Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

NATO’nun üye yapısı ve ortaklık programları, uluslararası güvenlik mimarisinin önemli başlıklarından biri olarak dikkat çekiyor. Azerbaycan ile NATO arasındaki ilişkiler de yıllardır yürütülen askeri ve siyasi iş birliği nedeniyle sık sık gündeme geliyor.

NATO'DA KAÇ ÜYE ÜLKE VAR?
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), Mart 2026 itibarıyla 32 tam üyeye sahip uluslararası bir güvenlik ittifakı olarak faaliyetlerini sürdürüyor. Kuruluşun üyeleri şöyledir:
Türkiye
ABD
Almanya
Arnavutluk
Belçika
Birleşik Krallık
Bulgaristan
Çekya
Danimarka
Estonya
Finlandiya
Fransa
Hırvatistan
Hollanda
İspanya
İsveç
İtalya
İzlanda
Kanada
Karadağ
Kuzey Makedonya
Letonya
Litvanya
Lüksemburg
Macaristan
Norveç
Polonya
Portekiz
Romanya
Slovakya
Slovenya
Yunanistan

İttifakın son genişleme süreci ise 2023 ve 2024 yıllarında gerçekleşti. Finlandiya 2023 yılında NATO’ya katılırken, İsveç 2024 yılında ittifaka dahil olan son ülke oldu. Böylece NATO’nun üye sayısı 32’ye ulaştı. NATO’nun üyeleri, kolektif savunma ilkesi çerçevesinde güvenlik iş birliği yürütüyor ve ittifaka katılım süreci tüm üyelerin oybirliğiyle alınan kararlarıyla gerçekleşiyor.
Azerbaycan, Mart 2026 itibarıyla NATO’nun tam üyesi değildir ve ittifakın resmi üye listesinde yer almamaktadır. NATO’nun üyelik sistemi kapsamında bir ülkenin ittifaka katılabilmesi için resmi başvuru yapılması, üyelik sürecinin başlatılması ve tüm NATO ülkelerinin oybirliğiyle onay vermesi gerekiyor. Bu süreçte ayrıca siyasi ve askeri kriterlerin yerine getirilmesi de şartlar arasında bulunuyor.

NATO üyeliği için aday ülkeler genellikle Membership Action Plan (MAP) olarak bilinen üyelik eylem planı sürecinden geçiyor. Azerbaycan açısından bakıldığında, NATO ile çeşitli iş birliği mekanizmaları yürütülmesine rağmen tam üyelik yönünde resmi bir başvuru ya da başlatılmış bir üyelik süreci bulunmuyor.
Azerbaycan ile NATO arasındaki ilişkiler 1992 yılında Azerbaycan’ın Kuzey Atlantik İşbirliği Konseyi’ne katılmasıyla başladı. Bu adımın ardından 1994 yılında Azerbaycan, NATO’nun Barış İçin Ortaklık (Partnership for Peace – PfP) programına dahil oldu. Söz konusu program, NATO üyesi olmayan ülkeler ile ittifak arasında askeri iş birliği, eğitim faaliyetleri, ortak tatbikatlar ve savunma reformları gibi alanlarda çalışmalar yürütülmesini kapsıyor.

NATO ile Azerbaycan arasındaki iş birliği kapsamında Azerbaycan ordusunun NATO standartlarına uyum süreci de çeşitli çalışmalarla devam ediyor. Türkiye’nin desteğiyle yürütülen askeri modernizasyon faaliyetlerinin yanı sıra mayın temizleme, siber savunma, savunma eğitimi modernizasyonu, terörle mücadele ve enerji güvenliği gibi alanlarda ortak projeler bulunuyor.