Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Yapay zeka patlamasının en çok yaradığı ülkelerden biri Tayvan oldu. Küresel çapta yapay zeka, bulut teknolojileri ve çiplere yönelik talebin hızla artması, üretimin merkezlerinden biri olan ülkenin ekonomisini de yukarı taşıdı.
Tayvan, 2026 yılında son 39 yılın en yüksek ekonomik büyümesini yaşamaya hazırlanırken hükümet de dikkat çeken bir karar aldı. Tayvan Cumhurbaşkanı Lai Ching-te, 2027 yılında ülkedeki tüm vatandaşlara kişi başı 10 bin Yeni Tayvan doları, yani yaklaşık 314 ABD doları tutarında tek seferlik ödeme yapılacağını açıkladı. Söz konusu ödeme, ülkede şimdiden "yapay zeka temettüsü" olarak anılıyor.
Tayvan ekonomisindeki yükselişin arkasında özellikle teknoloji sektörüne gelen güçlü talep var. Yapay zeka sistemleri, bulut altyapıları ve gelişmiş çiplere yönelik küresel ihtiyaç arttıkça Tayvan'ın üretim kapasitesi de daha fazla öne çıkıyor.
Ülke ekonomisi, 2026'nın ilk yarısında yüzde 14.15 büyüdü. Bu oran aynı zamanda son yarım asrın en dikkat çekici büyüme performanslarından biri oldu. Cumhurbaşkanı Lai Ching-te de bu başarının yalnızca şirketlerin değil, halkın ortak çabasının sonucu olduğunu vurguladı. Lai, "Teknoloji ekonomiyi, ekonomi ülkeyi güçlendirmeli ve bu refah vatandaşın günlük hayatında hissedilmeli" ifadelerini kullandı.
Vatandaşlara yapılacak ödeme için devlet bütçesinden toplam 235.7 milyar Yeni Tayvan doları ayrılacak. Hükümet, büyüme hedeflerini yukarı çekerken net borcunu da neredeyse sıfırladı. Bunun ardından kişi başına yapılacak 10 bin Yeni Tayvan dolarlık ödeme, 2027 bütçesine dahil edildi.
Vatandaşlar bu parayı herhangi bir sınırlama olmadan, tamamen kendi ihtiyaçları doğrultusunda kullanabilecek. Yani ödeme belirli bir ürün, hizmet ya da harcama alanıyla sınırlandırılmayacak. Hükümetin amacı bir yandan kamu maliyesindeki disiplini korumak, diğer yandan hızlı ekonomik büyümenin oluşturduğu kazancı doğrudan halka yansıtmak.
Tayvan yönetimi, vatandaşlara nakit ödeme yaparken teknoloji yatırımlarını da azaltmaya niyetli değil. Aksine, yapay zeka alanındaki mevcut konumunu korumak ve ilerleyen yıllarda daha da güçlendirmek istiyor. Ülkenin teknolojik gelişim yatırımları 2027 yılında bir önceki yıla göre yüzde 12.7 artarak 229.2 milyar Yeni Tayvan dolarına ulaşacak. Bu bütçenin 40.6 milyar Yeni Tayvan dolarlık kısmı ise doğrudan 10 yeni yapay zeka projesine ayrılacak.