Otomobil dünyasında sessiz ama oldukça büyük bir dönüşüm yaşanıyor. Bir zamanlar sürüşün vazgeçilmezi sayılan debriyaj pedalı, artık birçok yeni modelde yer almıyor.
Son 10 yılda manuel vitesli araç seçeneklerinde ciddi bir gerileme var. Araştırmalara göre bu süre içinde manuel seçenek sunan model sayısı %66 oranında azaldı. 2026 yılına gelindiğinde ise bazı büyük otomobil üreticileri —istisnalar hariç— manuel şanzıman seçeneğini tamamen bırakmış durumda.
İngiltere merkezli CarGurus araştırması, bu değişimin boyutunu oldukça net gösteriyor. En popüler 30 üreticinin sunduğu 292 modelden yalnızca 67’sinde manuel vites seçeneği bulunuyor. Yani yeni araçların %23’ünden daha azı üç pedallı sürüş deneyimi sunuyor.
Rakamlar yıllar içindeki düşüşü de açıkça ortaya koyuyor:
2016: 197 manuel model
2025: 82 manuel model
2026: 67 manuel model
Aynı dönemde yalnızca otomatik şanzımanla satılan araç sayısı 225’e kadar yükselmiş durumda.
Son yıllarda birçok üretici, yeni nesil modellerinde manuel şanzımanı sessiz sedasız kaldırmaya başladı. İngiltere verilerine göre Fiat ve Honda da bu kervana katılan markalar arasında.
Elektrikli otomobil üreticileri ise zaten farklı bir noktada. Örneğin Tesla, elektrikli motor yapısı gereği geleneksel vites kutusu ve debriyaj sistemine hiç ihtiyaç duymuyor.
Bugün itibarıyla büyük ölçüde sadece otomatik vitesli araç üreten markalar şöyle sıralanıyor:
Uzmanlara göre manuel şanzımanın hızla ortadan kaybolmasının arkasında birkaç temel neden var.
Her şeyden önce otomotiv sektöründe elektrifikasyon ve hibritleşme büyük bir hızla ilerliyor. Elektrikli araçlarda klasik anlamda bir vites kutusuna ihtiyaç duyulmaması, manuel sistemlerin doğal olarak geri planda kalmasına yol açıyor.
Buna bir de içten yanmalı motorların satışına yönelik planlanan yasaklar eklenince tablo daha da netleşiyor. Sektör analistleri, bu gidişatın sürmesi halinde 2030 yılına kadar manuel vitesli otomobillerin yeni araç pazarından tamamen silinebileceğini öngörüyor.
Üstelik sadece teknoloji değil, tüketici tercihleri de değişiyor. SUV modellerine artan ilgi ve premium segmentte otomatik şanzımanın standart hâle gelmesi, manuel vitesin geri çekilmesini hızlandıran diğer faktörler arasında.
Türkiye’deki veriler de aslında benzer bir eğilimi gösteriyor.
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) tarafından yayımlanan resmi basın bültenine göre, 2025 yılı Ocak–Kasım döneminde satılan otomobillerin %94.6’sı otomatik şanzımanlı oldu.
Bu dönemde:
887.442 adet otomatik vitesli otomobil satıldı
50.735 adet manuel vitesli otomobil satıldı
Manuel araçların pazar payı ise yalnızca %5.4 seviyesinde kaldı. Açıkçası rakamlar, Türkiye’de de debriyaj pedalının hızla sahneden çekildiğini gösteriyor.
Yine de manuel vites tamamen ortadan kalkmış değil. Bazı markalar, özellikle sürüş tutkunlarını hedefleyen modellerde bu seçeneği sunmayı sürdürüyor.
2026 itibarıyla manuel şanzıman seçeneği sunan dikkat çekici modellerden bazıları şöyle:
Google Play
App Store
