Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden gündeme taşıdığı “Golden Dome” (Altın Kubbe) füze savunma sistemi, daha şimdiden Washington’un en tartışmalı projelerinden biri haline geldi. Nedeni yalnızca teknik zorluklar değil; ortada akıl almaz bir maliyet de var.
ABD Kongre Bütçe Ofisi’nin (CBO) hazırladığı yeni rapora göre sistemin geliştirilmesi, kurulması ve 20 yıl boyunca işletilmesinin toplam faturası yaklaşık 1,2 trilyon doları bulabilir. Bu rakam, Trump’ın daha önce dile getirdiği 175 milyar dolarlık tahminin çok üzerinde. Kongre’nin bugüne kadar projeye ayırdığı kaynak ise sadece 24 milyar dolar. Yani işin henüz çok başındalar.
Trump, Ocak 2025’te ikinci başkanlık döneminin başlamasının hemen ardından imzaladığı kararnameyle projeyi resmen başlattı. İlk etapta “Iron Dome for America” adıyla duyurulan sistem, daha sonra Trump’ın tercih ettiği “Golden Dome” ismiyle anılmaya başladı.
Projeye ilham veren sistem, İsrail’in kısa menzilli roket ve füzelere karşı kullandığı Demir Kubbe savunma ağı. Ancak uzmanlara göre ABD’nin coğrafi büyüklüğü düşünüldüğünde, İsrail’de kullanılan modelin benzerini ülke geneline uygulamak hiç de kolay değil.
Trump yönetimine göre Golden Dome, sadece karadan veya havadan fırlatılan füzelere karşı değil, uzay kaynaklı tehditlere karşı da koruma sağlayacak.
Trump, Mayıs 2025’te Oval Ofis’te yaptığı açıklamada sistemin mevcut savunma altyapısıyla entegre çalışacağını ve yaklaşık üç yıl içinde tamamen operasyonel hale geleceğini söyledi.
Bu vizyon, 1980’lerde dönemin ABD Başkanı Ronald Reagan tarafından başlatılan Strategic Defense Initiative’i hatırlatıyor. Kamuoyunda “Star Wars” olarak bilinen bu girişim, uzaydaki lazer sistemleriyle balistik füzeleri etkisiz hale getirmeyi amaçlıyordu.
Hareket halindeki bir balistik füzeyi başka bir füze ile vurmak, savunma teknolojilerinin en zorlu görevlerinden biri olarak kabul ediliyor. Teoride etkileyici görünse de uygulamada başarı oranı her zaman istenen seviyeye ulaşmıyor.
İsrail’in Demir Kubbe sistemi zaman zaman etkili sonuçlar verse de yoğun saldırılar karşısında zorlanabiliyor. Örneğin Hizbullah’ın Mart ayında gerçekleştirdiği yaklaşık 100 roketlik saldırıda, İsrailli yetkililere göre hedeflerin yalnızca yarısı etkisiz hale getirilebildi.
Joseph Cirincione, Golden Dome’un “kararlı bir balistik füze saldırısını durdurma şansının bulunmadığını” savunuyor.
Cirincione’ye göre son 40 yılda füze savunma teknolojileri için yüz milyarlarca dolar harcandı, ancak sonuçlar beklendiği kadar etkileyici olmadı.
Geçen yıl yayımlanan bir araştırma da projenin ölçeğini gözler önüne serdi. Çalışmaya göre yalnızca North Korea kaynaklı tek bir balistik füze tehdidini önlemek için, Dünya yörüngesinde binin üzerinde silah sisteminin konuşlandırılması gerekebilir.
Araştırmada ayrıca Kuzey Kore’nin olası anti-uydu saldırılarıyla bu ağı hedef alabileceği ve sistemin sürdürülebilirliğini ciddi biçimde riske atabileceği belirtildi.