{"id":69568,"date":"2024-02-29T19:06:00","date_gmt":"2024-02-29T16:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/new.mavikadin.com\/?p=69568"},"modified":"2024-09-17T03:06:00","modified_gmt":"2024-09-17T00:06:00","slug":"goz-bandi-gercekten-ise-yariyor-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/goz-bandi-gercekten-ise-yariyor-mu\/","title":{"rendered":"G\u00f6z band\u0131 ger\u00e7ekten i\u015fe yar\u0131yor mu?"},"content":{"rendered":"<p>Uykuda ya da uyan\u0131k oldu\u011fumuzda g\u00fcnl\u00fck ritimlerimizi v\u00fccut saatimiz d\u00fczenler. I\u015f\u0131k ise, ne zaman uyan\u0131k veya uykulu hissetmemiz gerekti\u011fini belirleyen en \u00f6nemli fakt\u00f6rd\u00fcr. &#8220;Yatak odan\u0131z ne kadar karanl\u0131k?&#8221; sorusu da bu noktada \u00f6nemli hale geliyor. \u00c7\u00f6z\u00fcm uyku band\u0131 olabilir mi? Uyku kalitesini art\u0131rmak i\u00e7in g\u00f6z band\u0131 takmak takman\u0131n faydas\u0131 var m\u0131? \u0130\u015fte son bilimsel veriler..<\/p>\n<p>Yatak odan\u0131z ne kadar karanl\u0131k? Bunun neden &ouml;nemli oldu\u011funu ve g&ouml;z bad\u0131yla uyuman\u0131n faydal\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 &ouml;\u011frenmek i&ccedil;in bu yaz\u0131y\u0131 dikkatle okuyun.<\/p>\n<h3><strong>UYURKEN G&Ouml;Z BANDI NEDEN TAKILIR?<\/strong><\/h3>\n<p>Sirkadiyen sistemimiz yapay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n ortaya &ccedil;\u0131kmas\u0131ndan &ccedil;ok &ouml;nce geli\u015fti. Bu hemen herkesin onaylayabilece\u011fi gibi, yaln\u0131zca birka&ccedil; watt&#8217;l\u0131k bir g&uuml;&ccedil;, beyni kand\u0131rarak gecenin herhangi bir saatinde g&uuml;nd&uuml;z oldu\u011funa inanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Peki yatak odan\u0131z\u0131 ayd\u0131nlatan \u015fey nedir?<\/p>\n<p>ncbi.nlm.nih.gov sitesinde bir i&ccedil;eri\u011fe g&ouml;re, geceleri yatakta film izlemek i&ccedil;in kullan\u0131lan bir tablet, dolunay oldu\u011funda d\u0131\u015far\u0131da olmaktan <strong><a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5299389\/table\/tbl1\/\" target=\"_blank\" rel=\"dofollow noopener\">100 kat daha parlak bir etki olu\u015fturur.<\/a> <\/strong>Geceleri bilgisayar ekran\u0131 &uuml;zerinde &ccedil;al\u0131\u015fmak veya ekranda bir \u015feyler izlemek, iyi ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f bir park yerinde durmaktan yakla\u015f\u0131k 10 kat daha parlak bir etki olu\u015fturur.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-02\/26\/goz-bandiyla-uyumak2.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Geceleri \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kalmak, v&uuml;cudun uykuya haz\u0131rlanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan do\u011fal s&uuml;re&ccedil;leri etkiler. &Ouml;zellikle epifiz beziniz karanl\u0131\u011fa tepki olarak <strong>melatonin &uuml;retir. Bu hormon uykunun sirkadiyen d&uuml;zenlenmesinin ayr\u0131lmaz bir par&ccedil;as\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<h3><strong>GECELER\u0130 I\u015eI\u011eA MARUZ KALDI\u011eIMIZDA NE OLUR?<\/strong><\/h3>\n<p>Geceleri \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kalmak melatonin &uuml;retimini bask\u0131layarak uyku d&uuml;zenimizi de\u011fi\u015ftirir. Gece lambas\u0131 olmadan uyuyanlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, gece lambas\u0131n\u0131n yan\u0131nda uyuyan yeti\u015fkinlerin <strong><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/24210607\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">uykular\u0131 daha y&uuml;zeysel ve daha s\u0131k uyar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/a><\/strong> Geceleri sokak lambalar\u0131 gibi d\u0131\u015f mekandaki <strong><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S0013935122006703\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">yapay \u0131\u015f\u0131k bile daha az uyku nedeni olmakla ili\u015fkilendiriliyor.<\/a><\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-02\/26\/goz-bandiyla-uyumak6.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Ancak gece \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkisi sadece uykuyla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Ayn\u0131 zamanda <strong><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/28992236\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">depresif belirtiler,<\/a><\/strong> obezite, diyabet ve y&uuml;ksek tansiyon geli\u015fme riskinin artmas\u0131yla da ili\u015fkilidir. Sirkadiyen ritimlerimizle uyumsuz \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kalma (g&uuml;nd&uuml;z karanl\u0131k ve gece \u0131\u015f\u0131k olmas\u0131 gibi), bilim insanlar\u0131n\u0131n <strong><a href=\"https:\/\/www.health.harvard.edu\/blog\/shift-work-can-harm-sleep-and-health-what-helps-202302282896\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">vardiyal\u0131 &ccedil;al\u0131\u015fman\u0131n<\/a><\/strong> insanlar\u0131 ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan daha y&uuml;ksek risk alt\u0131na soktu\u011funa inanmalar\u0131n\u0131n nedenlerinden biridir.<\/p>\n<h3><strong>G&Ouml;Z BANDIYLA UYUMAK YARDIMCI OLAB\u0130L\u0130R M\u0130?<\/strong><\/h3>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/academic.oup.com\/sleep\/article\/46\/3\/zsac305\/6912219\" target=\"_blank\" rel=\"dofollow noopener\">Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;taki Cardiff &Uuml;niversitesi&#8217;nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar,<\/a><\/strong> gece uyurken g&ouml;z band\u0131 takman\u0131n belirli &ouml;\u011frenme ve uyan\u0131kl\u0131k &ouml;l&ccedil;&uuml;tlerini iyile\u015ftirip iyile\u015ftiremeyece\u011fini g&ouml;rmek i&ccedil;in bir dizi deney ger&ccedil;ekle\u015ftirdi. Ya\u015flar\u0131 18 ila 35 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen yakla\u015f\u0131k 90 sa\u011fl\u0131kl\u0131 gen&ccedil; yeti\u015fkin, g&ouml;z band\u0131 takarak uyumak veya gece \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kalmak aras\u0131nda ge&ccedil;i\u015f yapt\u0131. Uyku d&uuml;zenlerini bir uyku g&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml;ne kaydettiler.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-02\/26\/goz-bandiyla-uyumak5.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ilk b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde kat\u0131l\u0131mc\u0131lar bir hafta boyunca sa\u011flam bir g&ouml;z band\u0131 takt\u0131lar. Sonraki hafta, band\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 engellememesi i&ccedil;in her g&ouml;z&uuml; a&ccedil;\u0131kta b\u0131rakan bir delik bulunan ba\u015fka bir g&ouml;z band\u0131 takt\u0131lar.<\/p>\n<p>Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, hi&ccedil; \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kalmadan (sa\u011flam g&ouml;z band\u0131 takarak) ve minimum d&uuml;zeyde \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kalarak (delikli g&ouml;z band\u0131) uyuduktan sonra, her haftan\u0131n alt\u0131nc\u0131 ve yedinci g&uuml;nlerinde &uuml;&ccedil; bili\u015fsel g&ouml;revi tamamlad\u0131lar:<\/p>\n<p>\u0130lki e\u015fle\u015ftirilmi\u015f-ili\u015fkili &ouml;\u011frenme g&ouml;reviydi. Bu, bir ki\u015finin yeni &ccedil;a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 ne kadar etkili bir \u015fekilde &ouml;\u011frenebilece\u011fini g&ouml;stermeye yard\u0131mc\u0131 olur. Buradaki g&ouml;rev ilgili kelime &ccedil;iftlerini &ouml;\u011frenmekti. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, testten &ouml;nceki g&uuml;nlerde uyku s\u0131ras\u0131nda sa\u011flam bir g&ouml;z band\u0131 tak\u0131p, gece \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kald\u0131ktan sonra daha iyi performans g&ouml;sterdi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-02\/26\/goz-bandiyla-uyumak4.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>\u0130kinci olarak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendiren bir psikomotor uyan\u0131kl\u0131k testi uygulad\u0131lar. Geceleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 engellemek de bu g&ouml;revde tepki s&uuml;relerini iyile\u015ftirdi.<\/p>\n<p>Son olarak, be\u015f basamakl\u0131 bir diziye do\u011fru s\u0131rayla dokunmay\u0131 i&ccedil;eren bir motor beceri &ouml;\u011frenme testi verildi. Bu g&ouml;rev i&ccedil;in, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n sa\u011flam bir g&ouml;z band\u0131 takmas\u0131 veya gece \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kalmas\u0131 aras\u0131nda performans a&ccedil;\u0131s\u0131ndan hi&ccedil;bir fark yoktu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-02\/26\/goz-bandiyla-uyumak3.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<h3><strong>G&Ouml;Z BANDI HER ZAMAN \u0130\u015eE YARAMAYAB\u0130L\u0130R<\/strong><\/h3>\n<p>Hi&ccedil;bir ara\u015ft\u0131rma &ccedil;al\u0131\u015fmas\u0131 ve sonucu m&uuml;kemmel de\u011fildir, bu nedenle yukar\u0131daki sonu&ccedil;lara biraz ihtiyatl\u0131 yakla\u015fmak &ouml;nemlidir. Uyku g&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml; verilerine g&ouml;re, insanlar\u0131n g&ouml;z band\u0131 tak\u0131p takmamas\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n uyku miktar\u0131nda veya uyku kalitesi alg\u0131lar\u0131nda herhangi bir fark yoktu.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, yakla\u015f\u0131k 30 kat\u0131l\u0131mc\u0131yla yap\u0131lan ikinci bir deneyde ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Dreem kafa band\u0131 ad\u0131 verilen bir izleme cihaz\u0131 kullanarak uykuyu objektif bir \u015fekilde takip etti. G&ouml;z band\u0131 tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda uyku yap\u0131s\u0131nda (&ouml;rne\u011fin, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n REM uykusunda ne kadar zaman harcad\u0131klar\u0131) herhangi bir de\u011fi\u015fiklik bulamad\u0131lar.<\/p>\n<h3><strong>G&Ouml;Z BANDI ALMAK \u0130&Ccedil;\u0130N ACELE ETMEL\u0130 M\u0130Y\u0130M?<\/strong><\/h3>\n<p>G&ouml;z band\u0131 kullanmay\u0131 denemeye karar verirseniz muhtemelen gece nakliyesi i&ccedil;in fazladan &ouml;deme yapman\u0131za gerek kalmaz. Bunun yerine bir kronobiyolo\u011fun temel kural\u0131n\u0131 izleyin: &#8220;Ayd\u0131nl\u0131k g&uuml;nler, karanl\u0131k geceler.&#8221;<\/p>\n<p><strong>G&uuml;nd&uuml;zleri m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011fu kadar do\u011fal g&uuml;n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan yararlan\u0131n: <\/strong>En yak\u0131n f\u0131r\u0131ndan sabah simitinizi almak i&ccedil;in d\u0131\u015far\u0131 &ccedil;\u0131k\u0131n, &ouml;\u011fleden sonra i\u015f yerinde k\u0131sa bir y&uuml;r&uuml;y&uuml;\u015f yap\u0131n.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-02\/26\/goz-bandiyla-uyumak1.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Ak\u015famlar\u0131 cep telefonunuz gibi elektronik cihazlara maruz kalma durumunuzu azalt\u0131n ve bu cihazlardaki gece karartma modlar\u0131n\u0131 kullan\u0131n. Gereksiz t&uuml;m \u0131\u015f\u0131klar\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun. Son olarak, yata\u011fa gitti\u011finizde yatak odan\u0131z\u0131 m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011funca karanl\u0131k hale getirmeye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131n. Bu, yata\u011f\u0131n\u0131z\u0131n yan\u0131ndaki alarm saatini kendinizden uza\u011fa &ccedil;evirmek veya nemlendiricinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapatmak anlam\u0131na gelebilir.<\/p>\n<p>&Ouml;zetle, rahat ve iyi oturan bir g&ouml;z band\u0131 takarak uyuman\u0131z kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bili\u015fsel performans\u0131n\u0131z geli\u015fecektir.<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uykuda ya da uyan\u0131k oldu\u011fumuzda g\u00fcnl\u00fck ritimlerimizi v\u00fccut saatimiz d\u00fczenler. I\u015f\u0131k ise, ne zaman uyan\u0131k veya uykulu hissetmemiz gerekti\u011fini belirleyen en \u00f6nemli fakt\u00f6rd\u00fcr. &#8220;Yatak odan\u0131z ne kadar karanl\u0131k?&#8221; sorusu da bu noktada \u00f6nemli hale geliyor. \u00c7\u00f6z\u00fcm uyku band\u0131 olabilir mi? Uyku kalitesini art\u0131rmak i\u00e7in g\u00f6z band\u0131 takmak takman\u0131n faydas\u0131 var m\u0131? \u0130\u015fte son bilimsel veriler.. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":69567,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[49174,49176,49175,34998,20593],"class_list":["post-69568","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-goz-bandi","tag-isik","tag-sirkadiyen-ritim","tag-uyku","tag-uyku-kalitesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69568"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69568"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69569,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69568\/revisions\/69569"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}