{"id":69121,"date":"2024-02-23T17:11:00","date_gmt":"2024-02-23T14:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/new.mavikadin.com\/?p=69121"},"modified":"2024-09-17T02:45:31","modified_gmt":"2024-09-16T23:45:31","slug":"uyku-tipine-gore-nesin-aslan-ayi-kurt-ya-da-yunus-olabilirsiniz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/uyku-tipine-gore-nesin-aslan-ayi-kurt-ya-da-yunus-olabilirsiniz\/","title":{"rendered":"Uyku tipine g\u00f6re nesin? Aslan, ay\u0131, kurt ya da yunus olabilirsiniz!"},"content":{"rendered":"

\u00c7o\u011fu ki\u015fi insanlar\u0131 uyku tipine g\u00f6re erkenci ku\u015f ve gece ku\u015fu olarak ikiye ay\u0131r\u0131yor. Ancak, “Uyku Doktoru” olarak tan\u0131nan Dr. Micheal Breus, yunuslar, aslanlar, ay\u0131lar ve kurtlar olmak \u00fczere ki\u015fileri d\u00f6rt farkl\u0131 uyku t\u00fcr\u00fcne ay\u0131rman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Uyku bozukluklar\u0131 konusunda uzmanl\u0131\u011f\u0131yla tan\u0131nan ABD’li psikolog Dr. Micheal Breus’un insanlar\u0131 uyku tiplerini dörde ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 çal\u0131\u015fmas\u0131 dünyada oldukça dikkat çekiyor. Uzun seneler birçok uyku problemi ya\u015fayan insan\u0131 tedavi eden doktor, kendisinin de eskiden erkenci ku\u015f ve gece ku\u015fu olmak üzere iki uyku tipi oldu\u011funu dü\u015fündü\u011fünü aç\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n

Dr.Breus, uyku tipi çal\u0131\u015fmas\u0131 için aç\u0131klamas\u0131 \u015fu \u015fekilde:<\/p>\n

“Seneler içinde binlerce ki\u015fiyi tedavi ettim. Bunlar\u0131n uyku düzenleri, günlük aktiviteleri, ki\u015filikleri ve hayat tarzlar\u0131 farkl\u0131yd\u0131. Kronik uykusuzluk ya\u015fayan, 6 saatten az uyuyan, uykuya dalmakta zorlanan, gün içinde huzursuz olan ve geceleri huzursuz olan hastalar\u0131m vard\u0131. Bu hastalar\u0131m tamam\u0131yla farkl\u0131 bir kronotipte yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 görüyordum.”<\/p>\n

“Senelerce yapt\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rmam bu grubun genetik olarak di\u011fer insanlardan farkl\u0131 oldu\u011funu gösterdi. Kronik uykusuzluk ya\u015fayanlar, dü\u015fük düzeyde uyku dürtüsüne, farkl\u0131 kardiyovasküler aktiviteye sahipti ve biyolojik olarak bünyeleri geceleri uyanacak \u015fekilde programlanm\u0131\u015ft\u0131. Ben de dört farkl\u0131 kronotip kategorisi olu\u015fturdum ve bunlara ku\u015flardan ziyade memeliler dünyas\u0131ndan hayvanlar\u0131n isimlerini verdim.”<\/p>\n

Uyku uzman\u0131 Dr. Michael Breus’un olu\u015fturdu\u011fu kronotipler aslanlar, ay\u0131lar, kurtlar ve yunuslar olmak üzere dörde ayr\u0131l\u0131yor.<\/a><\/strong><\/p>\n

ASLANLAR<\/strong><\/h3>\n

Sabahlar\u0131 avlanan aslanlar, bu kronotipte insan dünyas\u0131nda da erken kalkanlar\u0131n sembolü olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Aslanlar, genelde iyimser, disiplinli ve hedef odakl\u0131 bireylerden olu\u015fur. Uyku rutinlerine önem veren aslanlar, kaliteli bir uyku al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na sahiptirler ve düzenli bir \u015fekilde erken yatmaya çabalarlar.<\/p>\n

Günlük hayatlar\u0131nda rutin olu\u015fturmaya çal\u0131\u015fan aslanlar\u0131n genellikle sa\u011fl\u0131k durumlar\u0131 olumlu seyreder. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, sabahlar\u0131 erken yatanlar\u0131n kardiyovasküler hastal\u0131k riskinin dü\u015fük oldu\u011funu, obezite oranlar\u0131n\u0131n az oldu\u011funu ve zihinsel sa\u011fl\u0131k aç\u0131s\u0131ndan depresyon, anksiyete gibi risklerin daha dü\u015fük oldu\u011funu gösteriyor. Aslanlar, enerji dolu günlerine sabah ve ö\u011fleden sonraki erken saatlerde odaklanarak, en üretken olduklar\u0131 zaman dilimlerinde faaliyet gösterirler.<\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k olarak genel yeti\u015fkin nüfusun yüzde 15-20’sini olu\u015fturan bu grup biyolojik saatlerini do\u011fru bir \u015fekilde takip ederek erken kalkman\u0131n getirdi\u011fi avantajlardan yararlan\u0131rlar.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

AYILAR<\/strong><\/h3>\n

Ay\u0131 kronotipine sahip bireylerin gün içinde enerjik oldu\u011fu izlenir. Ay\u0131lar, derin uykuya e\u011filimleriyle dikkat çekerler ancak ihtiyaçlar\u0131 kadar uyumazlar. Uyku al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 tutars\u0131zl\u0131k gösterir. Dr.Breus’a göre bu ki\u015filer çal\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 günler az uyurlar ve hafta sonlar\u0131 bu eksikli\u011fi telafi etmek için fazladan uyurken, sirkadiyen saatlerini bozabilirler. Bu durum, sosyal jet lag ad\u0131 verilen durumu tetikleyebilir ve daha yüksek obezite riski ta\u015f\u0131malar\u0131na neden olur. Ay\u0131lar, genel yeti\u015fkin nüfusun yakla\u015f\u0131k yüzde 50’sini olu\u015fturarak en yayg\u0131n kronotip grubunu temsil eder.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

KURTLAR<\/strong><\/h3>\n

Kurtlar gece avc\u0131lar\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu kronotipe sahip bireyler ak\u015fam saatlerinde aktif olurlar. Sabah 9’dan önce uyanmakta zorlanan ve gece yar\u0131s\u0131na kadar enerjik hisseden kurtlar, yarat\u0131c\u0131, duygusal ve risk alan bireylerdir. Ancak, toplumun genel program\u0131 ile uyumsuzluklar\u0131, kurtlar\u0131n sosyal jet lag ve yetersiz uyku sorunlar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmalar\u0131na sebep olanilir. Sabah erken ba\u015flayan i\u015f ve okul saatleri, kurtlar\u0131n biyolojik saatiyle çeli\u015fir. Ara\u015ft\u0131rmalar, ak\u015fam kronotiplerinin kardiyovasküler hastal\u0131klar, diyabet gibi kronik hastal\u0131klar ve depresyon aç\u0131s\u0131ndan daha yüksek risk alt\u0131nda oldu\u011funu gösteriyor. Kurtlar\u0131n en iyi performanslar\u0131n\u0131 yakla\u015f\u0131k yedi saatlik uyku ile gösterdikleri belirlenmi\u015ftir. Kurtlar, nüfusun yakla\u015f\u0131k yüzde 20’sini olu\u015fturur.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

YUNUSLAR<\/strong><\/h3>\n

Yunuslar ece boyunca sürekli olarak aktif olan bir grup olarak öne ç\u0131kar. Bu gruptakiler ündüzleri yorgun, geceleri ise huzursuz ve sinirli bir enerjiye sahip bireylerdir. Dr.Breus, yunuslar\u0131n biyolojik ritimlerinin ters çevrilmi\u015f bir günlük biyolojiye sahip oldu\u011funu aç\u0131kl\u0131yor. Di\u011fer kronotiplerden farkl\u0131 olarak, yunuslar\u0131n beyin aktivitesi geceleri artarak uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 destekleyen bölgelerde yo\u011funla\u015f\u0131yor. Bu durum, yunuslar\u0131n ak\u015famlar\u0131 uykusuzluk ve huzursuzluk ya\u015famas\u0131na neden oluyor. Öte yandan  yunuslar\u0131n kan bas\u0131nc\u0131 ve kortizol seviyeleri ak\u015famlar\u0131 yükseliyor, bu da yatmadan önce fizyolojik bir uyar\u0131lma durumunda b\u0131rak\u0131yor. Yunuslar genellikle son derece zeki, temkinli ve kayg\u0131l\u0131 bireyler olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Toplumun yüzde 10’unun yunus kronotipine sahip oldu\u011fu dü\u015fünülüyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Öte yandan Dr.Breus’un internet sitesinde insanlar\u0131n uyku tipini bulmalar\u0131 için bir testi bulunuyor.<\/a><\/strong><\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7o\u011fu ki\u015fi insanlar\u0131 uyku tipine g\u00f6re erkenci ku\u015f ve gece ku\u015fu olarak ikiye ay\u0131r\u0131yor. Ancak, “Uyku Doktoru” olarak tan\u0131nan Dr. Micheal Breus, yunuslar, aslanlar, ay\u0131lar ve kurtlar olmak \u00fczere ki\u015fileri d\u00f6rt farkl\u0131 uyku t\u00fcr\u00fcne ay\u0131rman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Uyku bozukluklar\u0131 konusunda uzmanl\u0131\u011f\u0131yla tan\u0131nan ABD’li psikolog Dr. Micheal Breus’un insanlar\u0131 uyku tiplerini dörde ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 çal\u0131\u015fmas\u0131 dünyada […]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":69120,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[48939,48940,11406,45312,48938],"class_list":["post-69121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-kronotip","tag-michael-breus","tag-uyku-duzeni","tag-uyku-sagligi","tag-uyku-tipleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69121"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69121"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69122,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69121\/revisions\/69122"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}