İran’ın uzay alanında yaptığı yeni bir hamle gündemde. Financial Times tarafından yayımlanan habere göre, İran 2024 yılında Çin’den yüksek çözünürlüklü bir gözlem uydusu satın aldı.
Söz konusu uydu, “yörüngede teslim” modeliyle devralındı. Yani İran, TEE-01B adlı uyduyu doğrudan uzayda aktif şekilde teslim aldı. Bu anlaşmanın arkasında İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun hava-uzay biriminin olduğu belirtiliyor.
Sızdırılan belgelere göre Çinli Earth Eye tarafından geliştirilen TEE-01B, 0.5 metreye kadar çözünürlük sunabiliyor. Bu da işin açıkçası oldukça kritik bir eşik.
Karşılaştırmak gerekirse; İran’ın daha önce kullandığı Noor-3 uydusu 5 metre, Noor-2 ise 12 ila 15 metre çözünürlük sunuyordu. Yeni uyduyla birlikte artık bireysel araçlar, uçaklar ve altyapı detayları bile net şekilde izlenebiliyor.
İddiaların en çarpıcı kısmı ise burada başlıyor. Sızan verilere göre, uydu Orta Doğu’daki bazı ABD üslerini görüntüledi.
Bu görüntülerin ardından bazı hedeflerin insansız hava araçlarıyla vurulduğu öne sürülüyor. Yani uydu verilerinin doğrudan sahada kullanılmış olabileceği konuşuluyor. Bu da sistemin askeri amaçlarla kullanıldığı yönündeki tartışmaları iyice alevlendirmiş durumda.
İran’ın uyduyu kontrol etmek için Çin’deki yer istasyonlarına erişim sağladığı da belirtiliyor. Bu süreçte Emposat adlı bir şirketin aracı olduğu ifade ediliyor.
Bu yapı sayesinde sistemin dağıtık bir şekilde çalıştığı ve bu nedenle hedef alınmasının daha zor hale geldiği vurgulanıyor. Açıkçası bu detay, işin teknik boyutunun ne kadar karmaşık olduğunu da gösteriyor.
Earth Eye, geliştirdiği uyduların tarım, afet yönetimi ve şehir planlama gibi sivil alanlara hizmet ettiğini söylüyor. Ancak bu tür teknolojilerin askeri amaçlarla da kullanılabilmesi, yani “çift kullanımlı” olması, yeni bir tartışmayı beraberinde getiriyor.
Uzmanlara göre Çin’in uzay sektörünün büyük ölçüde devlet kontrolünde olması, bu tür anlaşmaların Pekin’in bilgisi dışında gerçekleşmesini zorlaştırıyor.
Öte yandan uzmanlar, bu tür iş birliklerinin sadece Çin’e özgü olmadığını hatırlatıyor. Mesela Boeing hem sivil hem askeri projelerde aktif rol oynuyor.
Aynı şekilde SpaceX de ABD ordusuyla milyarlarca dolarlık anlaşmalar yürütüyor. Şirketin Starlink sistemi ise Ukrayna savaşında kritik iletişim desteği sağlamasıyla öne çıkmıştı.
Google Play
App Store
10:19
