{"id":72402,"date":"2024-04-11T09:20:00","date_gmt":"2024-04-11T06:20:00","guid":{"rendered":"https:\/\/new.mavikadin.com\/?p=72402"},"modified":"2024-09-17T05:24:26","modified_gmt":"2024-09-17T02:24:26","slug":"fazla-seker-tuketimi-cocugunuzun-beyin-gelisimini-nasil-etkiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/fazla-seker-tuketimi-cocugunuzun-beyin-gelisimini-nasil-etkiliyor\/","title":{"rendered":"Fazla \u015feker t\u00fcketimi \u00e7ocu\u011funuzun beyin geli\u015fimini nas\u0131l etkiliyor?"},"content":{"rendered":"<p>\u015eekerin sadece di\u015flerimize zarar verdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnmenizde fayda var. Ara\u015ft\u0131rmalar, a\u015f\u0131r\u0131 \u015feker t\u00fcketiminin \u00e7ocuklar\u0131n konsantrasyonunu, \u00f6\u011frenme yeteneklerini ve haf\u0131zalar\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>&Ccedil;ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde b&uuml;y&uuml;meleri ve geli\u015fmeleri i&ccedil;in dikkat etmemiz gereken pek &ccedil;ok fakt&ouml;r bulunuyor. Son y\u0131llarda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, fazla \u015feker t&uuml;ketiminin &ccedil;ocuklar\u0131n beyin geli\u015fimini olumsuz y&ouml;nde etkileyebilece\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>G&uuml;nl&uuml;k hayat\u0131n\u0131zda t&uuml;ketti\u011finiz \u015feker, beyninizin enerji ihtiyac\u0131n\u0131n y&uuml;zde 60&#8217;\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar. Bu nedenle beyniniz &ccedil;ok fazla enerjiye ihtiya&ccedil; duyar. Burada dikkat etmemiz gereken nokta ise fazla \u015fekerin beyin organ\u0131n\u0131za zarar verebilir olmas\u0131. Uykuda bile aktif olan milyarlarca sinir h&uuml;cresine sahip beynimizin en &ouml;nemli yak\u0131t\u0131 \u015feker olsa da, D&uuml;nya Sa\u011fl\u0131k &Ouml;rg&uuml;t&uuml; g&uuml;nde 25 gramdan fazla \u015feker t&uuml;ketmememizi &ouml;neriyor. Ne yaz\u0131k ki, d&uuml;nya genelinde ve &uuml;lkemizde bu s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fma e\u011filimindeyiz. Peki, \u015fekerin beyin &uuml;zerindeki etkileri nelerdir? sizler i&ccedil;in ara\u015ft\u0131r\u0131p inceledik.<\/p>\n<h3><strong>HAZIR Y\u0130YECEKLER\u0130N \u0130&Ccedil;\u0130NDEK\u0130 G\u0130ZL\u0130 \u015eEKER<\/strong><\/h3>\n<p>\u015eeker, g\u0131dalar\u0131n i&ccedil;inde farkl\u0131 \u015fekillerde bulunabilir. <strong>Sakaroz, esmer \u015feker, m\u0131s\u0131r \u015furubu, ni\u015fasta bazl\u0131 s\u0131v\u0131 \u015feker, dekstroz, sorbitol, mannitol, xylitol, fruktoz, meyve \u015furubu, glikoz, glikoz \u015furubu, invert \u015feker, laktoz, maltoz, melas, \u015feker \u015furubu, turbinado, amazake<\/strong> gibi isimlerle yer al\u0131yor. &Ouml;zellikle haz\u0131r i&ccedil;ecekler ve paketli g\u0131dalarda s\u0131k&ccedil;a rastlanan bu \u015feker &ccedil;e\u015fitleri genellikle g&ouml;zden ka&ccedil;abiliyor. G&uuml;nl&uuml;k kalori hesaplar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra i&ccedil;ilen \u015feker miktar\u0131na da dikkat etmek gerekiyor. Bu sebeple etiketleri dikkatlice okuyarak hangi \u015feker t&uuml;rlerinin &uuml;r&uuml;nde bulundu\u011funu kontrol ederek \u015feker t&uuml;ketimini dengeleyebilirsiniz. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam i&ccedil;in \u015feker t&uuml;ketimine &ouml;zen g&ouml;stermeniz beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan b&uuml;y&uuml;k bir &ouml;nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<h3><strong>YET\u0130\u015eK\u0130NL\u0130K D&Ouml;NEM\u0130NE D\u0130KKAT!<\/strong><\/h3>\n<p>Georgia &Uuml;niversitesi&#8217;nden bir &ouml;\u011fretim &uuml;yesi ve G&uuml;ney Kaliforniya &Uuml;niversitesi&#8217;nden bir ara\u015ft\u0131rma grubunun yapt\u0131\u011f\u0131 yeni ara\u015ft\u0131rma, ergenlik d&ouml;neminde g&uuml;nl&uuml;k \u015fekerle tatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i&ccedil;ecek t&uuml;ketiminin <strong>ileriki ya\u015flardaki &ouml;\u011frenme<\/strong> ve <strong>haf\u0131za performans\u0131n\u0131 olumsuz etkiledi\u011fini<\/strong> g&ouml;sterdi.<\/p>\n<p>Kemirgen modelinde yap\u0131lan bu &ccedil;al\u0131\u015fma, ergenlik d&ouml;neminde g&uuml;nl&uuml;k \u015fekerle tatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i&ccedil;ecek t&uuml;ketiminin yeti\u015fkinlik d&ouml;neminde &ouml;\u011frenme ve haf\u0131za g&ouml;revlerini nas\u0131l etkiledi\u011fini ortaya koyuyor. Dahas\u0131, ba\u011f\u0131rsaktaki bakterilerdeki de\u011fi\u015fikliklerin, \u015fekerin neden oldu\u011fu <strong>haf\u0131za bozuklu\u011funu<\/strong> a&ccedil;\u0131klamada &ouml;nemli bir rol oynayabilece\u011fi belirlendi. Bu bulgular, beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z &uuml;zerindeki etkilerini anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacak &ouml;nemli bir ad\u0131m gibi duruyor.<\/p>\n<h3><strong>\u0130LAVE \u015eEKER\u0130N %10&rsquo;UNDAN DAHA AZ KULLANIN<\/strong><\/h3>\n<p>ABD Tar\u0131m ve Sa\u011fl\u0131k ve \u0130nsani Hizmetler Departmanlar\u0131n\u0131n ortak yay\u0131n\u0131nda ilave \u015fekerlerin g&uuml;nl&uuml;k kalorinin <strong>y&uuml;zde 10&#8217;undan<\/strong> daha az\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 tavsiye ediyor. Amerikan Hastal\u0131k Kontrol ve &Ouml;nleme Merkezleri taraf\u0131ndan sa\u011flanan verilere g&ouml;re<strong>, 9-18 ya\u015f aras\u0131ndaki &ccedil;ocuklar\u0131n<\/strong> obezite oranlar\u0131n\u0131n endi\u015fe verici bir \u015fekilde artt\u0131\u011f\u0131 ortaya &ccedil;\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;yledi. Bu ya\u015f grubundaki gen&ccedil;lerin ald\u0131\u011f\u0131 kalorilerin b&uuml;y&uuml;k bir k\u0131sm\u0131 \u015fekerle tatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i&ccedil;eceklerden kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n<p>Hipokampus, beyindeki &ouml;nemli bir b&ouml;lge olup &ccedil;e\u015fitli bili\u015fsel i\u015flevleri etkiler ve gen&ccedil; yeti\u015fkinlik d&ouml;nemine kadar geli\u015fimini s&uuml;rd&uuml;r&uuml;yor. Son zamanlarda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, hipokampusu besleyen y&uuml;ksek \u015feker i&ccedil;eren bir diyetin bu &ouml;nemli b&ouml;lgeyi nas\u0131l etkiledi\u011fini incelemi\u015ftir. Ba\u011f\u0131rsak mikrobiyotas\u0131n\u0131n hipokampus &uuml;zerindeki potansiyel etkileri incelenirken, beynin sa\u011fl\u0131kl\u0131 b&uuml;y&uuml;mesi i&ccedil;in uygun bir ortam\u0131n ne \u015fekilde olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda da ipu&ccedil;lar\u0131 elde edilmi\u015ftir. Bu bulgular, beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 &uuml;zerindeki &ouml;nemini vurgulayarak daha bilin&ccedil;li se&ccedil;imler yapmam\u0131z gerekti\u011fini g&ouml;stermektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-04\/10\/yeni-proje-3.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<h3>&nbsp;<\/h3>\n<h3><strong>\u015eEKER\u0130N BEYN\u0130M\u0130ZDE OLU\u015eTURDU\u011eU DURUMLAR<\/strong><\/h3>\n<p>\u015eeker, beyinde &ccedil;e\u015fitli durumlar olu\u015fturabilir. Y&uuml;ksek miktarda \u015feker t&uuml;ketimi uzun vadede obezite, diyabet ve kalp hastal\u0131klar\u0131 gibi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na neden olabilir. Ayr\u0131ca, ani \u015feker y&uuml;kselip d&uuml;\u015fmeleri de ruh halini etkileyebilir; huzursuzluk, sinirlilik ve konsantrasyon bozuklu\u011funa yol a&ccedil;abilir. <strong>Prof. Dr. Derya Ulud&uuml;z<\/strong>, \u015fekerin beynimizde olu\u015fturdu\u011fu olumsuz durumlar\u0131 \u015f&ouml;yle a&ccedil;\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n<h3><strong>HAFIZAYI OLUMSUZ ETK\u0130L\u0130YOR<\/strong><\/h3>\n<p>Kan \u015fekerinin ani y&uuml;kselip d&uuml;\u015fmesi, v&uuml;cutta ciddi etkilere sebep olabilir. &Ouml;zellikle h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde art\u0131p azalmas\u0131, konsantrasyonu olumsuz y&ouml;nde etkileyebilir ve bili\u015fsel fonksiyonlar\u0131 yava\u015flatabilir. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, y&uuml;ksek \u015feker t&uuml;ketiminin beyinde iltihaplanmaya yol a&ccedil;abilece\u011fini ve durumun haf\u0131za sorunlar\u0131na neden olabilece\u011fini g&ouml;stermektedir.<\/p>\n<h3><strong>RUH HAL\u0130N\u0130 BOZUYOR<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Whitehall II isimli bilimsel &ccedil;al\u0131\u015fma<\/strong>, beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ile ruh hali aras\u0131ndaki ilgin&ccedil; bir ba\u011flant\u0131y\u0131 ortaya koydu. &Ccedil;al\u0131\u015fmada yap\u0131lan incelemeler sonucunda <strong>y&uuml;ksek miktarda \u015feker t&uuml;ketiminin depresyonla ili\u015fkili olabilece\u011fi<\/strong> belirlendi. Bu &ouml;nemli bulgu, 2017 y\u0131l\u0131nda Scientific Reports dergisinde yay\u0131nland\u0131 ve y&uuml;ksek \u015feker t&uuml;keten bireylerin psikolojik bozukluk tan\u0131s\u0131 alma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n <strong>y&uuml;zde 25 artt\u0131\u011f<\/strong>\u0131 g&ouml;zlemlendi. Beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n ruh halimizi nas\u0131l etkiledi\u011fi konusundaki bu ara\u015ft\u0131rma, sa\u011fl\u0131kl\u0131 tercihler yapman\u0131n ne kadar &ouml;nemli oldu\u011funu bir kez daha vurguluyor.<\/p>\n<p>Depresyon ile \u015feker t&uuml;ketimi aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131ya dair son derece ilgin&ccedil; bir ger&ccedil;ek var. Serotonin hormonu, yaln\u0131zca mutluluk hissi vermekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda ba\u011f\u0131rsaklar\u0131m\u0131zda da &uuml;retilir. \u0130nsan v&uuml;cudunda ba\u011f\u0131rsaklar, ikinci beyin olarak adland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n sebeplerinden biri de budur. Ayr\u0131ca a\u015f\u0131r\u0131 \u015feker t&uuml;ketimi zamanla serotonin &uuml;retimini azaltabilir ve depresif ruh haline neden olabilir. &Ccedil;ocuklar veya yeti\u015fkinler v&uuml;cuduna a\u015f\u0131r\u0131 oranda \u015feker ald\u0131\u011f\u0131nda beyindeki BDNF seviyelerini azaltarak endi\u015fe ve stres tepkilerini art\u0131rabilirler.<\/p>\n<h3><strong>B\u0130L\u0130\u015eSEL \u0130\u015eLEVLER\u0130 D&Uuml;\u015e&Uuml;R&Uuml;YOR<\/strong><\/h3>\n<p>Y&uuml;ksek kan \u015fekerinin bili\u015fsel fonksiyonlar &uuml;zerindeki olumsuz etkileri g&ouml;z ard\u0131 edilemez. Ara\u015ft\u0131rmalar, y&uuml;ksek \u015feker t&uuml;ketiminin <strong>&ouml;\u011frenme, haf\u0131za<\/strong> ve <strong>di\u011fer bili\u015fsel yeteneklerde bozulmalara<\/strong> neden oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Alzheimer gibi demans t&uuml;rleri ile d&uuml;\u015f&uuml;k BDNF seviyeleri aras\u0131nda bir ili\u015fki bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir beyin fonksiyonu i&ccedil;in d&uuml;\u015f&uuml;k \u015fekerli ve dengeli beslenmeniz gerekiyor. \u015eeker al\u0131m\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutarak, zihinsel keskinli\u011fi koruyabilir ve bili\u015fsel i\u015flevleri destekleyebilirsiniz.<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eekerin sadece di\u015flerimize zarar verdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnmenizde fayda var. Ara\u015ft\u0131rmalar, a\u015f\u0131r\u0131 \u015feker t\u00fcketiminin \u00e7ocuklar\u0131n konsantrasyonunu, \u00f6\u011frenme yeteneklerini ve haf\u0131zalar\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini g\u00f6steriyor. &Ccedil;ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde b&uuml;y&uuml;meleri ve geli\u015fmeleri i&ccedil;in dikkat etmemiz gereken pek &ccedil;ok fakt&ouml;r bulunuyor. Son y\u0131llarda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, fazla \u015feker t&uuml;ketiminin &ccedil;ocuklar\u0131n beyin geli\u015fimini olumsuz y&ouml;nde etkileyebilece\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":72401,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[111],"tags":[283,118,31972,26843,1723,16045],"class_list":["post-72402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-anne-cocuk","tag-beslenme","tag-beyin-gelisimi","tag-cocuk-beslenmesi","tag-cocuk-sagligi","tag-seker","tag-seker-tuketimi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72402"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72402"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72403,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72402\/revisions\/72403"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}