İran’da neler oluyor? İran son dakika protesto haberleri gelmeye devam ediyor

İran’da ekonomik sorunların tetiklediği sokak hareketleri, kısa süre içinde ülke genelinde geniş çaplı gösterilere dönüştü. Tahran’dan Tebriz’e, Meşhed’den Şiraz’a kadar birçok kentte yaşanan gelişmeler, hem iç politikada hem de uluslararası alanda yakından takip edildi.

İRAN'DA NE OLUYOR?

İran’da 28 Aralık 2025’te Tahran’da esnafın başlattığı protestolar, kısa sürede farklı toplumsal kesimlerin katılımıyla genişledi. Döviz kurundaki yükselişin piyasaları olumsuz etkilemesi, belirsizlik ve durgunluğun artmasıyla birlikte sokak eylemleri yoğunlaştı. Başkentte başlayan gösteriler, Tebriz, Meşhed, Ahvaz, İsfahan, Şiraz, Kum, Yezd, Kirmanşah, Kirman ve Kereç gibi kentlere yayıldı. Bazı bölgelerde esnaf kepenk kapattı, kalabalık gruplar meydanlarda toplandı.

Gösterilerin ilerleyen günlerinde kamu kurumları ve polis araçları ateşe verildi. Güvenlik güçleri, ilk aşamada müdahalede bulunmazken eylemlerin büyümesiyle birlikte göz yaşartıcı gaz ve saçma atan tüfekler kullandı. Yer yer protestocular ile polis arasında çatışmalar yaşandı. Gelişmelerin ardından Tahran yönetimi, ülke genelinde internet erişimini kesti ve iletişim büyük ölçüde sekteye uğradı.

İRAN NEDEN KARIŞTI?

İran’da yaşanan hareketliliğin temelinde döviz kurundaki sert yükseliş yer alıyor. Ulusal para biriminin hızlı değer kaybı, özellikle küçük esnaf ve piyasa aktörlerini zor durumda bıraktı. Ekonomik belirsizlik, ticaretin yavaşlaması ve alım gücündeki düşüş, tepkilerin sokaklara taşınmasına yol açtı. İlk günlerde daha çok ekonomik taleplerle başlayan eylemler, zamanla siyasi içerikli sloganlarla genişledi.

Bazı şehirlerde binlerce kişi sokaklara çıktı. Gösterilerin rejim karşıtı bir boyut kazanmasıyla birlikte güvenlik önlemleri artırıldı. İran lideri Ali Hamaney, ekonomik taleplerin meşru olduğunu ancak güvenliği bozan gruplara karşı sert önlemler alınacağını dile getirdi. Dövizdeki yükselişin dış kaynaklı olduğu yönündeki açıklamalar söylemler arasında yer aldı.

İRAN'DA NEDEN PROTESTO VAR, NEDEN PROTESTO YAPIYORLAR?

Protestoların temel nedeni, ekonomik sorunların günlük hayatı zorlaştırması oldu. Döviz kurundaki artış, fiyatların yükselmesine ve piyasalarda durgunluğa neden oldu. Tahran’da başlayan esnaf eylemleri, kısa sürede farklı kesimlerin katılımıyla kitlesel sokak gösterilerine dönüştü. Bazı kentlerde kepenk kapatma eylemleri yapıldı ve meydanlar doldu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, protestoların ardından yaptığı açıklamalarda, sorunların sorumluluğunu yönetime yükledi. Pezeşkiyan, protestocuların temsilcileriyle diyalog kurulması talimatı verdiğini ve halkın taleplerinin dinleneceğini söyledi. Şiddetin arttığı günlerde ise hem halkın sorunlarının çözülmesi hem de kamu düzeninin korunması gerektiğini vurguladı.

İRAN SON DAKİKA SON DURUM

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’nın 11 Ocak’ta yayımladığı rapora göre, gösterilerin 15. gününde 544 kişi hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenler arasında emniyet görevlileri, bir savcı ve 18 yaş altındaki çocuklar da yer aldı. Aynı raporda 10 bin 681 kişinin gözaltına alındığı bilgisi paylaşıldı. Tesnim Haber Ajansı ise ölen emniyet görevlisi sayısının 111’e ulaştığını duyurdu.

Ülkede internetin yaklaşık dört gündür kesik olduğu, telefon şebekesinin sağlıklı çalışmadığı bildirildi. Resmi haber sitelerine erişim büyük ölçüde engellendi. Tahran Belediye Başkanı Ali Rıza Zakani, protestolarda kamu ve özel mülklere geniş çaplı zarar verildiğini açıkladı. Otobüsler, itfaiye araçları, evler, camiler, hastaneler ve bankaların tahrip edildiği bilgisi paylaşıldı.

ABD İRAN'A MÜDAHALE EDECEK Mİ?

Amerikan medyasında yer alan haberlere göre, Trump yönetimi İran’a yönelik müdahale seçeneklerini değerlendirdi. 13 Ocak’ta ABD Başkanı Donald Trump’a olası senaryolar hakkında brifing verileceği aktarıldı. Masadaki seçenekler arasında gizli siber operasyonlar, Starlink üzerinden internet erişiminin sağlanması ve askeri hedeflere yönelik hava saldırıları yer aldı.

CNN ve New York Times’a konuşan yetkililer, Pentagon’un askeri müdahale konusunda çekinceleri bulunduğunu aktardı. Bazı yetkililer, olası bir saldırının İran halkını bir araya getirebileceği ve protestoları zayıflatabileceği görüşünü dile getirdi. İran yönetimi ise askeri bir saldırı durumunda bölgedeki ABD üsleri ve gemilerinin hedef alınacağını duyurdu.