Yeni bir kazak, pahalı bir gömlek veya şık bir kaban aldığınızda, iç etiketine iliştirilmiş küçük, şeffaf bir naylon poşet dikkatinizi çeker. İçinde genellikle bir adet yedek düğme ve o kıyafetin kumaşından kesilmiş, kare şeklinde küçücük bir kumaş parçası bulunur. Bugüne kadar neredeyse hepimiz, o minik kumaş parçasının kıyafetimiz yırtıldığında, delindiğinde veya söküldüğünde "yama yapmak" amacıyla oraya konduğuna inandık. Hatta çoğumuz o parçayı hiçbir zaman kullanmayıp etiketle birlikte çöpe attık. Oysa tekstil mühendislerinin ve büyük giyim markalarının o küçük kumaş parçasını oraya koymalarının nedeni, yama yapmaktan çok daha bilimsel, zekice ve hayat kurtarıcı bir nedene dayanıyor.
Çoğu zaman bir kıyafeti satın alırken rengine, duruşuna ve fiyatına bakarız; ancak eve gelip de onu yıkama vakti geldiğinde büyük bir kumar oynadığımızı fark etmeyiz. Yeni bir kumaşın suya, deterjana ve ısıya nasıl tepki vereceğini önceden kestirmek neredeyse imkansızdır. Bir tişörtün renginin solması can sıkıcı olabilir, ancak binlerce lira ödediğiniz özel dokuma bir ceketin veya kaşmir bir kazağın makineden küçülerek veya deforme olarak çıkması gerçek bir kabustur. Etiketlerdeki o uzun yıkama talimatları (30 derecede yıkayın, ağartıcı kullanmayın vb.) her zaman yeterli olmaz çünkü evinizdeki suyun sertliği veya kullandığınız deterjanın enzim yapısı üreticinin test ettiği koşullardan farklı olabilir.
Bir kıyafetin dirseği aşındığında veya diz kısmı yırtıldığında, onu onarmak için genellikle aynı kumaşa ihtiyaç duyarız. Etiketin içinden çıkan o 2x2 santimetrelik küçük kumaş parçasının bir yama malzemesi olduğu fikri, ilk bakışta çok mantıklı görünür. Ancak terzilik ve tekstil onarımı açısından duruma bakıldığında bu kocaman bir mantık hatasıdır.
Öncelikle o kumaş parçası, gerçek bir yırtığı veya deliği yamamak için gülünç derecede küçüktür. İkincisi, takım elbise, ipek gömlek veya ince bir triko kazak gibi kıyafetler yırtıldığında "yama" yapılarak onarılmazlar; çünkü yama, o kıyafetin tüm estetiğini ve dokusunu bozar. Bu tür kıyafetler ancak görünmez dikiş teknikleri (örneğin örücülük) ile tamir edilir. Dolayısıyla, üreticilerin o minicik parçayı size "Alın da kıyafetiniz delinirse dikersiniz" diyerek vermediği aslında kendi içinde ispatlanmış bir gerçektir. Onun görevi bir hasarı onarmak değil, hasarın oluşmasını en başından engellemektir.
Her yeni kıyafet, daha önce hiç kullanmadığınız bir boya kalitesiyle, iplik türüyle ve kimyasal bir işlemle üretilmiş olabilir. Çamaşır makinenizde kullandığınız deterjanın, leke çıkarıcının veya suyun sıcaklığının o yeni ve pahalı kıyafete nasıl bir tepki vereceğini önceden bilmeniz imkansızdır. Rengi mi atacak, çekecek mi, yoksa deterjandaki ağartıcılar kumaşın liflerini mi eritecek?
İşte etiketteki o küçük kumaş parçası, kıyafetinizi bu "Rus Ruleti"nden kurtarmak için oradadır. Bu parça, sizin kişisel test deneğinizdir. Yeni aldığınız kıyafeti makineye atmadan önce, kullanmayı planladığınız deterjanı, yumuşatıcıyı veya leke çıkarıcı kimyasalları doğrudan bu küçük kumaş parçasının üzerinde denemeniz gerekir. Eğer kullandığınız deterjan o kumaşın rengini solduruyorsa, liflerini bozuyorsa veya kumaşı çekiyorsa, bunu asıl kıyafetinizi mahvetmeden önce o küçük parça üzerinde görerek önleminizi alırsınız. Özellikle ipek, kaşmir, yün veya özel boyalı denim (kot) gibi hassas ve pahalı ürünlerde bu test, paranızın çöpe gitmesini engelleyen tek sigortadır.
Tekstil uzmanlarının tavsiye ettiği kullanım şekli oldukça basittir ve kıyafetin ilk yıkamasından önce mutlaka uygulanmalıdır.
Deterjan Testi: Çamaşır makinesinde kullanacağınız sıvı veya toz deterjandan çok az bir miktar alın. Bir bardak sıcak veya ılık suyun içinde eritin. O küçük kumaş parçasını bu suyun içine bırakın ve yaklaşık 20-30 dakika bekletin.
Çekme (Daralma) Kontrolü: Kumaşı sudan çıkarıp kurutun. Ardından asıl kıyafetinizin görünmeyen bir köşesine (örneğin iç dikişine) koyarak boyutunu karşılaştırın. Kumaş parçası asıl kıyafete göre küçülmüş veya büzüşmüşse, bu durum o sıcaklıkta veya o deterjanla yıkandığında asıl kıyafetinizin de çekeceğinin kesin kanıtıdır. Derhal suyun derecesini düşürmeli veya farklı bir yıkama programı seçmelisiniz.
Renk Atma Kontrolü: Kumaş parçasını deterjanlı sudan çıkardıktan sonra beyaz bir kağıt havlunun arasına koyup bastırın. Kağıt havluya boya geçiyorsa, kıyafetiniz makinedeki diğer çamaşırları da boyayacak demektir. Bu durumda o kıyafeti kesinlikle tek başına veya sadece benzer renklerle yıkamanız gerektiğini anlarsınız.
Kumaş parçasının yanındaki o şeffaf poşette bulunan yedek düğmenin tek amacı, koptuğunda yerine yenisini dikmeniz değildir. Düğmelerin de gizli bir test görevi vardır; ancak bu görev sizin için değil, kuru temizlemeciler içindir.
Pahalı ceketler, kabanlar veya ipek gömleklerdeki düğmeler genellikle plastik değil; boynuz, sedef, kemik veya özel reçinelerden üretilir. Kuru temizleme işlemi sırasında su kullanılmaz; bunun yerine "Perkloretilen" gibi son derece güçlü ve çözücü kimyasal solventler kullanılır. Bu ağır kimyasallar, bazı hassas düğmelerin erimesine, çatlamasına veya renginin matlaşmasına neden olabilir. Kaliteli ve işini bilen bir kuru temizleme uzmanı, ceketinizi makineye atmadan önce o poşetteki yedek düğmeye solvent damlatarak kimyasal bir reaksiyon olup olmayacağını test eder. Eğer düğme eriyorsa, kuru temizlemeci tüm düğmeleri sökerek veya alüminyum folyo ile kaplayarak kıyafeti işleme alır ve felaketi önler.
Google Play
App Store
