{"id":78216,"date":"2024-07-11T15:05:00","date_gmt":"2024-07-11T12:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/new.mavikadin.com\/?p=78216"},"modified":"2024-09-17T09:51:36","modified_gmt":"2024-09-17T06:51:36","slug":"bilim-insanlari-yapay-zeka-ile-kanser-riskini-isik-hizinda-gormeyi-basardi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/bilim-insanlari-yapay-zeka-ile-kanser-riskini-isik-hizinda-gormeyi-basardi\/","title":{"rendered":"Bilim insanlar\u0131 yapay zeka ile kanser riskini \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131nda g\u00f6rmeyi ba\u015fard\u0131"},"content":{"rendered":"

\u0130sve\u00e7li bilim insanlar\u0131 geli\u015ftirdikleri yapay zeka modeli ile kanser riskini saniyeler i\u00e7inde bulmay\u0131 ba\u015fard\u0131. \u015eeker analizlerini kullanan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, anormallikleri bulmada mevcut y\u00f6ntemden daha h\u0131zl\u0131 ve daha iyi sonu\u00e7lar elde etti. Y\u00f6ntemin ismi ise \u015fekerleme!<\/p>\n

Göteborg Üniversitesi’nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar James Urban, Chunsheng Jin, Kristina A. Thomsson, Niclas G. Karlsson, Callum M. Ives, Elisa Fadda, Daniel Bojar, \u015feker analizleri yoluyla kanseri tespit etme potansiyelini art\u0131ran bir AI (yapay zeka) modeli geli\u015ftirdiler. AI modelinin güncel kullan\u0131lan yöntemden fark\u0131, kanser ipuçlar\u0131n\u0131 daha net ve h\u0131zl\u0131 \u015fekilde tespit etmesi.  <\/span> <\/span><\/p>\n

Hücrelerimizdeki \u015feker moleküllerinin yap\u0131lar\u0131 olan glikanlar\u0131 kütle spektrometrisi ile ölçmek mümkün. Önemli bir kullan\u0131m alan\u0131 ise yap\u0131lar\u0131n hücrelerdeki farkl\u0131 kanser türlerini gösterebilmesi. <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

UZUN YILLAR SÜREN DEDEKT\u0130FL\u0130K ÇALI\u015eMASI <\/strong><\/h3>\n

Ancak kütle spektrometresi ölçümünden elde edilen verilerin, glikan parçalanmas\u0131ndan elde edilen yap\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131labilmesi için insanlar taraf\u0131ndan dikkatlice analiz edilmesi gerekiyor. Bu süreç her bir örnek için saatler hatta günler sürebilir ve dünyada ancak az say\u0131da uzman taraf\u0131ndan yüksek bir güvenle gerçekle\u015ftirilebilir. Çünkü bu yöntem uzun y\u0131llar boyunca ö\u011frenilen bir dedektiflik çal\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

SAN\u0130YELER \u0130ÇER\u0130S\u0130NDE DO\u011eRU TESP\u0130T <\/strong><\/h3>\n

Bu nedenle, örne\u011fin çok say\u0131da analiz edilecek numunenin oldu\u011fu kanser tespiti gibi durumlarda glikan analizlerinin kullan\u0131m\u0131nda bir darbo\u011faz olu\u015fur. Göteborg Üniversitesi’ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ise bu dedektiflik i\u015fini otomatikle\u015ftirmek için bir yapay zeka modeli geli\u015ftirdiler.<\/span> <\/span><\/p>\n

Candycrunch (\u015fekerleme) isimli yapay zeka modeli, test ba\u015f\u0131na görevi sadece birkaç saniyede yap\u0131yor. Sonuçlar Nature Methods dergisinde yay\u0131nlanan bilimsel bir makale ile duyuruldu. <\/span><\/p>\n

500 B\u0130NDEN FAZLA ÖRNEK \u0130LE E\u011e\u0130T\u0130LD\u0130<\/strong> <\/span><\/h3>\n

Yapay zeka modeli, \u015feker moleküllerinin farkl\u0131 parçalanmalar\u0131 ve ili\u015fkili yap\u0131lar\u0131na ait 500 binden fazla örne\u011fin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir veri taban\u0131 kullan\u0131larak e\u011fitildi.<\/span> <\/span><\/p>\n

Göteborg Üniversitesi Biyoenformatik Bölümü K\u0131demli Ö\u011fretim Üyesi Daniel Bojar, “E\u011fitim, Candycrunch’\u0131n vakalar\u0131n yüzde 90’\u0131nda bir örnekteki \u015feker yap\u0131s\u0131n\u0131 tam olarak hesaplamas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131” diyor.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

YEN\u0130 B\u0130YOBEL\u0130RTEÇLER BULUNAB\u0130L\u0130R <\/strong><\/h3>\n

Bu, yapay zeka modelinin yak\u0131nda DNA, RNA veya proteinler gibi di\u011fer biyolojik dizilerin dizilenmesiyle ayn\u0131 do\u011fruluk seviyelerine ula\u015fabilece\u011fi anlam\u0131na geliyor. Yapay zeka modeli cevaplar\u0131nda çok h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru oldu\u011fundan hem kanser tan\u0131s\u0131 hem de prognozu için glikan bazl\u0131 biyobelirteçlerin ke\u015ffini h\u0131zland\u0131rabilir.<\/span> <\/span><\/p>\n

Daniel Bojar, “En büyük darbo\u011faz\u0131 otomatize etti\u011fimizden beri glikan analizlerinin biyolojik ve klinik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n daha büyük bir parças\u0131 haline gelece\u011fine inan\u0131yoruz” diyor.<\/span><\/p>\n

Yapay zeka modeli Candycrunch, dü\u015fük konsantrasyonlar\u0131 nedeniyle insan analizlerinde s\u0131kl\u0131kla gözden kaçan yap\u0131lar\u0131 da tan\u0131mlayabiliyor. Bu nedenle model, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n glikan bazl\u0131 yeni biyobelirteçler bulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130sve\u00e7li bilim insanlar\u0131 geli\u015ftirdikleri yapay zeka modeli ile kanser riskini saniyeler i\u00e7inde bulmay\u0131 ba\u015fard\u0131. \u015eeker analizlerini kullanan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, anormallikleri bulmada mevcut y\u00f6ntemden daha h\u0131zl\u0131 ve daha iyi sonu\u00e7lar elde etti. Y\u00f6ntemin ismi ise \u015fekerleme! Göteborg Üniversitesi’nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar James Urban, Chunsheng Jin, Kristina A. Thomsson, Niclas G. Karlsson, Callum M. Ives, Elisa Fadda, Daniel Bojar, \u015feker […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":78215,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[53372,53373,53370,53371,53369],"class_list":["post-78216","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-ai-tip","tag-biyobelirtecler","tag-kanser-teshisi","tag-seker-analizi","tag-yapay-zeka-kanser"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78216"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=78216"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78217,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78216\/revisions\/78217"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/78215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=78216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=78216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=78216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}