{"id":78075,"date":"2024-07-09T17:12:00","date_gmt":"2024-07-09T14:12:00","guid":{"rendered":"https:\/\/new.mavikadin.com\/?p=78075"},"modified":"2024-09-17T09:44:45","modified_gmt":"2024-09-17T06:44:45","slug":"internet-bagimliligin-bir-zarari-daha-ortaya-cikti-aktif-dusunmeyi-frenliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/internet-bagimliligin-bir-zarari-daha-ortaya-cikti-aktif-dusunmeyi-frenliyor\/","title":{"rendered":"\u0130nternet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir zarar\u0131 daha ortaya \u00e7\u0131kt\u0131: Aktif d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi frenliyor"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 internet ve ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ocuk ve gen\u00e7ler \u00fczerindeki bir zarar\u0131 daha bilimsel bir ara\u015ft\u0131rma ile ortaya konuldu. Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan hem fiziksel hem de mental olarak etkilenene gen\u00e7 beyinleri bekleyen yeni tehlike aktif d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011finin azalmas\u0131.<\/p>\n<p>G&uuml;n&uuml;m&uuml;z dijital &ccedil;a\u011f\u0131nda, internet hayat\u0131m\u0131z\u0131n vazge&ccedil;ilmez bir par&ccedil;as\u0131 haline geldi. Bilgiye h\u0131zl\u0131 eri\u015fim, sosyal medya etkile\u015fimleri, e\u011flence ve daha bir&ccedil;ok alanda internetin sundu\u011fu imkanlar tart\u0131\u015f\u0131lmaz. Ancak, bu durumun &ouml;zellikle gen&ccedil;ler &uuml;zerindeki zararlar\u0131 k&uuml;resel bir sorun olarak kar\u015f\u0131m\u0131za &ccedil;\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>UCL (University College London) ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n son bilimsel &ccedil;al\u0131\u015fmas\u0131, internet ve ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n gen&ccedil;lerin beyinlerinde ve davran\u0131\u015flar\u0131nda &ouml;nemli de\u011fi\u015fikliklere yol a&ccedil;t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130nternet ve ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, sadece sosyal medya kullan\u0131m\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Oyun oynama, video izleme ve s&uuml;rekli &ccedil;evrimi&ccedil;i olma ihtiyac\u0131n\u0131 da kaps\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmalar, internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, &ouml;zellikle ergenlik d&ouml;nemindeki gen&ccedil;lerde daha yayg\u0131n oldu\u011funu ve bu durumun, onlar\u0131n zihinsel ve fiziksel sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 ciddi \u015fekilde etkileyebilece\u011fini g&ouml;steriyor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-07\/06\/internet_5.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<h3><strong>AKT\u0130F D&Uuml;\u015e&Uuml;NME AZALIYOR, BA\u011eIMLILIK S\u0130NYAL\u0130 ARTIYOR<\/strong><\/h3>\n<p>UCL ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan gen&ccedil;lerin beyin aktivitelerini incelemek i&ccedil;in fonksiyonel manyetik rezonans g&ouml;r&uuml;nt&uuml;leme (fMRI) teknolojisini kulland\u0131. &Ccedil;al\u0131\u015fma, 2013-2023 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 tan\u0131s\u0131 konmu\u015f 10-19 ya\u015f aras\u0131 237 gen&ccedil; &uuml;zerinde yap\u0131ld\u0131. Bulgular, bu gen&ccedil;lerin beyinlerindeki sinir a\u011flar\u0131n\u0131n nas\u0131l etkilendi\u011fini ortaya okydu.<\/p>\n<p>Sonu&ccedil;lara g&ouml;re dinlenme durumunda aktif olan beyin b&ouml;lgelerinde (default mode network) hem art\u0131\u015f hem de azalma g&ouml;zlendi. Aktif d&uuml;\u015f&uuml;nme ile ilgili beyin b&ouml;lgelerinde (executive control network) ise genel bir fonksiyonel azalma tespit edildi. Bu de\u011fi\u015fiklikler, gen&ccedil;lerde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k davran\u0131\u015flar\u0131 ve e\u011filimlerine yol a&ccedil;abilece\u011fi anlam\u0131na geliyor.&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-07\/06\/internet_bagimliligi_ara_1.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<h3><strong>DAVRANI\u015e VE GEL\u0130\u015e\u0130M BOZUKLUKLARINI TET\u0130KL\u0130YOR<\/strong><\/h3>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma, internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve paralelinde ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n gen&ccedil;lerin entelekt&uuml;el yeteneklerini, fiziksel koordinasyonlar\u0131n\u0131, mental sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 ve genel geli\u015fimlerini olumsuz etkileyebilece\u011fini ortaya koydu. Bu durum, gen&ccedil;lerin sosyal ili\u015fkilerinde sorunlar ya\u015famas\u0131na, akademik ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n d&uuml;\u015fmesine ve genel ya\u015fam kalitelerinin azalmas\u0131na neden olabilir. &Ouml;rne\u011fin, internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan gen&ccedil;ler, sosyal etkinliklere kat\u0131lmak yerine &ccedil;evrimi&ccedil;i kalmay\u0131 tercih ediyor. Ayr\u0131ca, bu gen&ccedil;ler genellikle yeme ve uyku d&uuml;zenlerinde bozukluklar ya\u015f\u0131yor, bu da fiziksel sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 olumsuz etkiliyor.&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>GEN&Ccedil;LER VE EBEVEYNLER \u0130&Ccedil;\u0130N TAVS\u0130YELER<\/strong><\/h3>\n<p>&Ccedil;al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015f yazar\u0131 Max Chang, &#8220;Ergenlik, biyoloji, bili\u015f ve ki\u015filikte &ouml;nemli de\u011fi\u015fimlerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 kritik bir geli\u015fim a\u015famas\u0131d\u0131r. Bu nedenle, beyin bu d&ouml;nemde internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 &ouml;zellikle savunmas\u0131zd\u0131r&#8221; dedi. Chang, gen&ccedil;lerin g&uuml;nl&uuml;k internet kullan\u0131mlar\u0131na makul zaman s\u0131n\u0131rlar\u0131 koymalar\u0131n\u0131 ve &ccedil;evrimi&ccedil;i zamanlar\u0131n\u0131n psikolojik ve sosyal etkilerinin fark\u0131nda olmalar\u0131n\u0131 &ouml;nerdi.<\/p>\n<p>\u0130nternet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ba\u015fa &ccedil;\u0131kmak i&ccedil;in gen&ccedil;lere ve ebeveynlere baz\u0131 &ouml;neriler ise \u015fu \u015fekilde s\u0131ralan\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>Zaman s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 koyun<\/strong>: G&uuml;nl&uuml;k internet kullan\u0131m\u0131na belli bir s&uuml;re s\u0131n\u0131r\u0131 getirmek, gen&ccedil;lerin ekran ba\u015f\u0131nda ge&ccedil;irdi\u011fi zaman\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmaya yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p><strong>Aktiviteler planlay\u0131n<\/strong>: Gen&ccedil;lerin internet d\u0131\u015f\u0131nda da ilgi alanlar\u0131 ve hobileri olmas\u0131n\u0131 te\u015fvik edin. Spor, sanat, m&uuml;zik gibi aktiviteler, ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p><strong>Aile zaman\u0131<\/strong>: Ailece ge&ccedil;irilen kaliteli zaman, gen&ccedil;lerin sosyal becerilerini geli\u015ftirmelerine ve internet d\u0131\u015f\u0131nda da anlaml\u0131 ili\u015fkiler kurmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p><strong>E\u011fitim ve fark\u0131ndal\u0131k:<\/strong> Hem gen&ccedil;lerin hem de ebeveynlerin internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda bilin&ccedil;lenmesi &ouml;nemlidir. Bu konuda seminerler, at&ouml;lyeler veya e\u011fitim programlar\u0131na kat\u0131labilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>Destek aray\u0131n<\/strong>: \u0130nternet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ciddi boyutlara ula\u015fm\u0131\u015fsa, profesyonel yard\u0131m almak &ouml;nemlidir. Psikologlar veya terapistler, gen&ccedil;lerin bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla ba\u015fa &ccedil;\u0131kmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-07\/06\/internet_bagimliligi_ara.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<h3><strong>EBEVEYNLER \u0130&Ccedil;\u0130N EKSTRA &Ouml;NER\u0130LER<\/strong><\/h3>\n<p>Ebeveynlerin, &ccedil;ocuklar\u0131n\u0131n internet kullan\u0131m\u0131n\u0131 yak\u0131ndan takip etmeleri ve gerekti\u011finde m&uuml;dahale etmeleri &ouml;nemlidir. \u0130\u015fte ebeveynler i&ccedil;in baz\u0131 ekstra &ouml;neriler:<\/p>\n<p><strong>Ekran s&uuml;resi y&ouml;netimi:<\/strong> &Ccedil;ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n ekran ba\u015f\u0131nda ge&ccedil;irdi\u011fi s&uuml;reyi izleyin ve gerekti\u011finde s\u0131n\u0131rlamalar getirin.<\/p>\n<p><strong>Pozitif rol model olun<\/strong>: Kendi internet kullan\u0131m al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 g&ouml;zden ge&ccedil;irin ve &ccedil;ocuklar\u0131n\u0131za pozitif bir rol model olun.<\/p>\n<p><strong>A&ccedil;\u0131k ileti\u015fim:<\/strong> &Ccedil;ocuklar\u0131n\u0131zla internet kullan\u0131m\u0131 ve kar\u015f\u0131la\u015fabilecekleri tehlikeler hakk\u0131nda a&ccedil;\u0131k ve samimi bir \u015fekilde konu\u015fun.<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 internet ve ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ocuk ve gen\u00e7ler \u00fczerindeki bir zarar\u0131 daha bilimsel bir ara\u015ft\u0131rma ile ortaya konuldu. Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan hem fiziksel hem de mental olarak etkilenene gen\u00e7 beyinleri bekleyen yeni tehlike aktif d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011finin azalmas\u0131. G&uuml;n&uuml;m&uuml;z dijital &ccedil;a\u011f\u0131nda, internet hayat\u0131m\u0131z\u0131n vazge&ccedil;ilmez bir par&ccedil;as\u0131 haline geldi. Bilgiye h\u0131zl\u0131 eri\u015fim, sosyal medya etkile\u015fimleri, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":78074,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[53310,9862,18479,46622,173],"class_list":["post-78075","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-aktif-dusunme","tag-ekran-bagimliligi","tag-genclik","tag-internet-bagimliligi","tag-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78075"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=78075"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78076,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78075\/revisions\/78076"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/78074"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=78075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=78075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=78075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}