{"id":77823,"date":"2024-07-05T15:45:00","date_gmt":"2024-07-05T12:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/new.mavikadin.com\/?p=77823"},"modified":"2024-09-17T09:32:07","modified_gmt":"2024-09-17T06:32:07","slug":"dogali-saglikli-islenmisi-zehir-ambalajlarda-varsa-uzak-durun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/dogali-saglikli-islenmisi-zehir-ambalajlarda-varsa-uzak-durun\/","title":{"rendered":"Do\u011fal\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131, i\u015flenmi\u015fi zehir: Ambalajlarda varsa uzak durun"},"content":{"rendered":"

Nitritle nitratlar do\u011fal olarak v\u00fccudumuzda, bir\u00e7ok g\u0131dada (E 249 – E 252), hatta i\u00e7ti\u011fimiz suda bile bulunuyor. Ancak, baz\u0131lar\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za fayda sa\u011flarken, baz\u0131lar\u0131 zararl\u0131 olabilir. Uzmanlar, do\u011fal nitrat kaynaklar\u0131n\u0131n kardiyovask\u00fcler sa\u011fl\u0131\u011fa katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Peki bu ayr\u0131m\u0131 nas\u0131l yapaca\u011f\u0131z? \u0130\u015fte uzmanlar\u0131n bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc.<\/p>\n

“Nitritler ve nitratlar nedir ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za nas\u0131l etki eder?” sorusu g\u0131da sektörünün cevap arad\u0131\u011f\u0131 bir konu. Bu maddeler meyve, sebze ve i\u015flenmi\u015f etlerde bulunurken, uzmanlar baz\u0131 g\u0131dalardan özellikle kaç\u0131nmam\u0131z gerekti\u011fini söylüyor. <\/p>\n

Nitrit ile nitratlar beslenme dünyas\u0131n\u0131n ‘Jekyll ve Hyde’’\u0131 olarak an\u0131l\u0131yor. \u0130\u015flenmi\u015f etlerde bulundu\u011funa ve kaç\u0131nmam\u0131z gerekti\u011fine dair s\u0131k s\u0131k uyar\u0131 yap\u0131l\u0131rken ayn\u0131 maddelerin pancar ve \u0131spanak gibi bitkilerde de bulunmas\u0131 kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol aç\u0131yor.<\/p>\n

Avustralya Edith Cowan Üniversitesi’nde beslenme ve sa\u011fl\u0131k üzerine k\u0131demli ara\u015ft\u0131rma görevlisi Catherine Bondonno’ya göre, günlük nitrit ve nitrat al\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n yüzde 70-80’ini bitkilerden ald\u0131klar\u0131m\u0131z olu\u015fturuyor. Ispanak, marul, kara lahana gibi yaprakl\u0131 sebzeler ile pancar ve kereviz, do\u011fal nitrat kaynaklar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor. <\/strong><\/em>Bondonno, bu do\u011fal nitratlar\u0131n sa\u011fl\u0131k aç\u0131s\u0131ndan faydal\u0131 oldu\u011funa inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, baz\u0131 sebzelerde nitrit bulunsa da bunlar\u0131n miktar\u0131n\u0131n oldukça dü\u015fük oldu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n

ASIL SORUN K\u0130MYASAL REAKS\u0130YONLAR<\/strong><\/h3>\n

Nitritler ve nitratlar (E 249 – E 252) jambon, past\u0131rma, sosis gibi i\u015flenmi\u015f etlere jambon, past\u0131rma gibi etlere renk ve lezzet vermek amac\u0131yla ekleniyor. Ayr\u0131ca, botulinum klostridyum gibi zararl\u0131 bakterilerin büyümesini önlemek için de kullan\u0131l\u0131yor. Amerikan G\u0131da Standartlar\u0131 Ajans\u0131’na (Food Standard Agency -FSA) göre, günlük al\u0131nan nitrit ve nitratlar\u0131n yüzde 5’i g\u0131da katk\u0131 maddesi olarak tüketiliyor. Nitrat, ayn\u0131 zamanda dil ve mide içindeki bakteriler taraf\u0131ndan nitrite dönü\u015ftürülüyor.<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/em><\/strong><\/p>\n

Peki sebzelerde ve i\u015flenmi\u015f etlerde nitrit ve nitratlar bulundu\u011funa göre, farkl\u0131 seviyelerde olsa da baz\u0131lar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011fa faydal\u0131 oldu\u011fu dü\u015fünülürken, di\u011ferlerinin zararl\u0131 olmas\u0131n\u0131n nedeni nedir? <\/p>\n

Queen’s University Belfast’dan Profesör Chris Elliott OBE bu konuda, “Sebzelerdeki nitritle nitratlar ‘do\u011fal’d\u0131r, yani topraktan gelir ve sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol açmaz. Ancak i\u015flenmi\u015f etlerdeki nitratlar ve nitritler, proteinle birle\u015fti\u011finde vücutta kimyasal reaksiyonlara neden olabilir.<\/strong><\/em> Bu kimyasal reaksiyon sonucunda nitrozaminler olu\u015fabilir ve bu, sindirim sistemimiz eti amino asitlere dönü\u015ftürdü\u011fünde amino asitlerin enerji kayna\u011f\u0131 olarak emilimini sa\u011flamak amac\u0131yla aç\u0131\u011fa ç\u0131kar” diyor.<\/p>\n

Yani, potansiyel olarak nitritin kendisi zararl\u0131 de\u011fil de\u011fil, vücuttaki kimyasal reaksiyon sonucu proteinle birle\u015fti\u011finde olu\u015fan nitrozaminler sorun. <\/strong><\/em>Elliott, nitrozaminlerin kolon kanseri ile ili\u015fkilendirildi\u011fini belirterek, “Bu kimyasal reaksiyon, sebzelerde bu tür sa\u011fl\u0131kla ilgili riskler olmad\u0131\u011f\u0131 için kimyasallar\u0131n sebzelere eklenmesiyle ayn\u0131 reaksiyon meydana gelmez” diyor.<\/p>\n

BAZI N\u0130TRATLAR SA\u011eLIKLI MIDIR?<\/strong><\/h3>\n

Bondonno’ya göre, bitki kaynakl\u0131 nitratlar kardiyovasküler sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirebilir ve felç riskini azaltabilir. Örne\u011fin, pancar suyundaki yüksek do\u011fal nitrat içeri\u011fi, yüksek tansiyonu olanlarda kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 önemli ölçüde dü\u015fürebiliyor.<\/em><\/strong> Bu, vücudumuzda nitrat\u0131n nitrik oksit haline dönü\u015febilece\u011fi ve bu da kan damarlar\u0131n\u0131 geni\u015fletebilece\u011fi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 dü\u015fürebilece\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

Örne\u011fin, kalp hastal\u0131\u011f\u0131 riski üzerine nitrat\u0131n etkilerini inceleyen büyük ölçekli bir çal\u0131\u015fma, günde yakla\u015f\u0131k iki porsiyon yaprakl\u0131 ye\u015fil sebze tüketiminin bile kalp hastal\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirme riski ile ili\u015fkilendirilmedi\u011fini bulmu\u015ftur. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayr\u0131ca bu özel ili\u015fkiyi inceleyen uzun vadeli kan\u0131t eksikli\u011finden bahsediyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

SA\u011eLIKLI B\u0130R D\u0130YET NASIL SA\u011eLANAB\u0130L\u0130R? <\/strong><\/h3>\n

Çok say\u0131da ara\u015ft\u0131rma, sebzeler aç\u0131s\u0131ndan zengin ve i\u015flenmi\u015f et aç\u0131s\u0131ndan dü\u015fük bir diyetin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z için faydal\u0131 oldu\u011funu gösteriyor. Yeti\u015fkinlerin k\u0131rm\u0131z\u0131 ve i\u015flenmi\u015f et tüketimini günlük 70g ile s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 öneriliyor.<\/p>\n

Bondonno’nun tavsiyesiine göre, diyetimize çe\u015fitli bitki bazl\u0131 g\u0131dalar\u0131 dahil ederek listemizi \u015fekillendirmeliyiz. <\/em><\/strong>Bu g\u0131dalar\u0131 \u0131spanak, roka gibi yaprakl\u0131 ye\u015fillikler, pancar gibi kök sebzeler ve kereviz, turp gibi nitrat aç\u0131s\u0131ndan zengin bitkiler olarak s\u0131ralayan Bondonno, “Bunlar do\u011fal nitrat kaynaklar\u0131 sadece di\u011fer temel besinleri sa\u011flamakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda genel kardiyovasküler sa\u011fl\u0131\u011fa da katk\u0131da bulunurlar” <\/strong>diyor. <\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nitritle nitratlar do\u011fal olarak v\u00fccudumuzda, bir\u00e7ok g\u0131dada (E 249 – E 252), hatta i\u00e7ti\u011fimiz suda bile bulunuyor. Ancak, baz\u0131lar\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za fayda sa\u011flarken, baz\u0131lar\u0131 zararl\u0131 olabilir. Uzmanlar, do\u011fal nitrat kaynaklar\u0131n\u0131n kardiyovask\u00fcler sa\u011fl\u0131\u011fa katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Peki bu ayr\u0131m\u0131 nas\u0131l yapaca\u011f\u0131z? \u0130\u015fte uzmanlar\u0131n bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc. “Nitritler ve nitratlar nedir ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za nas\u0131l etki eder?” sorusu g\u0131da […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":77822,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[53216,53215,53214,53213,10730],"class_list":["post-77823","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-gida-katki-maddeleri","tag-islenmis-et","tag-nitrat","tag-nitrit","tag-saglikli-beslenme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77823"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77823"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77823\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77824,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77823\/revisions\/77824"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77823"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}