{"id":85892,"date":"2024-09-21T14:45:00","date_gmt":"2024-09-21T11:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/?p=85892"},"modified":"2024-11-15T13:08:02","modified_gmt":"2024-11-15T10:08:02","slug":"tirnak-dusmesi-el-ve-ayak-tirnak-kalkmasinin-10-nedeni-ve-tedavisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/tirnak-dusmesi-el-ve-ayak-tirnak-kalkmasinin-10-nedeni-ve-tedavisi\/","title":{"rendered":"T\u0131rnak d\u00fc\u015fmesi, el ve ayak t\u0131rnak kalkmas\u0131n\u0131n 10 nedeni ve tedavisi"},"content":{"rendered":"<p>T\u0131rnak d\u00fc\u015fmesi olarak da bilinen &#8220;Onikoliz&#8221; t\u0131rna\u011f\u0131n t\u0131rnak yata\u011f\u0131ndan ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r. T\u0131rna\u011fa darbe almaktan t\u0131rnak mantar\u0131na kadar \u00e7e\u015fitli nedenlerden dolay\u0131 t\u0131rnak d\u00fc\u015fmesi g\u00f6r\u00fclebiliyor. El t\u0131rna\u011f\u0131n\u0131n yeniden \u00e7\u0131kmas\u0131 4-6 s\u00fcrerken, ayak t\u0131rnaklar\u0131 ise 8-12 ay i\u00e7inde tekrar \u00e7\u0131k\u0131p uzayabiliyor.<\/p>\n<p>Onikoliz (t\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi), travma veya yaralanmaya ba\u011fl\u0131 oldu\u011funda genellikle tek t\u0131rnak d&uuml;\u015fer ve d&uuml;\u015fen t\u0131rnak zamanla kendili\u011finden iyile\u015fir, uzar. Ancak bunun d\u0131\u015f\u0131nda birden fazla t\u0131rnakta da d&uuml;\u015fme meydana gelebiliyor.<\/p>\n<p>Nail Disorders&#8217;da 2019 y\u0131l\u0131nda &ldquo;Sistemik Bozukluklarda T\u0131rnaklar&rdquo; adl\u0131 &ccedil;al\u0131\u015fmaya g&ouml;re sedef hastal\u0131\u011f\u0131, hipotiroidizm, demir eksikli\u011fi anemisi, sar\u0131 t\u0131rnak sendromu, \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131, akci\u011fer kanseri, vampir hastal\u0131\u011f\u0131, bron\u015fektazi, gebelik, ba\u011f dokusu hastal\u0131klar\u0131, frengi, periferik damar hastal\u0131\u011f\u0131, c&uuml;zzam hastal\u0131\u011f\u0131, sinir iltihab\u0131, kronik b&ouml;brek hastal\u0131\u011f\u0131, ila&ccedil;lar\u0131n yan etkileri (psoralenler, sitostatikler ve tetrasiklinler i&ccedil;eren ila&ccedil;lar) ve C vitamini eksikli\u011fi t\u0131rnakta d&uuml;\u015fmeye yol a&ccedil;abiliyor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-09\/21\/prof-dr-ramazan-ayvalli-2024-09-21t143120039-1726918981.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<h3><strong>TIRNAK D&Uuml;\u015eMES\u0130 NEDEN OLUR?<\/strong><\/h3>\n<p>T\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi &ccedil;o\u011fu zaman t\u0131rna\u011f\u0131n darbe almas\u0131 yahut t\u0131rnak mantar\u0131na ba\u011fl\u0131 ortaya &ccedil;\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>T\u0131rnak d&uuml;\u015fmesinin di\u011fer yayg\u0131n nedenleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<p><strong>YARALANMA (TRAVMA)<\/strong><\/p>\n<p>T\u0131rnak d&uuml;\u015fmesinin en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan nedeni t\u0131rna\u011f\u0131n travmaya u\u011framas\u0131.<\/p>\n<p>T\u0131rna\u011f\u0131 bir yere &ccedil;arpmak, t\u0131rna\u011f\u0131n &uuml;zerine bir \u015fey d&uuml;\u015fmesi gibi yaralanma ve travmaya ba\u011fl\u0131 olarak t\u0131rnak pla\u011f\u0131 hasar g&ouml;r&uuml;p t\u0131rnakta d&uuml;\u015fme meydana gelebiliyor.<\/p>\n<p><strong>TIRNAK MANTARI<\/strong><\/p>\n<p>T\u0131rnak d&uuml;\u015fmesinin bir di\u011fer yayg\u0131n nedeni de t\u0131rnak mantar\u0131.<\/p>\n<p>T\u0131rnak mantar\u0131na&nbsp; &ldquo;dermatofit&rdquo; ad\u0131 verilen mantarlar neden oluyor. Amerikan Dermatoloji Akademisi (American Academy of Dermatology)t\u0131rnak mantar\u0131n\u0131n t\u0131rna\u011f\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda sararma, beyazla\u015fma, kahverengile\u015fme, t\u0131rnakta kal\u0131nla\u015fma, k\u0131r\u0131lma gibi belirtilere yol a&ccedil;abildi\u011fini s&ouml;yl&uuml;yor.<\/p>\n<p>Tedavide oral mantar &ouml;nleyici ila&ccedil;lar, t\u0131rnak cilas\u0131 ve lazer gibi tedaviler kullan\u0131labiliyor.<\/p>\n<p>Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology&rsquo;de 2020 Eyl&uuml;l ay\u0131nda yer alan &ccedil;al\u0131\u015fmaya g&ouml;re t\u0131rnak mantar\u0131nda oral antifungal ila&ccedil;lar topikal antifungallardan daha etkili ve tedavi s&uuml;releri topikal tedavilere g&ouml;re nazaran daha k\u0131sa s&uuml;r&uuml;yor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-09\/21\/prof-dr-ramazan-ayvalli-2024-09-21t143300601.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>K\u0130MYASAL REAKS\u0130YON<\/strong><\/p>\n<p>Oje, parlat\u0131c\u0131, oje &ccedil;\u0131kar\u0131c\u0131 ve takma t\u0131rnaklardaki kimyasallar da t\u0131rnak pla\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyip t\u0131rna\u011f\u0131n d&uuml;\u015fmesini tetikleyebiliyor.<\/p>\n<p><strong>\u0130LA&Ccedil;LARIN YAN ETK\u0130LER<\/strong><\/p>\n<p>Kemoterapi ila&ccedil;lar\u0131,&nbsp; steroid olmayan antiinflamatuar ila&ccedil;lar (NSAID&#8217;ler), psoralenler ve oral retinoidler (A vitamini t&uuml;revleri) yan etki olarak t\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi yapabiliyor.<\/p>\n<p><strong>TIRNAKTA SEDEF HASTALI\u011eI<\/strong><\/p>\n<p>T\u0131rnaklarda sedef hastal\u0131\u011f\u0131 da t\u0131rnak dokusunda de\u011fi\u015fiklik yaparak t\u0131rnak d&uuml;\u015fmesine neden olabiliyor.<\/p>\n<p>Annals of Medicine&rsquo;da 2022 Aral\u0131k&rsquo;da ge&ccedil;en &ldquo;Yayg\u0131n t\u0131rnak hastal\u0131klar\u0131n\u0131n optimal tan\u0131s\u0131 ve tedavisi&rdquo; adl\u0131 makalede sedef hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0131rnakta d&uuml;\u015fme yapabilece\u011fi, tedavide topikal steroidler ve D vitamini kullan\u0131labilece\u011fi yer ald\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-09\/21\/prof-dr-ramazan-ayvalli-2024-09-21t144356280-1726919076.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>DEM\u0130R EKS\u0130KL\u0130\u011e\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Demir eksikli\u011fi v&uuml;cutta yeteri miktarda demir bulunmad\u0131\u011f\u0131nda ortaya &ccedil;\u0131k\u0131yor ve kans\u0131zl\u0131\u011fa neden olabiliyor.<\/p>\n<p>Demir eksikli\u011fi de birden &ccedil;ok t\u0131rnakta d&uuml;\u015fmeyi tetikleyebiliyor.<\/p>\n<p><strong>KALITSAL D\u0130STAL ON\u0130KOL\u0130Z<\/strong><\/p>\n<p>Nadir durumlarda kal\u0131tsal distal onikoliz adl\u0131 genetik bir bozukluk da t\u0131rnak d&uuml;\u015fmesine yol a&ccedil;abiliyor.<\/p>\n<p>Indian Journal of Dermatology&#8217;de Temmuz-A\u011fustos 2021&#8217;de ge&ccedil;en &ccedil;al\u0131\u015fmada kal\u0131tsal distal onikolizin tedavisinin di\u011fer onikoliz vakalar\u0131ndan daha zor oldu\u011fu ve bilinen etkili bir tedavisi olmad\u0131\u011f\u0131 yer ald\u0131.<\/p>\n<p><strong>H\u0130PERT\u0130RO\u0130D\u0130ZM<\/strong><\/p>\n<p>Tiroid bezi boyunda bulunan kelebek \u015feklinde organd\u0131r.<\/p>\n<p>Hipertiroidizm, troid bezinin y&uuml;ksek miktarda tiroid hormonu &uuml;retmesiyle meydana geliyor.<\/p>\n<p>Bu sa\u011fl\u0131k sorunu da t\u0131rnakta d&uuml;\u015fmeye yol a&ccedil;abiliyor.<\/p>\n<p><strong>KANSER<\/strong><\/p>\n<p>Case Reports in Dermatology&#8217;de Mart 2024&#8217;de yay\u0131nlanan &ccedil;al\u0131\u015fmaya g&ouml;re t\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi, nadiren melanom (cilt kanseri) veya skuam&ouml;z h&uuml;creli karsinomun bir belirtisi olarak ortaya &ccedil;\u0131kabiliyor.<\/p>\n<p>Kanser olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek i&ccedil;in t\u0131rnak biyopsisi gerekebilir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-09\/21\/prof-dr-ramazan-ayvalli-2024-09-21t144548692.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>MAN\u0130K&Uuml;R<\/strong><\/p>\n<p>Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology&rsquo;de 2015 May\u0131s&rsquo;de ge&ccedil;en makaleye g&ouml;re manik&uuml;r yapt\u0131rmak da t\u0131rnak d&uuml;\u015fmesini tetikleyebiliyor.<\/p>\n<h3><strong>TIRNAK D&Uuml;\u015eMES\u0130 (ON\u0130KOL\u0130Z) BEL\u0130RT\u0130LER\u0130<\/strong><\/h3>\n<p>T\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi genellikle a\u011fr\u0131ya neden olmaz ancak t\u0131rna\u011f\u0131n d&uuml;\u015ft&uuml;\u011f&uuml; b&ouml;lgede bazen iltihap meydana gelebiliyor. T\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi \u015fu belirtilere yol a&ccedil;abiliyor:<\/p>\n<p>T\u0131rna\u011f\u0131n t\u0131rnak yata\u011f\u0131ndan ayr\u0131lan k\u0131sm\u0131 beyaz veya sar\u0131ms\u0131 renk iken t\u0131rna\u011f\u0131n geri kalan k\u0131sm\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve pembe renkte g&ouml;z&uuml;kebiliyor.<\/p>\n<p>T\u0131rnak y&uuml;zeyinde &ccedil;ukurluk, &ccedil;&ouml;k&uuml;nt&uuml;.<\/p>\n<p>T\u0131rna\u011f\u0131n d&uuml;\u015ft&uuml;\u011f&uuml; k\u0131sm\u0131n alt\u0131ndaki ciltte kal\u0131nla\u015fma<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-09\/21\/prof-dr-ramazan-ayvalli-2024-09-21t144833712.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<h3><strong>TIRNAK D&Uuml;\u015eMES\u0130 \u0130&Ccedil;\u0130N NE YAPMALI?<\/strong><\/h3>\n<p>T\u0131rnak d&uuml;\u015ft&uuml;kten sonra t\u0131rnak d&uuml;\u015fen parma\u011f\u0131 10-15 dakika so\u011fuk suya tutmal\u0131. Ard\u0131ndan antibiyotikli krem s&uuml;r&uuml;p yap\u0131\u015fmayacak \u015fekilde sarg\u0131 beziyle sar\u0131lmal\u0131.<\/p>\n<h3><strong>D&Uuml;\u015eEN TIRNAK TEKRAR &Ccedil;IKAR MI?<\/strong><\/h3>\n<p>Evet, d&uuml;\u015fen t\u0131rnak tekrar &ccedil;\u0131kar. El t\u0131rnaklar\u0131n\u0131n yeniden &ccedil;\u0131kmas\u0131 d&ouml;rt ila alt\u0131 ay s&uuml;rerken, ayak t\u0131rnaklar\u0131 ise sekiz ila on iki ayda yeniden &ccedil;\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-content\/images\/haberler\/24-09\/21\/prof-dr-ramazan-ayvalli-2024-09-21t144727080.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<h3><strong>TIRNAK D&Uuml;\u015eMES\u0130 NASIL TEDAV\u0130 ED\u0130L\u0130R?<\/strong><\/h3>\n<p>T\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi tedavisinde ilk ad\u0131m, t\u0131rna\u011f\u0131n t\u0131rnak yata\u011f\u0131ndan ayr\u0131lmas\u0131na neyin sebep oldu\u011funu belirlemektir.<\/p>\n<p>T\u0131rnak d&uuml;\u015fmesinin tedavisi nedenine g&ouml;re \u015fu \u015fekilde yap\u0131labilir:<\/p>\n<ul>\n<li>T\u0131rnak darbe sonucu d&uuml;\u015ft&uuml;yse oksijen tedavisi uygulan\u0131r. Tamamen d&uuml;\u015fmeyen t\u0131rnak uzman doktor taraf\u0131ndan &ccedil;ekip &ccedil;\u0131kar\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li>T\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi demir eksikli\u011fine ba\u011fl\u0131 meydana geliyorsa doktor demir ila&ccedil;lar\u0131 re&ccedil;ete edebilir.<\/li>\n<li>Sedef hastal\u0131\u011f\u0131na y&ouml;nelik tedaviler de t\u0131rnak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na iyi gelip t\u0131rnak d&uuml;\u015fmesini &ouml;nleyebilir<\/li>\n<li>Mantar enfeksiyonundan dolay\u0131 t\u0131rnak d&uuml;\u015f&uuml;yorsa oral ve topikal antifungal ila&ccedil;lar tedavide kullan\u0131labilir.<\/li>\n<li>Hipertiroidizm t\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi yap\u0131yorsa troid bezinin &ccedil;al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na ila&ccedil;lar tedavide yer alabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>TIRNAK D&Uuml;\u015eMES\u0130 ACITIR MI, A\u011eRI YAPAR MI?<\/strong><\/h3>\n<p>T\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi genellikle a\u011fr\u0131ya neden olmaz. Ancak t\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi yaralanma ve mantar hastal\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 geli\u015ftiyse a\u011fr\u0131 ve ac\u0131 yapabiliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0131rnak d\u00fc\u015fmesi olarak da bilinen &#8220;Onikoliz&#8221; t\u0131rna\u011f\u0131n t\u0131rnak yata\u011f\u0131ndan ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r. T\u0131rna\u011fa darbe almaktan t\u0131rnak mantar\u0131na kadar \u00e7e\u015fitli nedenlerden dolay\u0131 t\u0131rnak d\u00fc\u015fmesi g\u00f6r\u00fclebiliyor. El t\u0131rna\u011f\u0131n\u0131n yeniden \u00e7\u0131kmas\u0131 4-6 s\u00fcrerken, ayak t\u0131rnaklar\u0131 ise 8-12 ay i\u00e7inde tekrar \u00e7\u0131k\u0131p uzayabiliyor. Onikoliz (t\u0131rnak d&uuml;\u015fmesi), travma veya yaralanmaya ba\u011fl\u0131 oldu\u011funda genellikle tek t\u0131rnak d&uuml;\u015fer ve d&uuml;\u015fen t\u0131rnak zamanla kendili\u011finden iyile\u015fir, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":85891,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[1991],"tags":[56814,3909,56813,56815,33610],"class_list":["post-85892","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-onikoliz","tag-tirnak-bakimi","tag-tirnak-dusmesi","tag-tirnak-hastaliklari","tag-tirnak-sagligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85892"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=85892"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85893,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85892\/revisions\/85893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/85891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=85892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=85892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tgrthaber.com\/mavikadin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=85892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}