C\u0130NS\u0130YET FARKLILIKLARINI ANLAMAK NEDEN ÖNEML\u0130? <\/strong><\/h3>\nBu çal\u0131\u015fma, insan beyin geli\u015fiminde, ya\u015flanmada ve psikiyatrik ve nörolojik bozukluklar\u0131n ortaya ç\u0131k\u0131\u015f\u0131nda cinsiyetin oynad\u0131\u011f\u0131 rol konusunda önemli bir kilometre ta\u015f\u0131 olarak kay\u0131tlara geçti. Çal\u0131\u015fman\u0131n k\u0131demli yazar\u0131, Stanford Bili\u015fsel ve Sistem Sinirbilimi Laboratuvar\u0131 direktörü ve psikiyatri ve davran\u0131\u015f bilimleri profesörü Vinod Menon, “Sa\u011fl\u0131kl\u0131 yeti\u015fkin beyinlerinde tutarl\u0131 ve tekrarlanabilir cinsiyet farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 belirlemek, cinsiyete özgü zay\u0131fl\u0131klar\u0131 daha iyi anlamak için kritik bir ad\u0131md\u0131r” dedi.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-07\/17\/kadin_erkek_beyni_ara.jpg\" "\\"\\"")
<\/em><\/strong><\/p>\nERKEKLER VE KADINLAR ARASINDAK\u0130 FARKI BULMAK ZOR<\/h3>\n
Bir ki\u015finin cinsiyetinin beyninin nas\u0131l organize edildi\u011fini ve çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ne ölçüde etkiledi\u011fi, bilim insanlar\u0131 aras\u0131nda uzun süredir tart\u0131\u015fma konusu olmu\u015ftur. Cinsiyet kromozomlar\u0131m\u0131z, özellikle erken geli\u015fim, ergenlik ve ya\u015flanma dönemlerinde beynimizin maruz kald\u0131\u011f\u0131 hormon kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 belirlemede yard\u0131mc\u0131 olur. Ancak, beyin yap\u0131lar\u0131 erkekler ve kad\u0131nlar aras\u0131nda büyük ölçüde ayn\u0131 göründü\u011fü için, cinsiyetle ba\u011flant\u0131l\u0131 somut farklar\u0131 bulmak zor olmu\u015ftur.<\/strong><\/em><\/span> <\/strong><\/em><\/p>\nYAPAY ZEKA MODEL\u0130N\u0130N BA\u015eARISI <\/strong><\/h3>\nMenon ve ekibi, bu çal\u0131\u015fmada yapay zekan\u0131n son zamanlardaki ilerlemelerinden ve büyük veri setlerine eri\u015fimden yararland\u0131. \u0130lk olarak, beyin görüntüleme verilerini s\u0131n\u0131fland\u0131rmay\u0131 ö\u011frenen derin bir sinir a\u011f\u0131 modeli olu\u015fturdular. Model, beyin taramalar\u0131n\u0131 gösterdikçe ve hangi taraman\u0131n bir kad\u0131na veya erke\u011fe ait oldu\u011funu söyledikçe bu farklar\u0131 belirlemeye ba\u015flad\u0131. Model, yakla\u015f\u0131k bin 500 beyin taramas\u0131nda neredeyse her zaman do\u011fru bir \u015fekilde cinsiyeti belirleyebildi.<\/em><\/strong><\/span> <\/em><\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-07\/17\/kadin_erkek_beyni_ara_3.jpg\" "\\"\\"")
<\/em><\/strong><\/p>\nBu ba\u015far\u0131, beyin taramalar\u0131nda cinsiyet farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n alg\u0131lanabilir oldu\u011funu, ancak önceki çal\u0131\u015fmalarda güvenilir bir \u015fekilde tespit edilemedi\u011fini göstermektedir. Modelin, Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Avrupa’daki birçok yerden al\u0131nan beyin taramalar\u0131nda bu kadar iyi çal\u0131\u015fmas\u0131, bulgular\u0131 özellikle ikna edici k\u0131l\u0131yor. <\/span><\/p>\nTAHM\u0130NLER VE GELECEK ÇALI\u015eMALAR <\/strong><\/h3>\nAra\u015ft\u0131rmac\u0131lar, modelin kararlar\u0131n\u0131 nas\u0131l verdi\u011fini aç\u0131klamak için “aç\u0131klanabilir yapay zeka” <\/strong>ad\u0131 verilen bir araç kulland\u0131lar. Menon ve ekibi, modelin bir beyin taramas\u0131n\u0131n bir erkek mi yoksa bir kad\u0131na m\u0131 ait oldu\u011funu belirlemek için en s\u0131k ba\u015fvurdu\u011fu beyin a\u011flar\u0131n\u0131 belirlediler. Model, en çok varsay\u0131lan mod a\u011f\u0131na, striatuma ve limbik a\u011fa bakarak karar verdi.<\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-07\/17\/kadin_erkek_beyni_ara_4.jpg\" "\\"\\"")
<\/span><\/p>\nEkip ayr\u0131ca, beyin fonksiyonel özelliklerine dayal\u0131 olarak kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n belirli bili\u015fsel görevlerde nas\u0131l performans gösterece\u011fini tahmin eden ba\u015fka bir model olu\u015fturmay\u0131 denedi. Bu modellerden biri erkeklerde bili\u015fsel performans\u0131 etkili bir \u015fekilde tahmin ederken, di\u011feri kad\u0131nlarda etkiliydi. <\/em><\/strong>Bu bulgular, cinsiyetler aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k gösteren beyin fonksiyonel özelliklerinin önemli davran\u0131\u015fsal sonuçlar\u0131 oldu\u011funu gösteriyor.<\/span> <\/span><\/p>\n <\/span> ![\"\"](\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-07\/17\/kadin_erkek_beyni_ara_2.jpg\" "\\"\\"")
<\/span><\/p>\nMenon ve ekibi, modellerini kamuya aç\u0131k hale getirmeyi planl\u0131yor ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n bu modelleri kullanarak ö\u011frenme bozukluklar\u0131 veya sosyal i\u015flev farkl\u0131l\u0131klar\u0131 gibi beyin farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rabilece\u011fini belirtiyorlar.<\/span> <\/span><\/p>\nStanford Medicine’in bu yeni yapay zeka modeli, cinsiyet farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n beyin organizasyonundaki rolünü daha iyi anlamak ve nöropsikiyatrik bozukluklar\u0131 daha iyi ele almak için önemli bir ad\u0131m olarak kabul ediliyor.<\/span><\/p>\n<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bilim insanlar\u0131, kad\u0131n ve erkek beyinlerinin MR g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini taray\u0131p cinsiyet belirleyebilen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yapay zeka modeli geli\u015ftirdiler. Y\u00fczde 90 ba\u015far\u0131 sa\u011flayan yapay zeka sayesinde kad\u0131n ve erkek aras\u0131ndaki farklar\u0131n bilinmeyen sonu\u00e7lar\u0131na kap\u0131 aralan\u0131rken, hastal\u0131klar\u0131n te\u015fhis ve tedavisinde kritik bir ad\u0131m at\u0131ld\u0131. Stanford T\u0131p Fakültesi Dergisi Stanford Medicine ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 Proceedings of the National Academy of Sciences […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":78774,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[2149],"tags":[53619,53620,1859,53621,4817],"class_list":["post-78775","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guclu-kadin","tag-beyin-tarama","tag-cinsiyet-farki","tag-noroloji","tag-stanford","tag-yapay-zeka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78775"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=78775"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78776,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78775\/revisions\/78776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/78774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=78775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=78775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=78775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Bir ki\u015finin cinsiyetinin beyninin nas\u0131l organize edildi\u011fini ve çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ne ölçüde etkiledi\u011fi, bilim insanlar\u0131 aras\u0131nda uzun süredir tart\u0131\u015fma konusu olmu\u015ftur. Cinsiyet kromozomlar\u0131m\u0131z, özellikle erken geli\u015fim, ergenlik ve ya\u015flanma dönemlerinde beynimizin maruz kald\u0131\u011f\u0131 hormon kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 belirlemede yard\u0131mc\u0131 olur. Ancak, beyin yap\u0131lar\u0131 erkekler ve kad\u0131nlar aras\u0131nda büyük ölçüde ayn\u0131 göründü\u011fü için, cinsiyetle ba\u011flant\u0131l\u0131 somut farklar\u0131 bulmak zor olmu\u015ftur.<\/strong><\/em><\/span> <\/strong><\/em><\/p>\n Menon ve ekibi, bu çal\u0131\u015fmada yapay zekan\u0131n son zamanlardaki ilerlemelerinden ve büyük veri setlerine eri\u015fimden yararland\u0131. \u0130lk olarak, beyin görüntüleme verilerini s\u0131n\u0131fland\u0131rmay\u0131 ö\u011frenen derin bir sinir a\u011f\u0131 modeli olu\u015fturdular. Model, beyin taramalar\u0131n\u0131 gösterdikçe ve hangi taraman\u0131n bir kad\u0131na veya erke\u011fe ait oldu\u011funu söyledikçe bu farklar\u0131 belirlemeye ba\u015flad\u0131. Model, yakla\u015f\u0131k bin 500 beyin taramas\u0131nda neredeyse her zaman do\u011fru bir \u015fekilde cinsiyeti belirleyebildi.<\/em><\/strong><\/span> <\/em><\/strong><\/p>\n Bu ba\u015far\u0131, beyin taramalar\u0131nda cinsiyet farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n alg\u0131lanabilir oldu\u011funu, ancak önceki çal\u0131\u015fmalarda güvenilir bir \u015fekilde tespit edilemedi\u011fini göstermektedir. Modelin, Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Avrupa’daki birçok yerden al\u0131nan beyin taramalar\u0131nda bu kadar iyi çal\u0131\u015fmas\u0131, bulgular\u0131 özellikle ikna edici k\u0131l\u0131yor. <\/span><\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, modelin kararlar\u0131n\u0131 nas\u0131l verdi\u011fini aç\u0131klamak için “aç\u0131klanabilir yapay zeka” <\/strong>ad\u0131 verilen bir araç kulland\u0131lar. Menon ve ekibi, modelin bir beyin taramas\u0131n\u0131n bir erkek mi yoksa bir kad\u0131na m\u0131 ait oldu\u011funu belirlemek için en s\u0131k ba\u015fvurdu\u011fu beyin a\u011flar\u0131n\u0131 belirlediler. Model, en çok varsay\u0131lan mod a\u011f\u0131na, striatuma ve limbik a\u011fa bakarak karar verdi.<\/span><\/p>\n Ekip ayr\u0131ca, beyin fonksiyonel özelliklerine dayal\u0131 olarak kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n belirli bili\u015fsel görevlerde nas\u0131l performans gösterece\u011fini tahmin eden ba\u015fka bir model olu\u015fturmay\u0131 denedi. Bu modellerden biri erkeklerde bili\u015fsel performans\u0131 etkili bir \u015fekilde tahmin ederken, di\u011feri kad\u0131nlarda etkiliydi. <\/em><\/strong>Bu bulgular, cinsiyetler aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k gösteren beyin fonksiyonel özelliklerinin önemli davran\u0131\u015fsal sonuçlar\u0131 oldu\u011funu gösteriyor.<\/span> <\/span><\/p>\n <\/span> Menon ve ekibi, modellerini kamuya aç\u0131k hale getirmeyi planl\u0131yor ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n bu modelleri kullanarak ö\u011frenme bozukluklar\u0131 veya sosyal i\u015flev farkl\u0131l\u0131klar\u0131 gibi beyin farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rabilece\u011fini belirtiyorlar.<\/span> <\/span><\/p>\n Stanford Medicine’in bu yeni yapay zeka modeli, cinsiyet farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n beyin organizasyonundaki rolünü daha iyi anlamak ve nöropsikiyatrik bozukluklar\u0131 daha iyi ele almak için önemli bir ad\u0131m olarak kabul ediliyor.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bilim insanlar\u0131, kad\u0131n ve erkek beyinlerinin MR g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini taray\u0131p cinsiyet belirleyebilen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yapay zeka modeli geli\u015ftirdiler. Y\u00fczde 90 ba\u015far\u0131 sa\u011flayan yapay zeka sayesinde kad\u0131n ve erkek aras\u0131ndaki farklar\u0131n bilinmeyen sonu\u00e7lar\u0131na kap\u0131 aralan\u0131rken, hastal\u0131klar\u0131n te\u015fhis ve tedavisinde kritik bir ad\u0131m at\u0131ld\u0131. Stanford T\u0131p Fakültesi Dergisi Stanford Medicine ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 Proceedings of the National Academy of Sciences […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":78774,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[2149],"tags":[53619,53620,1859,53621,4817],"class_list":["post-78775","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guclu-kadin","tag-beyin-tarama","tag-cinsiyet-farki","tag-noroloji","tag-stanford","tag-yapay-zeka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78775"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=78775"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78776,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78775\/revisions\/78776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/78774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=78775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=78775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=78775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/em><\/strong><\/p>\nERKEKLER VE KADINLAR ARASINDAK\u0130 FARKI BULMAK ZOR<\/h3>\n
YAPAY ZEKA MODEL\u0130N\u0130N BA\u015eARISI <\/strong><\/h3>\n
<\/em><\/strong><\/p>\nTAHM\u0130NLER VE GELECEK ÇALI\u015eMALAR <\/strong><\/h3>\n
<\/span><\/p>\n<\/span><\/p>\n