- \n
- Osmanl\u0131 döneminde evlerin kap\u0131 tokma\u011f\u0131nda Ya Fettah yaz\u0131l\u0131yd\u0131. Bütün kapal\u0131 kap\u0131lar\u0131 açan, s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 gideren anlam\u0131na gelirdi. Ak\u015fam eve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 gelen baba, bu yaz\u0131y\u0131 okur ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 kap\u0131 e\u015fi\u011finde b\u0131rak\u0131r eve öyle girerdi.<\/strong><\/li>\n
- Han\u0131mlar merdivenden ç\u0131karken e\u015fleri arkalar\u0131ndan gelirdi. Hem han\u0131m\u0131n vücudu if\u015fa olmas\u0131n hem de dü\u015ferse tutabilsin diye. Merdivenden inerken ise ayn\u0131 sebepten erkekler han\u0131mlar\u0131n önünden inerdi.<\/li>\n
- K\u0131z istemeye geldi\u011finde damat aday\u0131n\u0131n namaz k\u0131l\u0131p k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak için pantolonunun diz izine bak\u0131l\u0131rd\u0131. Ön dizlerde k\u0131r\u0131\u015f\u0131kl\u0131k varsa namaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131.<\/strong><\/li>\n
- Peygamber Efendimiz (sallallahü aleyhi ve sellem) 63 ya\u015f\u0131nda vefat etti\u011finden dolay\u0131 63 ya\u015f\u0131n\u0131 geçmi\u015f büyüklere ya\u015flar\u0131 soruldu\u011funda, ‘haddi a\u015ft\u0131k’ derlerdi.<\/li>\n
- Osmanl\u0131’da bir kimseye evli misin diye sorulmaz, incitilmezdi insanlar. Evlilik gençlere saadete kavu\u015fma olarak anlat\u0131l\u0131r, güzel ya\u015fant\u0131lar\u0131yla örnek olunurdu.<\/strong><\/li>\n
- Osmanl\u0131’da k\u0131z görmeye giderken zambak kokusu götürürler “k\u0131z\u0131n\u0131za talibiz” mesaj\u0131 verilirdi. Ev sahibi taraf\u0131ndan ikram edilen \u015ferbetler karanfilli ise “buyurun gelin k\u0131z\u0131m\u0131z\u0131 isteyin” demekti. \u015eerbetler sade geliyorsa “sana verecek k\u0131z\u0131m yok” anlam\u0131na gelirdi.<\/li>\n<\/ul>\n
![\"\"](\"https:\/\/static.mavikadin.com\/images\/haberler\/22-10\/29\/osmanli.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n- \n
- Kaba saba kalp k\u0131r\u0131c\u0131 \u015fakalar yerine, duygulu ince latifeler yap\u0131l\u0131rd\u0131.<\/strong><\/li>\n
- Osmanl\u0131’da birisi öldü\u011fünde, cenaze evine ilk önce k\u0131ble istikametindeki kom\u015fusundan ba\u015flamak üzere bir hafta, on gün boyunca yemek yollan\u0131rd\u0131. \u015eimdiki gibi cenaze evlerinde yemek pi\u015fmezdi. Ölünün k\u0131rk\u0131 ç\u0131kmadan, eve gelen kom\u015fular gülmez, dünyal\u0131k konu\u015fmaz; mevtan\u0131n ölümünden duyduklar\u0131 hüznü belli eden davran\u0131\u015flarda bulunulur, cenaze evinin ac\u0131s\u0131na ortak olunurdu.<\/li>\n
- Evde veya sokakta kimse ayakta yemek yemezdi. Sofraya oturulmadan eller y\u0131kan\u0131r, sofraya aile ile birlikte oturulur, evin en büyü\u011fü ba\u015flamadan ve besmele çekmeden yeme\u011fe kimse elini sürmezdi.<\/strong><\/li>\n
- Kap\u0131larda iki tokmak olurdu, biri kal\u0131n biri ince. Gelen ki\u015fi han\u0131m ise kap\u0131y\u0131 ince tokmakla vurur ve evin han\u0131m\u0131 kap\u0131y\u0131 ev haliyle olsa dahi açard\u0131. Erkekler ise kal\u0131n tokmakla kap\u0131y\u0131 vurur; evin han\u0131m\u0131 kap\u0131y\u0131 ya örtünüp açar ya da evde bulunan erkek kap\u0131y\u0131 açard\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n
![\"\"](\"https:\/\/static.mavikadin.com\/images\/haberler\/22-10\/29\/osmanli-7.jpg\" "\\"\\"")
<\/strong><\/p>\n- \n
- Osmanl\u0131 zaman\u0131nda kahvenin yan\u0131nda ikram edilen suyun bir anlam\u0131 vard\u0131. Misafir toksa önce kahveyi al\u0131r, açsa suyu al\u0131rd\u0131. Ona göre ya yemek sofras\u0131 haz\u0131rlan\u0131r ya da meyve ikram edilirdi.<\/strong><\/li>\n
- Osmanl\u0131’n\u0131n asil görgülü han\u0131mefendileri yüzlerini tahri\u015f edecek, kimyasal içerikli krem veya esans yerine gül suyu kullan\u0131rd\u0131. Yüzleri daima canl\u0131 ve taze kal\u0131r, ibadetin nuru ile parlard\u0131. <\/li>\n
- Osmanl\u0131 döneminde uygulanan ince geleneklerden biri de sadaka ta\u015flar\u0131yd\u0131. Ta\u015f bloklardan olu\u015fan sadaka ta\u015flar\u0131, genellikle cami veya türbe kö\u015felerinde bulunan, ortas\u0131 çukur, bir buçuk iki santimete yüksekli\u011finde ta\u015flard\u0131. Fakirler dilenmekten çekinir, zengin riya ve gösteri\u015ften haya ederdi. Bu yüzden sadakalar\u0131n\u0131 bu ta\u015f üzerine koyar fakir de de gede vakti gelip ihtiyac\u0131 kadar\u0131n\u0131 al\u0131rd\u0131.<\/strong><\/li>\n
- Yolda küçük, büyü\u011fünün önünden asla yürümezdi. Ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n önüne geçmek için izin istenirdi.<\/li>\n
- Osmanl\u0131 döneminde mahalle kahveleri vard\u0131. Ancak günümüz sadece zaman öldürmek için gidilen kahvelerinden farkl\u0131 olarak, ilmi, edebi konu\u015fmalar\u0131n, tarih sohbetlerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve hatta \u015fiir ve manzumelerin okundu\u011fu, hikâyelerin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bilmeyenlerin, bilenlerden istifade etti\u011fi yerlerdi.<\/strong><\/li>\n
- Pencerenin önünde sar\u0131 çiçek varsa “Bu evde hasta var ve evin önünde hatta bu sokaktan geçerken gürültü yapmay\u0131n” mesaj\u0131 verilirdi.<\/li>\n
- Pencerenin önünde k\u0131rm\u0131z\u0131 çiçek varsa “Bu evde gelinlik ça\u011f\u0131na gelmi\u015f bekar k\u0131z var. Evin önünden geçerken konu\u015fmalar\u0131na dikkat et ve küfür etmeyin” anlam\u0131na gelirdi.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n
![\"\"](\"https:\/\/static.mavikadin.com\/images\/haberler\/22-10\/29\/osmanli-5.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n- \n
- \u015eimdi ki gibi kap\u0131n\u0131n önündeki ayakkab\u0131lar d\u0131\u015f yöne do\u011fru düzeltilmez, eve gelen misafirin giderken tekrar geri gelmesi için ayakkab\u0131lar\u0131n\u0131n ucu evi gösterir \u015fekilde konurdu. Ev sahibi ‘gidin ama tekrar gelin’ mesaj\u0131 verirdi. Böylece misafir arkas\u0131n\u0131 dönmeden ç\u0131kmaz, geri geri ç\u0131kard\u0131.<\/li>\n
- Osmanl\u0131 döneminde kö\u015fk, cami, mescit, türbe, han veya çe\u015fme gibi yap\u0131lar\u0131n duvarlar\u0131na ku\u015f evleri in\u015fa edilirdi. Mimari zarafetin de sembolü olarak öne ç\u0131kan ku\u015f evleri Osmanl\u0131’n\u0131n sanatkarlar\u0131 taraf\u0131ndan \u015fekillenirdi.<\/strong><\/li>\n
- Evlerde “Ya Mâliku’l-Mülk” yaz\u0131s\u0131 duvarlara as\u0131l\u0131r; mülkün gerçek ve ebedî sahibinin yaln\u0131zca Allahü Teala’n\u0131n oldu\u011funu kendilerine hat\u0131rlat\u0131rlard\u0131.<\/li>\n
- Osmanl\u0131 döneminde insanlar f\u0131r\u0131nlara gider ekme\u011fini al\u0131r ve ihtiyaç sahipleri için f\u0131r\u0131ndaki ask\u0131ya ekmek b\u0131rak\u0131rlard\u0131. \u0130htiyaç sahibi aileler de ask\u0131daki ekmekten sadece ihtiyac\u0131 kadar al\u0131rd\u0131.<\/li>\n
- Cuma namaz\u0131na kuyumcular da dâhil tüm esnaf kap\u0131lar\u0131na kilit vurmadan giderlerdi.<\/strong><\/li>\n
- Osmanl\u0131da evlerin kap\u0131s\u0131nda ay y\u0131ld\u0131z var ise evden birinin hacca gitti\u011fi anlam\u0131na gelirdi ve ziyaret edilirdi.<\/li>\n
- Osmanl\u0131 erkekleri han\u0131mlar\u0131na hediye olarak ayna al\u0131r, sana senden daha güzel bir hediye bulamad\u0131m mesaj\u0131n\u0131 verirdi.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n
![\"\"](\"https:\/\/static.mavikadin.com\/images\/haberler\/22-10\/29\/osmanli-10.jpg\" "\\"\\"")
<\/strong><\/p>\n- \n
- Mahalleye yeni bir kom\u015fu geldi\u011finde yabanc\u0131l\u0131k çekmemesi için evin han\u0131m\u0131na çocuklar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile haber yollan\u0131r; müsait bir gün mahalledeki han\u0131mlar, yeni gelen han\u0131m kom\u015fular\u0131na ho\u015f geldiniz ziyaretinde bulunurlard\u0131. Ayn\u0131 zamanda kom\u015fuyu mahcup etmeyecek ölçüde hafif hediyeler getirirlerdi.<\/strong><\/li>\n
- Osmanl\u0131’ da hayvanlar için özel vak\u0131flar kurulurdu. Leylekler için olu\u015fturulan ‘Gurabahane-i Laklakan’ da bunun en nadide örne\u011fi diyebiliriz.<\/li>\n
- Osmanl\u0131’da insanlar yere tükürmekten imtina eder; yere tüküren ki\u015filerin \u015fahitli\u011fi mahkemelerde kabul edilmezdi.<\/strong><\/li>\n
- Bayraml\u0131klar\u0131yla sokakta gezen çocuklara “arife çiçe\u011fi” denilirdi. Arife çiçe\u011fi, Osmanl\u0131 zaman\u0131nda bayramdan birkaç gün önce yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015fin ard\u0131ndan çocuklar\u0131n sab\u0131rs\u0131zlanarak giysilerini bayramdan bir gün önce, yani Arife günü, giyerek dola\u015fmas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/li>\n
- E\u015fine, dostuna iftar vermek için ç\u0131rp\u0131nan Osmanl\u0131 halk\u0131, Ramazan boyunca iftar vakitlerinde kap\u0131lar\u0131n\u0131 aç\u0131k tutard\u0131. Yolda kalan veya ihtiyac\u0131 olan herkes istedi\u011fi eve girer iftar sofras\u0131na oturdun diye.<\/strong><\/li>\n
- <\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Edep, toplumumuzun mihenk ta\u015f\u0131. Her kim edepten mahrum kal\u0131r, c\u00fcmle hay\u0131rlardan mahrum kal\u0131r s\u00f6z\u00fc me\u015fhurdur. \u0130mrenilecek derecede y\u00fcksek edep, nez\u00e2ket ve zarafet emsali Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin medeniyet ve k\u00fclt\u00fcre damgas\u0131n\u0131 vuran geleneklerini, inceliklerini sizler i\u00e7in derledik. Keyifli okumalar\u2026 Osmanl\u0131 gelenek ve görenekleri görkemli mimarileri, aile hayat\u0131, edebi, e\u011fitimi, nezaketi ve terbiyesi ile güzellikler hazinesiydi. \u0130ncelik ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":51133,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[101],"tags":[40346,40347,40344,40345,40348],"class_list":["post-51134","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kesfet","tag-edep-ve-nezaket","tag-gelenekler-ve-gorenekler","tag-osmanli-gelenekleri","tag-osmanli-incelikleri","tag-osmanli-kulturu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51134"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51134"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51135,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51134\/revisions\/51135"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}