Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

Türkiye’de tarım arazilerinin korunması amacıyla önemli bir adım atıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik”, 4 Nisan 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yönetmelik, toprak ve arazi varlığının belirlenmesi, sınıflandırılması, korunması ve planlı kullanımını sağlayacak usul ve esasları düzenliyor. Özellikle hobi bahçeleri ve izinsiz yapılaşmaya karşı getirilen hükümler, tarım topraklarının korunmasında yeni bir dönemi başlatıyor.
Yeni yönetmelikle tarım arazilerinin amaç dışı kullanım talepleri sıkı denetime alındı. Tarımsal veya tarım dışı amaçlı kullanım taleplerinde, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyelere, dışında ise il özel idarelerine veya yetkili kuruluşlara başvuru zorunlu hale getirildi.

Arazi incelemesi sonucunda tarımsal arazi kullanım bütünlüğünün bozulduğu tespit edilirse talep reddedilecek ve Toprak Koruma Kurulu gündemine alınmayacak.
Büyük ova koruma alanlarındaki tarım arazileri hiçbir surette amacı dışında kullanılamayacak. Ancak alternatif alan bulunmaması ve kurulun uygun görüş vermesi durumunda Bakanlık izniyle istisnai kullanım mümkün olabilecek. Tarım arazilerinde yapılacak tarımsal amaçlı yapılarda ve tarım dışı kullanımlarda izin alınması ve toprak koruma projelerine uyulması zorunlu tutuldu.

Bu hükümler, özellikle son yıllarda artan hobi bahçesi ve bungalov tarzı kaçak yapılaşmalara karşı önemli bir önlem olarak değerlendiriliyor.
İzinsiz bütün yapıların yıkılması ve arazinin tarımsal üretime uygun hale getirilmesi, belediyelere veya il özel idarelerine bildirilecek. İlgili kurumlar bir ay içinde yıkımı gerçekleştirmek ve araziyi eski haline getirmek zorunda. Bu süre içinde yıkım yapılmazsa Bakanlık doğrudan yıkım veya yıktırma yetkisini kullanabilecek.

Toprak Koruma Kurulu ayda en az bir kez olağan toplanacak ve en az 9 üyeden oluşacak. Kurul, zorunlu hallerde en az 6 üye ile toplanabilecek ve kararlar için en az 6 olumlu oy gerekecek. Bu yapı, tarım arazilerinin korunması konusunda daha hızlı ve etkili karar alma mekanizması oluşturmayı hedefliyor. Yönetmelik, çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda arazilerin planlı kullanımını da güvence altına alıyor.
Tarım arazilerinin amaç dışı kullanım taleplerinde, birden fazla kişiyi ve fonksiyonu ilgilendiren planlar için Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi (TAD Portal) üzerinden il müdürlüklerine başvuru zorunlu hale getirildi. Bu dijital sistem, süreçlerin şeffaf ve izlenebilir olmasını sağlayacak. Arazi kullanım planlarında belirtilen amaçlar dışında kullanım yasaklanırken, planlı alanlarda amaç dışı yerler alternatif alan olarak değerlendirilecek.
Hobi bahçelerine ne olacak?
İzinsiz hobi bahçeleri ve tarım arazileri üzerine yapılan bungalov, tiny house gibi yapılar bir ay içinde yıkılacak.

Belediyeler veya il özel idareleri yıkımı gerçekleştirecek, aksi takdirde Bakanlık devreye girecek. Yönetmelik, tarım arazilerinin amaç dışı kullanımını büyük ölçüde engelliyor.
Tarım arazilerinde yapılaşma izni nasıl alınacak?
Tarım arazilerinde tarımsal veya tarım dışı kullanım için yetkili kurumlara başvuru zorunlu. Arazi etüt raporu hazırlanacak ve tarımsal kullanım bütünlüğü bozuluyorsa talep reddedilecek. Büyük ovalarda kullanım neredeyse tamamen yasaklandı, istisnalar Bakanlık iznine bağlı.
Hobi bahçeleri yasa teklifi ne zaman yürürlüğe girdi?
Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik, 4 Nisan 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, toprak koruma kurullarının çalışmalarını, izinsiz yapı yıkımlarını ve planlı arazi kullanımını kapsıyor.