fcn\u00fc etkiliyor. \u015eimdi diyelim sosyal medya gruplar\u0131nda, dijital \u00e7a\u011f\u0131n topluluk olu\u015fturma g\u00fcc\u00fcn\u00fc etkileyerek ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketimi te\u015fvik ediyor. Yani bir anne, bir baba, bu eri\u015fkinler de bunu alabiliyorlar. \u00d6zellikle yaln\u0131zl\u0131k hisseden eri\u015fkinler bununla kendilerini bir nevi, e\u011flendirmi\u015f oluyorlar ve beynindeki \u00f6d\u00fcl sistemini b\u00f6yle, \u00f6d\u00fcl d\u00f6ng\u00fcs\u00fc, dopamin d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc b\u00f6yle harekete ge\u00e7irip tatmin etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu da i\u015fte, ciddi \u015fekilde \u00e7ocuklar i\u00e7in, bir oyun, oyundan \u00f6te prokumar oyun diyebiliriz buna. Prokumar yani kumar\u0131n bir ad\u0131m sonras\u0131 kumard\u0131r. Bunu bir anne, bir baba \u00e7ocu\u011funa bunu te\u015fvik etmemeli.<\/p>\n<p><strong>OYUNCAKTAN \u00c7OK DAHA FAZLASI LABUBU FENOMEN\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Koleksiyon oyuncaklar\u0131n\u0131n h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131n payla\u015fma ve sab\u0131r becerileri nas\u0131l etkileniyor? Prof. Dr. Nevzat Tarhan\u2019a g\u00f6re bu oyuncaklar klasik oyuncaklardan \u00e7ok farkl\u0131 bir psikolojik mekanizmay\u0131 tetikliyor. &#8220;Bu bir oyun de\u011fil\u201d<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-232819\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-12-40.png\" alt=\"\" width=\"1208\" height=\"680\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-12-40.png 1208w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-12-40-300x169.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-12-40-1024x576.png 1024w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-12-40-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1208px) 100vw, 1208px\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>Prof. Dr. Nevzat Tarhan: &#8220;<\/strong>\u00c7ocu\u011fun en ciddi i\u015fi oyundur. Ama bu bir oyun de\u011fil; bu, kumar benzeri bir mekanizma. Bir oyunda anlam vard\u0131r, empati vard\u0131r, payla\u015fma vard\u0131r, rekabet vard\u0131r ve fiziksel temas vard\u0131r. Ama bu, oyun olarak g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Bu, oyunun \u00f6tesinde, kapitalizmin insanlardaki psikolojik duygular\u0131 etkileyerek \u201ck\u00f6r kutu\u201d mekanizmas\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131; belirsizlik, beklenti, neredeyse kazanma etkisi, avc\u0131l\u0131k, ke\u015fif hissi, kay\u0131p ve hayret duygular\u0131 ile tamamlanma d\u00f6ng\u00fcs\u00fc i\u00e7erisinde i\u015fleyen bir sistemdir. Bunlar\u0131n hi\u00e7birisi oyunla ilgili de\u011fildir. Oyunun as\u0131l amac\u0131, \u00e7ocu\u011fa en \u00f6nemli sosyal duygu olan empatiyi ve oyuncaklarla ilgili payla\u015fmay\u0131 \u00f6\u011frenebilmesini sa\u011flamakt\u0131r. Oysa bu sistem, ki\u015finin beynindeki \u00f6d\u00fcl merkezini dopaminin a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131yla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 \u00f6\u011fretiyor; ba\u015fka bir \u015fey \u00f6\u011fretmiyor. Ama di\u011fer oyunlar arkada\u015flar aras\u0131ndaki oyunlar, bunlar\u0131n hepsi oyuncaklarla yap\u0131lan oyunlar, evcilik oyunlar\u0131, di\u011fer sportif oyunlar bunlar\u0131n hepsi ki\u015fide, tak\u0131m oyunlar\u0131 bir anlam\u0131 olan oyunlar. Bu oyunun \u00f6\u011fretti\u011fi, \u00fcretti\u011fi bir anlam yok. Tamamen insan\u0131n kumar kumarla ilgili dopamin d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc kullanan bir oyuncak sistemidir.&#8221;<\/p>\n<h3><strong>Y\u00dcKSEK HARCAMALAR T\u00dcKET\u0130M \u00c7ILGINLI\u011eINA D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcYOR! OYUNCAK DE\u011e\u0130L TUZAK\u00a0<\/strong><\/h3>\n<p>Ailelerin Labubu gibi oyuncaklara y\u00fcksek harcamalar yapmas\u0131, t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na m\u0131 yol a\u00e7\u0131yor? Nas\u0131l \u00f6nlem<\/p>\n<p><strong>Prof. Dr. Nevzat Tarhan: <\/strong>Zaten bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketime g\u00f6t\u00fcren bir \u015fey. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n ileride ba\u011f\u0131ml\u0131 olmas\u0131n\u0131 isteyen bir anne ya da baba, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla ilgili beyinlerini yatk\u0131n hale getirmek istiyorsa, bu oyuncaklar\u0131 bol bol oynatmal\u0131 ve istediklerini almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-232821\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-7-50.png\" alt=\"\" width=\"1208\" height=\"680\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-7-50.png 1208w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-7-50-300x169.png 300w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-7-50-1024x576.png 1024w, https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/uploads\/Adsiz-tasarim-7-50-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1208px) 100vw, 1208px\" \/>Ama \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelme riskinin olu\u015fmas\u0131n\u0131 istemiyorlarsa, oyuncaklara kesinlikle \u201chay\u0131r\u201d demeli ve s\u0131n\u0131r koymal\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, oyuncak de\u011fil; bir tuzakt\u0131r. Ki\u015finin kapitalist sistemin hazz\u0131 y\u00fccelten hedonistik felsefesinin yeni bir oyunudur. Kapitalist bir oyun bu; insani bir oyun de\u011fildir. Yani kumar benzeri bir oyun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Labubu oyuncaklar\u0131, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte b\u00fcy\u00fck bir t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ferek hem \u00e7ocuklar hem de yeti\u015fkinler aras\u0131nda h\u0131zla yay\u0131lmaya devam ediyor. Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bu oyuncaklar\u0131n \u201ck\u00f6r kutu\u201d modeliyle kumar psikolojisini taklit etti\u011fini ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k riski olu\u015fturdu\u011funu vurguluyor. Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Mavi Kad\u0131n \u00d6zel Haber ve \u0130\u00e7erik Edit\u00f6r\u00fc Melisa Asl\u0131 Bekerenli\u2019ye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":232848,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[111],"tags":[43780,23766,148,61796,61797,1500],"class_list":["post-232571","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-anne-cocuk","tag-cocuk-oyuncaklari","tag-cocuk-psikolojisi","tag-kumar","tag-labubu","tag-prof-dr-nevzat-tarhan","tag-psikolog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/232571"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/37"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=232571"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/232571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":233961,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/232571\/revisions\/233961"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/232848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=232571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=232571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=232571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}