{"id":77385,"date":"2024-06-29T11:00:00","date_gmt":"2024-06-29T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/new.mavikadin.com\/?p=77385"},"modified":"2024-09-17T09:10:39","modified_gmt":"2024-09-17T06:10:39","slug":"duygularinizla-tanisin-iste-renk-tekerlegi-duygu-carkiniz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/duygularinizla-tanisin-iste-renk-tekerlegi-duygu-carkiniz\/","title":{"rendered":"Duygular\u0131n\u0131zla tan\u0131\u015f\u0131n: \u0130\u015fte renk tekerle\u011fi duygu \u00e7ark\u0131n\u0131z\u00a0"},"content":{"rendered":"

Duygular, ba\u015fkalar\u0131yla kurdu\u011fumuz ileti\u015fimden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z kararlara kadar hayat\u0131m\u0131zda kritik bir rol oynar. Peki ka\u00e7 duygu var, hangi duygular hangi hislere e\u015flik ediyor. Renk tekerle\u011fi duygu \u00e7ark\u0131n\u0131zla tan\u0131\u015fmaya haz\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?\u00a0<\/p>\n

Nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131yla nas\u0131l ileti\u015fim kurdu\u011fumuzu etkileyen birçok farkl\u0131 duygu türü bulunuyor. Bazen bu duygular taraf\u0131ndan yönetiliyormu\u015fuz gibi görünebilir. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z seçimler, eylemler ve alg\u0131lar\u0131m\u0131z, her an ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z duygulardan etkilenir. <\/span><\/p>\n

Psikologlar insanlar\u0131n deneyimledi\u011fi farkl\u0131 duygu türlerini tan\u0131mlamaya çal\u0131\u015f\u0131r ve bunlar\u0131 kategorize etmeye çal\u0131\u015f\u0131r. <\/span><\/p>\n

TEMEL DUYGULAR NELER? <\/strong><\/h3>\n

1970’lerde psikolog Paul Eckman, tüm insan kültürlerinde evrensel olarak deneyimlendi\u011fini öne sürdü\u011fü alt\u0131 temel duyguyu belirledi<\/em><\/strong>. Tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 duygular mutluluk, üzüntü, tiksinti, korku, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve öfkeydi. Daha sonra temel duygular listesini gurur, utanç ve heyecan gibi \u015feyleri de içerecek \u015fekilde geni\u015fletti.<\/span> <\/span><\/p>\n

RENK TEKERLE\u011e\u0130 DUYGU ÇARKI <\/strong><\/h3>\n

Psikolog Robert Plutchik, renk tekerle\u011fi gibi çal\u0131\u015fan bir “duygu çark\u0131” ortaya koydu.<\/strong><\/em> Renklerde oldu\u011fu gibi duygular\u0131n farkl\u0131 hisler olu\u015fturmak için birle\u015ftirilebilece\u011fini öne sürdü. <\/span><\/p>\n

Bu teoriye göre, daha temel duygular yap\u0131 ta\u015flar\u0131 gibi hareket eder. Daha karma\u015f\u0131k, bazen de kar\u0131\u015f\u0131k duygular, bu daha temel duygular\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Örne\u011fin sevinç ve güven gibi temel duygular birle\u015ferek sevgiyi olu\u015fturabilirler. <\/span> <\/span><\/p>\n

Ancak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, tamamen farkl\u0131 olmak yerine, insanlar\u0131n bu duygular\u0131 bir de\u011fi\u015fim süreci boyunca deneyimlediklerini buldu. Baz\u0131 temel duygu türlerine daha yak\u0131ndan bakal\u0131m ve bunlar\u0131n insan davran\u0131\u015flar\u0131 üzerindeki etkisini ke\u015ffedelim.<\/span> <\/span><\/p>\n

MUTLULUK: EN ÇOK ÇABALADI\u011eIMIZ DUYGU <\/strong><\/h3>\n

Tüm farkl\u0131 duygu türleri aras\u0131nda mutluluk, insanlar\u0131n en çok çabalad\u0131\u011f\u0131 duygu olma e\u011filimindedir.<\/strong><\/em> Mutluluk genellikle memnuniyet, ne\u015fe, doyum, memnuniyet ve esenlik duygular\u0131yla karakterize edilen ho\u015f bir duygusal durum olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/span> <\/span><\/p>\n

Mutluluk üzerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, pozitif psikoloji olarak bilinen psikoloji dal\u0131 da dahil olmak üzere birçok disiplinde 1960’lardan bu yana önemli ölçüde artm\u0131\u015ft\u0131r. Bu duygu bazen \u015fu \u015fekilde ifade edilir:<\/span> <\/span><\/p>\n

    \n
  • Yüz ifadeleri : Gülümseme<\/span> <\/span><\/li>\n
  • Beden dili : Rahat bir duru\u015f <\/span> <\/span><\/li>\n
  • Ses tonu : Ne\u015feli, ho\u015f bir konu\u015fma tarz\u0131<\/span> <\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    Mutluluk temel insan duygular\u0131ndan biri olarak kabul edilirken, mutluluk yarataca\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fündü\u011fümüz \u015feyler kültürden büyük ölçüde etkileniyor. Örne\u011fin, popüler kültür etkileri, bir ev sat\u0131n almak veya yüksek maa\u015fl\u0131 bir i\u015fe sahip olmak gibi belirli \u015feyleri elde etmenin mutlulukla sonuçlanaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulama e\u011filimindedir.<\/span> <\/span><\/p>\n

    Mutluluk, artan ya\u015fam süresi ve artan evlilik memnuniyeti gibi çe\u015fitli sonuçlarla, mutsuzluk ise çe\u015fitli kötü sa\u011fl\u0131k sonuçlar\u0131yla ili\u015fkilendirilmi\u015ftir.<\/span> <\/span><\/p>\n

    ÜZÜNTÜ: GEÇ\u0130C\u0130 B\u0130R DUYGU <\/strong><\/h3>\n

    Üzüntü, genellikle hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, keder, umutsuzluk, ilgisizlik ve moral bozuklu\u011fu gibi  duygularla karakterize geçici bir duygusal durum olarak tan\u0131mlanan ba\u015fka bir duygu türüdür. <\/strong><\/em><\/p>\n

    Di\u011fer duygular gibi, üzüntü de tüm insanlar\u0131n zaman zaman deneyimledi\u011fi bir \u015feydir. Baz\u0131 durumlarda, insanlar depresyona dönü\u015febilen uzun süreli ve \u015fiddetli üzüntü dönemleri ya\u015fayabilirle . Üzüntü, a\u015fa\u011f\u0131dakiler de dahil olmak üzere çe\u015fitli \u015fekillerde ifade edilebilir:<\/span> <\/span><\/p>\n

      \n
    • A\u011flama<\/span> <\/span><\/li>\n
    • Bozulmu\u015f ruh hali<\/span> <\/span><\/li>\n
    • Letarji (sürekli uyku halinde olma ve ya\u015famsal fonksiyonlar\u0131n dü\u015fük olmas\u0131)<\/span> <\/span><\/li>\n
    • Sessizlik<\/span> <\/span><\/li>\n
    • Ba\u015fkalar\u0131ndan çekilme<\/span> <\/span><\/li>\n<\/ul>\n

      Üzüntünün türü ve \u015fiddeti, kökenindeki nedene ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015febildi\u011fi gibi, insanlar\u0131n bu duygularla ba\u015fa ç\u0131kma biçimleri de farkl\u0131l\u0131k gösterebilir.<\/span> <\/span><\/p>\n

      \"\"<\/span><\/p>\n

      KORKU: HAYATTA KALMANIZI SA\u011eLAYAB\u0130L\u0130R <\/strong><\/h3>\n

      Korku, hayatta kalmada da önemli bir rol oynayabilecek güçlü bir duygudur. Bir tür tehlikeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ve korku ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, sava\u015f ya da kaç tepkisi olarak bilinen bir durumdan geçersiniz. <\/em><\/strong><\/p>\n

      Kaslar\u0131n\u0131z gerginle\u015fir, kalp at\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131z ve solunumunuz artar, zihniniz daha uyan\u0131k hale gelir ve vücudunuzu ya tehlikeden kaçmaya ya da ayakta durup sava\u015fmaya haz\u0131rlar. <\/span> <\/span><\/p>\n

      Bu yan\u0131t verme biçimi, çevrenizdeki tehditlerle etkili bir \u015fekilde ba\u015fa ç\u0131kmaya haz\u0131r olman\u0131z\u0131 sa\u011flamaya yard\u0131mc\u0131 olur. Bu tür duygular\u0131n ifadeleri \u015funlar\u0131 içerebilir:<\/span> <\/span><\/p>\n

        \n
      • Yüz ifadeleri : Gözleri büyütmek, çeneyi geriye çekmek gibi ifadeler<\/span> <\/span><\/li>\n
      • Vücut dili : Tehditten saklanmaya veya kaçmaya çal\u0131\u015f\u0131r<\/span> <\/span><\/li>\n
      • Fizyolojik reaksiyonlar : H\u0131zl\u0131 nefes alma ve kalp at\u0131\u015f\u0131 gibi<\/span> <\/span><\/li>\n<\/ul>\n

        Elbette herkes korkuyu ayn\u0131 \u015fekilde deneyimlemiyor. Baz\u0131 insanlar korkuya kar\u015f\u0131 daha duyarl\u0131 olabilir ve baz\u0131 durum veya nesnelerin bu duyguyu tetikleme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha yüksek olabilir.<\/span> <\/span><\/p>\n

        Korku, acil bir tehdide verilen duygusal tepkidir. Beklenen tehditlere ve hatta potansiyel tehlikelerle ilgili dü\u015füncelerimize kar\u015f\u0131 da benzer bir tepki geli\u015ftirebiliriz ve bunu genellikle kayg\u0131 olarak dü\u015fünürüz. Örne\u011fin sosyal kayg\u0131, sosyal durumlardan beklenen korkuyu içerir.<\/span> <\/span><\/p>\n

        \u0130\u011eRENME: BULA\u015eICI HASTALIKLARDAN KAÇINMANIN YOLU <\/strong><\/h3>\n

        \u0130\u011frenme, Eckman’\u0131n tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 orijinal alt\u0131 temel duygudan bir di\u011feridir. \u0130\u011frenme a\u015fa\u011f\u0131dakiler de dahil olmak üzere çe\u015fitli \u015fekillerde gösterilebilir:<\/span> <\/span><\/p>\n

          \n
        • Beden dili : \u0130\u011frenilen nesneden uzakla\u015fmak<\/span> <\/span><\/li>\n
        • Fiziksel tepkiler : Kusma veya ö\u011fürme gibi tepkiler<\/span> <\/span><\/li>\n
        • Yüz ifadeleri : Burnu k\u0131r\u0131\u015ft\u0131rmak ve üst duda\u011f\u0131 k\u0131v\u0131rmak gibi<\/span> <\/span><\/li>\n<\/ul>\n

          Bu i\u011frenme hissi, ho\u015f olmayan bir tat, görüntü veya koku gibi birçok \u015feyden kaynaklanabilir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu duygunun zararl\u0131 veya ölümcül olabilecek yiyeceklere kar\u015f\u0131 bir tepki olarak geli\u015fti\u011fine inan\u0131yor. Örne\u011fin, insanlar bozulmu\u015f yiyecekleri koklad\u0131klar\u0131nda veya tatt\u0131klar\u0131nda, i\u011frenme tipik bir tepkidir.<\/span> <\/span><\/p>\n

          Kötü hijyen, enfeksiyon, kan, çürüme ve ölüm de tiksinti tepkisini tetikleyebilir. Bu, vücudun bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar ta\u015f\u0131yabilecek \u015feylerden kaç\u0131nman\u0131n yolu olabilir. <\/strong><\/em> <\/span> <\/span><\/p>\n

          KIZGINLIK: SAVA\u015e YA DA KAÇ <\/strong><\/h3>\n

          Öfke, ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 dü\u015fmanl\u0131k, heyecan, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve dü\u015fmanl\u0131k duygular\u0131yla karakterize edilen özellikle güçlü bir duygu olabilir. Korku gibi öfke de vücudunuzun sava\u015f ya da kaç tepkisinde rol oynayabilir. <\/strong><\/em><\/p>\n

          Bir tehdit öfke duygular\u0131 olu\u015fturdu\u011funda, tehlikeyi savu\u015fturmaya ve kendinizi korumaya meyilli olabilirsiniz. Öfke genellikle \u015fu \u015fekilde gösterilir:<\/span> <\/span><\/p>\n

            \n
          • Yüz ifadeleri : Ka\u015flar\u0131n\u0131 çatma veya dik dik bakma gibi<\/span> <\/span><\/li>\n
          • Vücut dili : Güçlü bir duru\u015f sergilemek veya yüzünü çevirmek gibi<\/span> <\/span><\/li>\n
          • Ses tonu : Sert konu\u015fmak veya ba\u011f\u0131rmak gibi<\/span> <\/span><\/li>\n
          • Fizyolojik tepkiler : Terleme veya k\u0131zarma gibi<\/span> <\/span><\/li>\n
          • Sald\u0131rgan davran\u0131\u015flar : Vurmak, tekmelemek veya nesneleri f\u0131rlatmak gibi<\/span> <\/span><\/li>\n<\/ul>\n

            Öfke genellikle olumsuz bir duygu olarak dü\u015fünülse de bazen iyi sonuçlar do\u011furabilir. Bir ili\u015fkideki ihtiyaçlar\u0131n\u0131z\u0131 netle\u015ftirmenize yard\u0131mc\u0131 olmakta yap\u0131c\u0131 olabilir ve ayr\u0131ca sizi harekete geçmeye ve sizi rahats\u0131z eden \u015feylere çözümler bulmaya motive edebilir.<\/span> <\/span><\/p>\n

            Ancak öfke a\u015f\u0131r\u0131 oldu\u011funda veya sa\u011fl\u0131ks\u0131z, tehlikeli veya ba\u015fkalar\u0131na zarar verecek \u015fekilde ifade edildi\u011finde sorun haline gelebilir. Kontrolsüz öfke h\u0131zla sald\u0131rganl\u0131\u011fa, istismara veya \u015fiddete dönü\u015febilir.<\/span> <\/span><\/p>\n

            D\u0130\u011eER DUYGU TÜRLER\u0130  <\/strong><\/h3>\n

            Eckman’\u0131n tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 alt\u0131 temel duygu, insanlar\u0131n deneyimleyebildi\u011fi birçok farkl\u0131 duygu türünün sadece bir k\u0131sm\u0131d\u0131r. Eckman’\u0131n teorisi, bu temel duygular\u0131n dünyadaki tüm kültürlerde evrensel oldu\u011funu öne sürmektedir.<\/em><\/strong><\/span> <\/em><\/strong><\/p>\n

            Ancak, di\u011fer teoriler ve yeni ara\u015ft\u0131rmalar birçok farkl\u0131 duygu türünü ve bunlar\u0131n nas\u0131l s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemeye devam ediyor. Eckman daha sonra listesine bir dizi ba\u015fka duygu daha ekledi ancak orijinal alt\u0131 duygusunun aksine, bunlar\u0131n hepsinin yüz ifadeleriyle kodlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 öne sürdü. Daha sonra tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 duygulardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131:<\/span> <\/span><\/p>\n

              \n
            • E\u011flence<\/span> <\/span><\/li>\n
            • küçümseme<\/span> <\/span><\/li>\n
            • Ho\u015fnutluk<\/span> <\/span><\/li>\n
            • Utanç<\/span> <\/span><\/li>\n
            • Heyecanlanmak<\/span> <\/span><\/li>\n
            • Suç<\/span> <\/span><\/li>\n
            • Ba\u015far\u0131n\u0131n gururu<\/span> <\/span><\/li>\n
            • Rahatlama<\/span> <\/span><\/li>\n
            • Memnuniyet<\/span> <\/span><\/li>\n
            • Utanç<\/span> <\/span><\/li>\n
            • Di\u011fer Duygu Teoriler<\/span> <\/span><\/li>\n<\/ul>\n

              <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              Duygular, ba\u015fkalar\u0131yla kurdu\u011fumuz ileti\u015fimden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z kararlara kadar hayat\u0131m\u0131zda kritik bir rol oynar. Peki ka\u00e7 duygu var, hangi duygular hangi hislere e\u015flik ediyor. Renk tekerle\u011fi duygu \u00e7ark\u0131n\u0131zla tan\u0131\u015fmaya haz\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?\u00a0 Nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131yla nas\u0131l ileti\u015fim kurdu\u011fumuzu etkileyen birçok farkl\u0131 duygu türü bulunuyor. Bazen bu duygular taraf\u0131ndan yönetiliyormu\u015fuz gibi görünebilir. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z seçimler, eylemler ve alg\u0131lar\u0131m\u0131z, her […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":77384,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[53000,45457,1149,238,53002,53001],"class_list":["post-77385","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-duygu-carki","tag-duygusal-zeka","tag-mutlu","tag-psikoloji","tag-renk-tekerlegi","tag-temel-duygular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77385"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77385"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77386,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77385\/revisions\/77386"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}