{"id":36002,"date":"2024-03-08T11:11:00","date_gmt":"2024-03-08T08:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/new.mavikadin.com\/?p=36002"},"modified":"2024-09-13T14:45:28","modified_gmt":"2024-09-13T11:45:28","slug":"o-el-neden-kalkiyor-kadina-siddetin-kodlari-kulturumuzde-mi-bizde-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/o-el-neden-kalkiyor-kadina-siddetin-kodlari-kulturumuzde-mi-bizde-mi\/","title":{"rendered":"O el neden kalk\u0131yor? Kad\u0131na \u015fiddetin kodlar\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde mi bizde mi?"},"content":{"rendered":"

Kad\u0131n cinayetleri ve kad\u0131na \u015fiddet T\u00fcrkiye’nin kanayan yaras\u0131. K\u00fclt\u00fcrel kodlar\u0131m\u0131z erkek \u015fiddetinin nedeni olarak g\u00f6sterilsede y\u00fczeysel bir tarih bilgisi bile bunun do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bat\u0131da kad\u0131n\u0131n \u015feytanla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanlarda bile T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve gelenekleri, kad\u0131n\u0131 ailenin, toplumun merkezine koyarken \u015fiddeti cezaland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Türkiye’de geçen y\u0131l 438 kad\u0131n öldürüldü. Binlercesi \u015fiddet gördü, a\u015fa\u011f\u0131land\u0131… Sokakta evde, çocuklar\u0131n\u0131n gözü önünde… Kad\u0131na \u015fiddet kapanmayan yaram\u0131z! <\/span>Peki bu hep böyle miydi? Kad\u0131na \u015fiddet, bizim kültürümüzün bir parças\u0131 m\u0131?<\/span><\/p>\n

TAR\u0130HTE H\u0130ÇB\u0130R TOPLUM TÜRKLER KADAR E\u015e\u0130T SAYMAMI\u015e<\/strong><\/h3>\n

Avrupa’da kad\u0131nlar\u0131n \u015feytanla e\u015f tutuldu\u011fu zamanlarda ünlü gezgin Marco Polo’ya kulak verelim: <\/p>\n

“Tarihte hiçbir toplum, kad\u0131n\u0131 Türkler kadar erkekle e\u015fit saymam\u0131\u015f ve hak tan\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r. Her iki cinsin kendilerine ait, kar\u015f\u0131 cinsin yerine getirmek zorunda olmad\u0131\u011f\u0131 görev ve sorumluluklar\u0131 vard\u0131. Her cins ayn\u0131 e\u011fitimden geçer; cinsler aras\u0131nda ayr\u0131m, toplumun tüm kesimlerinde yads\u0131n\u0131rd\u0131…”<\/p>\n

Marco Polo, bir seyahatname klasi\u011fi olan ‘\u0130l Millione’da Türk kad\u0131nlar\u0131n\u0131n ‘ahlaki temizli\u011fini’ över ve onlar\u0131n “tüm dünyan\u0131n en temiz ve ahlakl\u0131” kad\u0131nlar\u0131 oldu\u011funu söyler… <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

KADINA SALDIRMANIN CEZASI ÖLÜM<\/strong><\/h3>\n

Kad\u0131na taciz, sald\u0131rganl\u0131k, tecavüz, evlilik d\u0131\u015f\u0131 ili\u015fki, gibi cinsel suçlar eski Türk toplumunda yok denecek kadar azd\u0131r. Kad\u0131na sald\u0131r\u0131n\u0131n Türk hukukundaki cezas\u0131 ölümdür. Tecavüze u\u011frayan kad\u0131n toplumdan d\u0131\u015flanmaz, ona sahip ç\u0131k\u0131l\u0131r. Evlilik d\u0131\u015f\u0131 çocu\u011fu olursa kad\u0131n ulu bir kay\u0131n a\u011fac\u0131yla evlendirilir. Kay\u0131nbaba, kaynana, sözcükleri buradan gelir. Çocuk bu yolla me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Günümüzde töre cinayeti ad\u0131 verilen olaylar\u0131n, Türk töresiyle bir ilgisi yoktur. Bas\u0131nda s\u0131kça kullan\u0131lan bu tan\u0131m, Türk geleneklerini y\u0131pratma amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r…<\/p>\n

KADINA SAYGIYI BA\u015eKA H\u0130ÇB\u0130R YERDE GÖRMED\u0130M<\/strong><\/h3>\n

10. Yüzy\u0131l\u0131n ünlü co\u011frafyac\u0131s\u0131 al-Balhi, kitâb al-bad va’l-tarih adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda, Türkler’de ‘kad\u0131n\u0131n erke\u011fe e\u015fit’ oldu\u011funu, toplumsal ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda ‘varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sürdürdü\u011fünü’ ve be\u011fendi\u011fi erke\u011fe ‘evlenme teklif edecek kadar’ özgür oldu\u011funu yazar…<\/p>\n

12. Yüzy\u0131l tarihçilerinden \u0130bn Cübeyr, ‘Türk ülkelerinde kad\u0131na gösterilen sayg\u0131y\u0131, ba\u015fka hiçbir yerde’ görmedi\u011fini anlat\u0131r. <\/p>\n

Ünlü \u0130slam dü\u015fünürü ve Bat\u0131’da modern t\u0131bb\u0131n kurucusu olarak kabul edilen \u0130bn-i Sina, kad\u0131n\u0131n e\u011fitim hakk\u0131na vurgu yapm\u0131\u015f ve kad\u0131nlar\u0131n bilgi sahibi olmalar\u0131n\u0131n toplumsal geli\u015fme için önemli oldu\u011funu belirtmi\u015ftir.<\/p>\n

OSMANLIDA HER ALANDAYDILAR<\/strong><\/h3>\n

Evliya Çelebi, Seyahatnamesinde kad\u0131nlar\u0131n sosyal hayatta aktif bir rol oynad\u0131\u011f\u0131na dair pek çok gözlemde bulunmu\u015ftur. Kad\u0131nlar\u0131n günlük ya\u015famda, pazarlarda, camiilerde ve evlerdeki sosyal etkile\u015fimlerini anlat\u0131r. <\/p>\n

Türklerin önemli bir simgesi olan Altay Da\u011flar\u0131’n\u0131n zirvesine “Kad\u0131nba\u015f\u0131” ad\u0131n\u0131 verecek kadar kad\u0131nlara önem veren bir kültürümüz var. <\/p>\n

“Cennet Annelerin ayaklar\u0131 alt\u0131ndad\u0131r” diyen bir inanc\u0131m\u0131z var. <\/p>\n

Tarihimize k\u0131saca göz att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bile kad\u0131na \u015fiddetin kültürümüzde yeri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak mümkün. <\/p>\n

Kad\u0131nlar\u0131n Türk kültüründeki yerine gelin biraz daha derinlemesine bakal\u0131m… <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

AL\u0130M, DEVLET YÖNET\u0130C\u0130S\u0130 HATUNLAR, SULTANLAR… <\/strong><\/h3>\n

Göktürklerden Osmanl\u0131lara kadar uzanan tarih boyunca, kad\u0131nlar ailede, ekonomide ve siyasette aktif rol oynam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

    \n
  • Göktürklerde kad\u0131nlar, hatun unvan\u0131 ile devlet yönetiminde söz sahibiydiler.<\/li>\n
  • Selçuklular döneminde kad\u0131nlar, medreselerde e\u011fitim alm\u0131\u015f ve alim ünvan\u0131 kazanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/li>\n
  • Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nda kad\u0131nlar, valide sultan ve haseki sultan gibi unvanlarla devlet yönetiminde önemli rol oynam\u0131\u015flard\u0131r.<\/li>\n
  • Tanzimat ve Me\u015frutiyet dönemlerinde kad\u0131nlar\u0131n e\u011fitim ve kamusal alana kat\u0131l\u0131m\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
  • Cumhuriyet döneminde ise kad\u0131nlar yasal olarak erkeklerle e\u015fit haklara sahip olmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ul>\n

    Görüldü\u011fü üzere Türk kültüründe kad\u0131n, her zaman sayg\u0131 gören ve de\u011feri bilinen bir konumdad\u0131r. Kad\u0131nlar ailenin temel ta\u015f\u0131 olarak kabul edilir ve toplumsal hayatta önemli roller üstlenirler. Bu nedenle, kad\u0131na yönelik \u015fiddetin kültürel veya geleneksel bir uygulama olarak me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 kesinlikle yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

    Türk toplumunda kad\u0131n\u0131n yeri, tarih boyunca çe\u015fitli de\u011fi\u015fimlere u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Geçmi\u015fte göçebe bir toplum olman\u0131n getirdi\u011fi özgürlük ve e\u015fitlik ile kad\u0131nlar, birçok alanda erkeklere e\u015fit haklara sahipti. Sava\u015flara kat\u0131l\u0131r, ticaret yapar, yönetimde söz sahibi olurlard\u0131. <\/p>\n

    ESK\u0130 TÜRKLERDE A\u0130LE KAVRAMI<\/strong><\/h3>\n

    Eski Türklerde kad\u0131n\u0131n toplum içindeki konumu ve aile düzeni di\u011fer birçok toplumdan farkl\u0131l\u0131k gösteriyordu. Türk toplumlar\u0131nda kad\u0131nlar, toplumsal ya\u015fam\u0131n bir parças\u0131 olarak aktif bir rol oynuyorlard\u0131 ve birçok aç\u0131dan özgürlük ve sayg\u0131 görmekteydiler. Aile düzeni, modern demokratik de\u011ferlere oldukça yak\u0131n bir \u015fekilde kurulmu\u015ftu ve ataerkil yap\u0131ya dayanan bask\u0131c\u0131 ili\u015fkilerin aksine daha e\u015fitlikçi bir yap\u0131ya sahipti.<\/p>\n

    Türk toplumlar\u0131nda kad\u0131nlar, ekonomik, sosyal ve hatta siyasi alanda aktif bir \u015fekilde yer al\u0131yorlard\u0131. Tar\u0131m, hayvanc\u0131l\u0131k ve ticaret gibi faaliyetlerde bulunarak aile gelirine katk\u0131 sa\u011fl\u0131yorlard\u0131. Ayr\u0131ca, kad\u0131nlar yönetimde de rol alabiliyor ve hatta hükümdarl\u0131k gibi önemli pozisyonlara getirilebiliyorlard\u0131.<\/p>\n

    Aile düzeninde ise, bask\u0131c\u0131 ve otoriter bir ataerkil yap\u0131dan ziyade daha e\u015fitlikçi bir yakla\u015f\u0131m benimseniyordu. Baban\u0131n e\u015fine payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 reislik veya liderlik rolü, dayatmac\u0131 bir tav\u0131r yerine ailenin birlikte kararlar almas\u0131n\u0131 ve birlikte hareket etmesini sa\u011fl\u0131yordu. Kad\u0131nlar, aile içinde söz sahibi olabiliyor ve kendi kararlar\u0131n\u0131 alabiliyorlard\u0131.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    EV ERKEK VE KADININ ORTAK MÜLKÜ<\/strong><\/h3>\n

    Evin Bat\u0131l\u0131lar gibi yaln\u0131zca kocaya ait olmad\u0131\u011f\u0131, aksine kocayla kar\u0131n\u0131n ortak mal\u0131 oldu\u011fu, evin sahibi olma hakk\u0131n\u0131n e\u015fit olarak payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 görü\u015fü, Türk toplumlar\u0131n\u0131n tarihinde önemli bir yer tutar. Bu anlay\u0131\u015f, Türk aile yap\u0131s\u0131n\u0131n ataerkil de\u011fil daha e\u015fitlikçi bir yap\u0131ya sahip oldu\u011funu gösterir.<\/p>\n

    Türk toplumlar\u0131nda, evin sahibi olan ki\u015fi sadece erkek de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kad\u0131n da kabul edilirdi. Dolay\u0131s\u0131yla, evin erke\u011fine “evin ecesi” denirken, evin kad\u0131n\u0131na da “evin kad\u0131n\u0131” denilirdi. Aile içinde kar\u0131-koca aras\u0131nda e\u015fitlik ve ortakl\u0131k vurgulan\u0131rd\u0131. Bu da baban\u0131n ve annenin söz sahibi oldu\u011fu bir aile modelini ortaya koyuyordu.<\/p>\n

    ANASOYU, BABASOYU E\u015e\u0130TT\u0130<\/strong><\/h3>\n

    Anasoyu ile babasoyu aras\u0131nda de\u011fer aç\u0131s\u0131ndan bir e\u015fitlik bulunmaktayd\u0131. Bu durum, baban\u0131n sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya yetkisinin azalmas\u0131 anlam\u0131na gelmezdi. Tam tersine, aile içindeki e\u015fitlik ve sayg\u0131, daha güçlü ve içten bir ili\u015fkiyi te\u015fvik ederdi. Kad\u0131nlar\u0131n ailede söz sahibi olmas\u0131, aile içindeki karar alma süreçlerinde daha dengeli ve adil bir yakla\u015f\u0131m\u0131n benimsenmesini sa\u011flard\u0131.<\/p>\n

    TÜRKLERDE KADIN-ERKEK E\u015e\u0130TL\u0130\u011e\u0130<\/strong><\/h3>\n

    Tarihte hiçbir toplum, kad\u0131n\u0131 Türkler kadar erkekle e\u015fit saymam\u0131\u015f ve hak tan\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r. Her iki cinsin kendilerine ait, kar\u015f\u0131 cinsin yerine getirmek zorunda olmad\u0131\u011f\u0131 görev ve sorumluluklar\u0131 vard\u0131. Her cins ayn\u0131 e\u011fitimden geçer, cinsler aras\u0131nda ayr\u0131m yap\u0131lmazd\u0131.<\/p>\n

    Çin kaynaklar\u0131na göre; “kocalar\u0131 dama oynarken kad\u0131nlar futbol oynar”, “pazara gittiklerinde paketleri kocalar\u0131 ta\u015f\u0131r” ve “aç\u0131k bir kibarl\u0131klar\u0131 vard\u0131r”. Ancak, gerekti\u011finde ava ve sava\u015fa da kat\u0131l\u0131rlard\u0131.<\/p>\n

    Arap gezginci \u0130bn Arabsah, Türk kad\u0131nlar\u0131 için; “erkekler gibi sava\u015f\u0131rlar, kafirlerin üzerine dört nala at sürerlerdi…” \u015feklinde yazmaktad\u0131r.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    \u0130STAT\u0130ST\u0130KLER ÜRKÜTÜCÜ<\/strong><\/h3>\n

    Kad\u0131n cinayetleri, her ülkede ve her sosyo-ekonomik düzeyde görülüyor. Birle\u015fmi\u015f Milletler verilerine göre, dünya genelinde her üç kad\u0131ndan biri, ya\u015famlar\u0131 boyunca fiziksel veya cinsel \u015fiddetle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor. Bu \u015fiddetin sonucu olarak yüz binlerce kad\u0131n, yaralan\u0131yor veya öldürülüyor. <\/p>\n

      \n
    • 2022 y\u0131l\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan bir rapora göre, dünya genelinde yakla\u015f\u0131k 89.000 kad\u0131n ve k\u0131z çocu\u011fu kas\u0131tl\u0131 olarak öldürüldü. Bu say\u0131, son 20 y\u0131lda kaydedilen en yüksek rakam.<\/li>\n
    • Kad\u0131n cinayetlerinin %55’i yani 48.800’ü e\u015fleri veya aile üyeleri taraf\u0131ndan gerçekle\u015fti.<\/li>\n
    • Kad\u0131n cinayetlerinin en çok görüldü\u011fü k\u0131ta Asya (17.800 kad\u0131n cinayeti), ard\u0131ndan Afrika (17.200 kad\u0131n cinayeti) geliyor.<\/li>\n
    • Her saat ba\u015f\u0131 5 kad\u0131n\/k\u0131z çocu\u011fu yak\u0131n partneri ya da aile üyeleri taraf\u0131ndan öldürülüyor.<\/li>\n<\/ul>\n

      Bölgesel veriler:<\/strong><\/p>\n

      Afrika:<\/strong><\/p>\n

        \n
      • 2022 y\u0131l\u0131nda 17.200 kad\u0131n cinayeti gerçekle\u015fti.<\/li>\n
      • En yüksek cinayet oranlar\u0131 Güney Afrika, Botsvana ve Lesotho’da.<\/li>\n
      • Namus cinayetleri ve aile içi \u015fiddet yayg\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n

        Asya:<\/strong><\/p>\n

          \n
        • 2022 y\u0131l\u0131nda 17.800 kad\u0131n cinayeti gerçekle\u015fti.<\/li>\n
        • En yüksek cinayet oranlar\u0131 Hindistan, Afganistan ve Pakistan’da.<\/li>\n
        • Çeyiz cinayetleri, namus cinayetleri ve aile içi \u015fiddet yayg\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n

          Avrupa:<\/strong><\/p>\n

            \n
          • 2022 y\u0131l\u0131nda 2.500 kad\u0131n cinayeti gerçekle\u015fti.<\/li>\n
          • En yüksek cinayet oranlar\u0131 Rusya, Ukrayna ve Türkiye’de.<\/li>\n
          • Aile içi \u015fiddet ve partner \u015fiddeti en yayg\u0131n \u015fiddet türleri.<\/li>\n<\/ul>\n

            Amerika:<\/strong><\/p>\n

              \n
            • 2022 y\u0131l\u0131nda 7.500 kad\u0131n cinayeti gerçekle\u015fti.<\/li>\n
            • En yüksek cinayet oranlar\u0131 El Salvador, Honduras ve Belize’de.<\/li>\n
            • Feminizit ve çete \u015fiddeti yayg\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n

              Türkiye’de durum:<\/strong><\/p>\n

                \n
              • 2023 y\u0131l\u0131nda Kad\u0131n Cinayetlerini Durduraca\u011f\u0131z Platformu’na göre 403 kad\u0131n öldürüldü.<\/li>\n
              • 2024 y\u0131l\u0131 ilk iki ay\u0131nda ise bu say\u0131 71’e yükseldi.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                Kad\u0131n cinayetleri ve kad\u0131na \u015fiddet T\u00fcrkiye’nin kanayan yaras\u0131. K\u00fclt\u00fcrel kodlar\u0131m\u0131z erkek \u015fiddetinin nedeni olarak g\u00f6sterilsede y\u00fczeysel bir tarih bilgisi bile bunun do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bat\u0131da kad\u0131n\u0131n \u015feytanla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanlarda bile T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve gelenekleri, kad\u0131n\u0131 ailenin, toplumun merkezine koyarken \u015fiddeti cezaland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Türkiye’de geçen y\u0131l 438 kad\u0131n öldürüldü. Binlercesi \u015fiddet gördü, a\u015fa\u011f\u0131land\u0131… Sokakta evde, çocuklar\u0131n\u0131n gözü önünde… […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":36001,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[86,15841,37856,49457,49456,47648],"class_list":["post-36002","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-kadin","tag-kadin-haklari","tag-kadina-siddet","tag-siddetin-nedenleri","tag-tarihte-kadin","tag-turk-kulturu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36002"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36002"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36002\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36003,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36002\/revisions\/36003"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36002"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36002"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}