{"id":62590,"date":"2023-10-10T16:58:00","date_gmt":"2023-10-10T13:58:00","guid":{"rendered":"https:\/\/new.mavikadin.com\/?p=62590"},"modified":"2024-09-16T21:07:52","modified_gmt":"2024-09-16T18:07:52","slug":"dijital-cagin-az-bilinen-kahramanlari-teknolojiye-yon-veren-8-kadin-lider","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/dijital-cagin-az-bilinen-kahramanlari-teknolojiye-yon-veren-8-kadin-lider\/","title":{"rendered":"Dijital \u00e7a\u011f\u0131n az bilinen kahramanlar\u0131: Teknolojiye y\u00f6n veren 8 kad\u0131n lider"},"content":{"rendered":"

Bilgisayar bilimleri, yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme, m\u00fchendislik, yapay zeka, kriptografi ve daha pek \u00e7ok alanda, kad\u0131nlar\u0131n teknoloji d\u00fcnyas\u0131na katt\u0131\u011f\u0131 de\u011fer g\u00f6z ard\u0131 edilemez. \u0130\u015fte bu i\u00e7erikte, teknoloji d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fc kad\u0131nlar\u0131n\u0131n hikayelerini ve yapt\u0131klar\u0131 projelerle nas\u0131l d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00fcn kazand\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131k.<\/p>\n

“Her ba\u015far\u0131l\u0131 erke\u011fin arkas\u0131nda bir kad\u0131n vard\u0131r.” sözünü bir miktar de\u011fi\u015ftirip, “Her teknolojinin arkas\u0131nda bir kad\u0131n vard\u0131r.”<\/strong> olarak yeniden yazsak yan\u0131lm\u0131\u015f say\u0131lmay\u0131z. Teknoloji terimini duyunca akla genellikle ilk olarak ak\u0131ll\u0131 telefon<\/a>, bilgisayar<\/a>, monitör, foto\u011fraf makinesi<\/strong> gibi yüzeysel konular geliyor ki bu yanl\u0131\u015f da de\u011fil.<\/p>\n

Ancak teknoloji yaln\u0131zca bunlardan ibaret de\u011fil. Örne\u011fin “bilgisayar” dendi\u011finde kafam\u0131zda canlanan, klavyesi olan ve masam\u0131z\u0131n üzerine koydu\u011fumuz, çantas\u0131nda istedi\u011fimiz yere ta\u015f\u0131yabildi\u011fimiz o me\u015fhur ayg\u0131tlar, y\u0131llar önce günümüzdeki gibi de\u011fillerdi. Hatta muhtemelen birbirlerine hiç benzemiyorlard\u0131 bile.<\/p>\n

Ve ço\u011fu ki\u015fi fark\u0131nda olmasa da, günlük hayat\u0131m\u0131za bir \u015fekilde girmi\u015f ve ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n vazgeçilmez bir parças\u0131 haline gelmi\u015f teknolojilerin büyük bir ço\u011funlu\u011fu, kad\u0131n elinden ç\u0131kt\u0131. Listemizde, teknoloji dünyas\u0131n\u0131n önde gelen kad\u0131nlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 daha yak\u0131ndan tan\u0131yacak ve onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 projelerle nas\u0131l dünya çap\u0131nda ün kazand\u0131klar\u0131n\u0131 ke\u015ffedece\u011fiz.<\/p>\n

TEKNOLOJ\u0130N\u0130N TAR\u0130H\u0130NE DAMGA VURAN KADIN: ADA LOVELACE<\/strong><\/h3>\n

19. yüzy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan \u0130ngiliz matematikçi ve yazar Augusta Ada King, ya da günümüzde bilinen ad\u0131yla Ada Lovelace, bilgisayar programlamas\u0131n\u0131n öncüsü<\/strong> ve ilk bilgisayar programc\u0131s\u0131<\/strong> olarak kabul edilir.<\/p>\n

Ada Lovelace’nin teknolojiye<\/a> en önemli katk\u0131s\u0131, Charles Babbage’nin tasarlad\u0131\u011f\u0131 ve modern bilgisayarlar\u0131n<\/a> atas\u0131 olarak kabul edilen Analitik Makine<\/strong> için yazd\u0131\u011f\u0131 notlard\u0131r. Lovelace, notlar\u0131nda makinenin i\u015fleyi\u015fini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde aç\u0131klam\u0131\u015f ve matematiksel i\u015flemleri gerçekle\u015ftirmek için kullan\u0131labilecek bir program\u0131n nas\u0131l yaz\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tarif etmi\u015ftir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Lovelace, bu makinenin müzik ve sanat gibi alanlarda da kullan\u0131labilece\u011fini öne sürmü\u015f ve bu do\u011frultuda bilgisayarlar\u0131n sadece say\u0131lar\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sembolleri ve fikirleri i\u015flemek için de kullan\u0131labilece\u011fini<\/strong> öngörerek, günümüzde hayat\u0131m\u0131z\u0131n vazgeçilmez bir parças\u0131 olan bilgisayar programlar\u0131n\u0131n temelini atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Her y\u0131l dünya çap\u0131nda kutlanan “Ada Lovelace Günü”<\/strong> onun çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve bilgisayar programlamas\u0131ndaki katk\u0131lar\u0131n\u0131 kutlamak amac\u0131yla düzenlenir.<\/p>\n

B\u0130LG\u0130SAYAR B\u0130L\u0130M\u0130N\u0130N ÖNCÜSÜ: GRACE HOPPER<\/strong><\/h3>\n

Grace Brewster Murray Hopper<\/strong>, bilgisayar bilimine önemli katk\u0131larda bulunmu\u015f Amerikal\u0131 bir bilim insan\u0131 ve bilgisayar programc\u0131s\u0131d\u0131r. Onu, özellikle bilgisayar programlamas\u0131n\u0131n ve yaz\u0131l\u0131m mühendisli\u011finin önde gelen figürlerinden biri olarak kabul edebiliriz.<\/p>\n

En büyük katk\u0131s\u0131, COBOL (Common Business-Oriented Language) programlama dilinin geli\u015ftirilmesidir<\/strong>. 1950’lerin sonlar\u0131nda, farkl\u0131 bilgisayarlar aras\u0131ndaki uyumsuzluklar ve karma\u015f\u0131kl\u0131klar nedeniyle i\u015f dünyas\u0131 için daha verimli ve kullan\u0131c\u0131 dostu bir programlama diline ihtiyaç vard\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Grace Hopper ve ekibi, i\u015fletmelerin günlük i\u015flemlerini otomatikle\u015ftirmek ve genel i\u015f uygulamalar\u0131n\u0131 daha verimli hale getirmek amac\u0131yla COBOL’u tasarlad\u0131lar. COBOL, i\u015f dünyas\u0131n\u0131n bilgisayarlarla daha etkili ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131 ve günümüzde bile birçok büyük i\u015fletme uygulamas\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Grace Hopper, II. Dünya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ABD Donanmas\u0131’nda görev yaparak askeri bilgisayar sistemlerinin geli\u015ftirilmesine önemli katk\u0131larda bulundu. ABD Donanmas\u0131 için UNIVAC I adl\u0131 bilgisayar\u0131<\/strong> kullanarak denizcilik hesaplamalar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131. Yedek amiral rütbesine kadar yükseldi ve emekliye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda dünyan\u0131n en ya\u015fl\u0131 askeri personeli olarak biliniyordu.<\/p>\n

W\u0130-F\u0130<\/a> VE BLUETOOTH’UN TEMEL\u0130N\u0130 ATAN KADIN: HEDY LAMARR<\/strong><\/h3>\n

Esasen Avustralyal\u0131-Amerikal\u0131 bir aktris olan Hedy Lamarr, 1914-2000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fad\u0131. Kendisi ve ses mühendisi George Antheil taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen en önemli bulu\u015flar\u0131ndan biri, frekans atlamal\u0131 geni\u015f spektrum sistemi (frequency-hopping spectrum) <\/strong>oldu.<\/p>\n

Bu sistem, II. Dünya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda müttefiklerin denizalt\u0131lar\u0131n torpidolar\u0131ndan kaç\u0131nmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak amac\u0131yla tasarland\u0131. Bir verici ve al\u0131c\u0131 aras\u0131nda h\u0131zla de\u011fi\u015fen frekansta ileti\u015fim sa\u011flamak amac\u0131yla kullan\u0131l\u0131yordu. Bu, dü\u015fmanlar\u0131n sinyallerini izlemesini ve engellemesini zorla\u015ft\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Frekans atlamal\u0131 geni\u015f spektrum sistemi, kablosuz ileti\u015fim teknolojilerinin temelini atm\u0131\u015f ve bugünkü Wi-Fi ve Bluetooth teknolojilerinin önemli bir bile\u015feni<\/strong> haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n

B\u0130LG\u0130SAYAR DENEY\u0130M\u0130N\u0130 BA\u015eTAN YAZAN KADIN: ADELE GOLDBERG<\/strong><\/h3>\n

Adele Goldberg<\/strong>, Amerikal\u0131 bir bilgisayar bilimcisi ve yaz\u0131l\u0131m mühendisidir. Özellikle nesne yönelimli programlama konusundaki çal\u0131\u015fmalar\u0131yla tan\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n

Adele Goldberg, ABD’nin New York eyaletinde do\u011fdu ve bilgisayar bilimlerine olan ilgisi genç ya\u015flar\u0131nda ba\u015flad\u0131. New York Üniversitesi’nde bilgisayar bilimi ve mühendislik alan\u0131nda lisans e\u011fitimi ald\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Goldberg, 1970’lerin ba\u015f\u0131nda Xerox Palo Alto Research Center (PARC) <\/strong>adl\u0131 ara\u015ft\u0131rma merkezinde çal\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Bu dönemde Smalltalk<\/strong> programlama dilinin geli\u015ftirilmesine öncülük etti. Modern yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme yöntemlerinin temelini atan Smalltalk, nesne yönelimli programlaman\u0131n da atas\u0131 olarak kabul ediliyor.<\/p>\n

Goldberg, Xerox PARC’ta GUI (Grafiksel Kullan\u0131c\u0131 Arayüzü) <\/strong>konusundaki çal\u0131\u015fmalara da katk\u0131da bulundu. Bilgisayar kullan\u0131c\u0131 deneyimini kökten de\u011fi\u015ftiren GUI bugün hala yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131yor. Küçük bir örnek vermek gerekirse; GUI olmasayd\u0131 muhtemelen günümüzde WhatsApp<\/strong> diye bir uygulama olmayabilirdi.<\/p>\n

\u0130NTERNET\u0130<\/a> DO\u011eURAN KADIN: RAD\u0130A PERLMAN<\/strong><\/h3>\n

Radia Perlman, 1951 y\u0131l\u0131nda ABD’nin New Hampshire eyaletinde do\u011fdu. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ve Carnegie Mellon Üniversitesi gibi prestijli kurumlarda e\u011fitim ald\u0131. Doktora derecesini MIT’de bilgisayar bilimi alan\u0131nda<\/strong> tamamlad\u0131.<\/p>\n

Radia Perlman’\u0131n en ünlü bulu\u015flar\u0131ndan biri, a\u011flarda döngülerin önlenmesi amac\u0131yla geli\u015ftirdi\u011fi STP (Spanning Tree Protocol) algoritmas\u0131d\u0131r<\/strong>. Bu algoritma, büyük Ethernet a\u011flar\u0131nda döngüsel ba\u011flant\u0131lar\u0131 engellemek ve a\u011flardaki veri iletimini daha güvenilir hale getirmek için kullan\u0131l\u0131r. STP, a\u011f yöneticileri için temel bir araç haline gelmi\u015ftir ve Perlman’\u0131n bu çal\u0131\u015fmas\u0131, a\u011f teknolojilerindeki büyük bir sorunu çözmü\u015ftür.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Radia Perlman, daha karma\u015f\u0131k a\u011flar için daha etkili bir çözüm sunmak amac\u0131yla RBridges (Routing Bridges)<\/strong> ve TRILL (Transparent Interconnection of Lots of Links)<\/strong> protokollerini de geli\u015ftirmi\u015ftir. Bu protokoller, büyük ve karma\u015f\u0131k a\u011flarda döngülerin önlenmesini ve veri iletiminin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

Bu bulu\u015flar\u0131yla “\u0130nternetin Annesi”<\/strong> olarak tan\u0131nan Radia Perlman, a\u011f teknolojileri ve ileti\u015fim protokolleri konular\u0131nda birçok önemli makale ve kitap yazd\u0131. Ayr\u0131ca, a\u011f teknolojilerinin geli\u015fimine katk\u0131 sa\u011flayan birçok patentin de sahibi konumunda bulunuyor.<\/p>\n

GRAF\u0130K TASARIMINA ÖNCÜLÜK EDEN KADIN: SUSAN KARE<\/strong><\/h3>\n

Susan Kare, Amerikal\u0131 bir grafik tasar\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r. Bilgisayarlarda kullan\u0131c\u0131 arayüzü tasar\u0131m\u0131n\u0131n öncülerinden biri olarak kabul ediliyor. Özellikle Apple Macintosh ve di\u011fer bilgisayar sistemleri için sembol<\/strong> ve ikonlar\u0131 tasarlamas\u0131yla tan\u0131n\u0131yor<\/strong>.<\/p>\n

Susan Kare, 1980’lerin ba\u015f\u0131nda Apple’da, Macintosh bilgisayar\u0131n\u0131n ilk grafik kullan\u0131c\u0131 arayüzünü (GUI) tasarlamakla<\/strong> görevlendirildi. \u0130konik “smiley face” (gülümseyen yüz)<\/strong> ve “command” (komut)<\/strong> sembolleri gibi sembollerin yan\u0131 s\u0131ra dosya ve klasör ikonlar\u0131n\u0131 da tasarlad\u0131. Bu semboller, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n daha kolay ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde i\u015flem yapmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyordu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kare, Apple’dan sonra Microsoft ve IBM gibi büyük teknoloji \u015firketleri için de çal\u0131\u015ft\u0131. Bu dönemde Windows i\u015fletim sistemi için simge ve grafik ö\u011feleri gibi tasar\u0131mlara imza att\u0131. Windows gibi i\u015fletim sistemlerinin bugünlere gelmesinde büyük öneme sahiptir.<\/p>\n

GOOGLE’IN<\/a> GÖRÜNMEYEN YÜZÜ: MAR\u0130SSA MAYER<\/strong><\/h3>\n

Marissa Mayer, Amerikal\u0131 bir i\u015f kad\u0131n\u0131 ve bilgisayar bilimcisi olarak tan\u0131n\u0131yor. Kendisi günümüzde pek bilinmese de, Google’\u0131n erken dönemlerinde \u015firkete liderlik eden önemli isimlerden birisiydi.<\/p>\n

Mayer, 1999 y\u0131l\u0131nda Google’\u0131n kurucular\u0131ndan biri olan Larry Page ile tan\u0131\u015ft\u0131 ve Google’da çal\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Google’da geçirdi\u011fi 13 y\u0131l boyunca, \u015firketin ürünlerinin tasar\u0131m\u0131nda ve geli\u015ftirilmesinde kilit bir rol oynad\u0131. Özellikle Google Search (Arama), Google Maps<\/strong> ve Google News<\/strong> gibi ürünlerin tasar\u0131m\u0131na ve geli\u015ftirilmesine liderlik etti.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

2012 y\u0131l\u0131nda Marissa Mayer, Yahoo’nun CEO’su olarak atand\u0131. Bir zamanlar\u0131n arama motoru devi olan ancak günümüzde Google kar\u015f\u0131s\u0131nda sönük bir durumda olan Yahoo’yu yeniden canland\u0131rmak ad\u0131na büyük bir çaba gösterdi. \u015eu anda, kurucusu orta\u011f\u0131 oldu\u011fu Sunshine Contacts’da bili\u015fim sistemleri uzman\u0131 olarak görevine devam ediyor.<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bilgisayar bilimleri, yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme, m\u00fchendislik, yapay zeka, kriptografi ve daha pek \u00e7ok alanda, kad\u0131nlar\u0131n teknoloji d\u00fcnyas\u0131na katt\u0131\u011f\u0131 de\u011fer g\u00f6z ard\u0131 edilemez. \u0130\u015fte bu i\u00e7erikte, teknoloji d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fc kad\u0131nlar\u0131n\u0131n hikayelerini ve yapt\u0131klar\u0131 projelerle nas\u0131l d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00fcn kazand\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131k. “Her ba\u015far\u0131l\u0131 erke\u011fin arkas\u0131nda bir kad\u0131n vard\u0131r.” sözünü bir miktar de\u011fi\u015ftirip, “Her teknolojinin arkas\u0131nda bir kad\u0131n vard\u0131r.” […]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":62589,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[2149],"tags":[46025,14587,46024,46022,1561,46023],"class_list":["post-62590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guclu-kadin","tag-ada-lovelace","tag-dijital-cag","tag-kadin-programcilar","tag-kadin-teknoloji-liderleri","tag-teknoloji","tag-teknoloji-onculeri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62590"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62590"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62591,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62590\/revisions\/62591"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}