Colorado Üniversitesi Anschutz T\u0131p Kampüsü’nden egzersiz fizyolo\u011fu Alyssa Olenick,<\/strong> “Avlanmak ve hayatta kalabilmek için insanlar\u0131n milyonlarca y\u0131l önce ko\u015fma yetene\u011fini geli\u015ftirmesi gerekiyordu. Bu yüzden ko\u015fu ayn\u0131 zamanda kim oldu\u011fumuzu da gösteriyor. Yüzy\u0131llar boyunca hem elit sporcular hem de s\u0131radan insanlar için dünya çap\u0131nda en popüler ve eri\u015filebilir sporlardan biri haline geldi.” diyor. <\/span><\/p>\n Philadelphia’daki Thomas Jefferson Üniversite Hastanesi Ortopedi cerrah\u0131 ve ko\u015fuyla ilgili akademik ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Danielle Ponzio ise,<\/strong> “Tüm ya\u015f gruplar\u0131nda ko\u015fmak, kardiyovasküler sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n iyile\u015ftirilmesine ve genel ölüm oran\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na, kilo yönetimine, kemik yo\u011funlu\u011funun, kas kuvvetinin ve koordinasyonunun geli\u015ftirilmesine, stresin azalt\u0131lmas\u0131na ve zihinsel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n iyile\u015ftirilmesine yard\u0131mc\u0131 olur” uyar\u0131s\u0131 yap\u0131yor. <\/span><\/p>\n Ko\u015fman\u0131n bilimsel olarak kan\u0131tlanm\u0131\u015f ve en çok bilinen faydas\u0131 kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olumlu etkide bulunmas\u0131d\u0131r. Northwestern Memorial Hastanesi’nde kardiyolog ve Northwestern Feinberg T\u0131p Okulu’nda spor kardiyolojisi program\u0131nda direktör Allison Zielinski, <\/strong>“Ko\u015fmak, kalbi daha güçlü yap\u0131yor ve daha verimli pompalamas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Daha güçlü bir kalp kas\u0131, ki\u015finin kalbini nas\u0131l daha iyi çal\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve iyile\u015ftirdi\u011fini de aç\u0131kl\u0131yor. Kalbin bir dakika içerisinde ne kadar kan pompalayabilece\u011fi bilimsel ölçü ile ölçülebilir. Ko\u015fu bu verimlili\u011fe katk\u0131 sa\u011flar.” diyor.<\/span><\/p>\n Zielinski, ko\u015fman\u0131n ayn\u0131 zamanda ki\u015finin dinlenme kalp at\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131 azaltarak ki\u015finin otonom sinir sistemini (sindirim ve solunum gibi istemsiz fizyolojik süreçleri düzenlemekten sorumlu olan vücut a\u011f\u0131) da etkiledi\u011fini ekliyor. Bu çok önemli çünkü çal\u0131\u015fmalar, ki\u015finin dinlenme kalp at\u0131\u015f h\u0131z\u0131ndaki her dakikadaki 10 at\u0131\u015fl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n, ölüm riskinde yüzde 16’l\u0131k bir art\u0131\u015fla ili\u015fkili oldu\u011funu gösteriyor. <\/span> <\/span><\/p>\n Zielinski, ko\u015fman\u0131n ayr\u0131ca dola\u015f\u0131m\u0131 iyile\u015ftirdi\u011fini ve bunun k\u0131lcal damarlar\u0131n yo\u011funlu\u011funun artmas\u0131 ve endotelyal reaktivitenin artmas\u0131 da dahil olmak üzere kan damarlar\u0131nda olumlu de\u011fi\u015fikliklere (vazodilatasyon olarak bilinen bir \u015fey) neden oldu\u011funu aç\u0131klad\u0131.<\/span> <\/span><\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmalar ko\u015fman\u0131n akci\u011fer kapasitesini ve performans\u0131n\u0131 da art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösteriyor. Bunu k\u0131smen, ki\u015finin oksijenden yararlanabilece\u011fi maksimum h\u0131z\u0131 (VO2max olarak bilinen bir ölçüm) geli\u015ftirerek ba\u015far\u0131r. Olenick, bu ölçümün, bir ki\u015finin kalpten d\u0131\u015far\u0131 pompalayabilece\u011fi ve hareketi te\u015fvik etmek için kaslar\u0131na iletebilece\u011fi oksijen aç\u0131s\u0131ndan zengin kan\u0131n maksimum miktar\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylüyor.<\/span> <\/span><\/p>\n Olenick, VO2max’taki küçük bir art\u0131\u015f\u0131n bile uzun vadeli sa\u011fl\u0131kta anlaml\u0131 iyile\u015fmelere yol açabilece\u011finden, bunun tüm nedenlere ba\u011fl\u0131 ölüm oranlar\u0131n\u0131n artmas\u0131yla do\u011frudan bir ili\u015fkisi oldu\u011funu söylüyor. Ancak bu, ko\u015fmayla ili\u015fkilendirilen uzun ömürlülü\u011fün birçok göstergesinden yaln\u0131zca biri.<\/span><\/p>\n Örne\u011fin, Journal of the American College of Cardiology’de yay\u0131nlanan 15 y\u0131ll\u0131k ç\u0131\u011f\u0131r aç\u0131c\u0131 bir çal\u0131\u015fma, günde 5 ila 10 dakika ko\u015fman\u0131n bile ortalama üç y\u0131ll\u0131k ya\u015fam beklentisi art\u0131\u015f\u0131yla sonuçland\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ortak yazar\u0131 ve Lowa Eyalet Üniversitesi \u0130nsan Bilimleri Fakültesi’nde fiziksel aktivite epidemiyolojisi profesörü Duck-Chul Lee ise, bu faydalar\u0131n k\u0131smen sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylüyor çünkü ona göre “ko\u015fmak, koroner kalp hastal\u0131\u011f\u0131 da dahil olmak üzere di\u011fer birçok hastal\u0131k ve durumun riskini azalt\u0131yor. Kalp hastal\u0131klar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra tip 2 diyabete kar\u015f\u0131 da iyile\u015ftirme gücü bulunuyor.” <\/span> <\/span><\/p>\n Ko\u015fma aktivitesi, özellikle ya\u015fl\u0131 insanlar için önemli olan kas büyümesine ve kemik yo\u011funlu\u011funun artmas\u0131na iyi gelir. Ponzio, “Ya\u015fland\u0131kça kas kütlesini ve kemik yo\u011funlu\u011funu kaybetme e\u011filimindeyiz. Ko\u015fma gibi a\u011f\u0131rl\u0131k ta\u015f\u0131yan egzersizler bu kay\u0131plara kar\u015f\u0131 koyman\u0131n etkili bir yoludur.” diyor.<\/span><\/p>\n Ko\u015fman\u0131n zihinsel sa\u011fl\u0131k aç\u0131s\u0131ndan faydalar\u0131 da oldukça ilgi çekicidir. Massachusetts Genel Hastanesi ve Harvard Medikal’den klinik psikolog Karmel Choi’ye göre,<\/strong> “Ko\u015fu sporu kendi ba\u015f\u0131n\u0131za yap\u0131labilir, ancak ister bir arkada\u015f\u0131n\u0131zla ko\u015fmak ister bir ko\u015fu kulübünün veya sanal toplulu\u011fun parças\u0131 olmak olsun, ço\u011fu zaman sosyal bir bile\u015feni de vard\u0131r. Bu, izolasyonu azaltarak, destek ve motivasyon duygusunu art\u0131rarak duygusal faydalara katk\u0131da bulunuyor.” <\/span><\/p>\n Ko\u015fmak ayn\u0131 zamanda depresyona da iyi geliyor. Choi, düzenli olarak ko\u015fmaya ba\u015flayan depresyonlu bireylerin “antidepresan kullananlarla benzer oranlarda iyile\u015fti\u011fini” <\/strong>ortaya koyan yak\u0131n tarihli bir çal\u0131\u015fmaya dikkat çekiyor. Choi ay\u0131rca, e\u011fer birisi her gün sadece 15 dakika oturmay\u0131 15 dakika ko\u015fmayla de\u011fi\u015ftirirse, “depresyon riskini yüzde 26’ya kadar azaltabilece\u011fini”<\/strong> tahmin etti\u011fini belirtiyor. Ona göre bunun bir nedeni de ko\u015fman\u0131n “daha iyi bir ruh hali, daha az stres ve hatta ‘ko\u015fucunun keyfi’ ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olan endorfin ve dopamin gibi iyi hissetme hormonlar\u0131n\u0131” <\/strong>salg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispatlanmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ko\u015fman\u0131n kardiyovask\u00fcler faydalar\u0131na \u00e7ok az fiziksel aktivite e\u015fde\u011ferdir. Ko\u015fmak, kas, kemik ve zihin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a faydal\u0131d\u0131r ve uzun ya\u015fam\u0131n s\u0131rlar\u0131ndan biridir. K\u0131sacas\u0131 d\u00fcnyan\u0131n en eski sporu hal\u00e2 en iyi egzersizlerden biridir. Ko\u015funun faydalar\u0131 ise saymakla bitmiyor.\u00a0 Kardiyovasküler egzersiz denilince en ba\u015fta ko\u015fmak gelir. Binlerce y\u0131llard\u0131r bilinen en eski spor olan ko\u015fu ayn\u0131 zamanda bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":75842,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[1412,26952,20055,52278,19735],"class_list":["post-75843","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-egzersiz","tag-kalp-sagligi","tag-kardiyo","tag-kosu-faydalari","tag-saglikli-yasam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75843"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75843"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75843\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75844,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75843\/revisions\/75844"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/75842"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-06\/01\/kosu-2.jpg\" "\\"\\"")
<\/span><\/p>\nKO\u015eUNUN FAYDALARI NELER? <\/strong><\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-06\/01\/kosu-3.jpg\" "\\"\\"")
<\/span><\/p>\nKO\u015eU, KALP HIZINI DENGELER <\/strong><\/h3>\n
KO\u015eU DAHA UZUN YA\u015eAMIN SIRLARINDAN B\u0130R\u0130 <\/strong><\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-06\/01\/kosu-4.jpg\" "\\"\\"")
<\/span><\/p>\nYA\u015eLI \u0130NSANLARDA KAS VE KEM\u0130K SA\u011eLI\u011eINA \u0130Y\u0130 GEL\u0130R <\/strong><\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-06\/01\/kosu-6.jpg\" "\\"\\"")
<\/span><\/p>\nKO\u015eMAK DEPRESYONA \u0130Y\u0130 GEL\u0130YOR <\/strong><\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-06\/01\/kosu-5.jpg\" "\\"\\"")
<\/span><\/p>\n