CANLI ANLATIM

ABD, İsrail, İran savaşında kırılgan ateşkes devam ediyor. Fakat ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ateşkesin süresini uzatmayı planlamadığını söyledi. Yine merak uyandıran açıklamalara imza atan Trump, "Önümüzdeki 2 gün boyunca inanılmaz olaylara tanık olacaksınız" dedi. Öte yandan İsrail'in, Lübnan'a yönelik saldırıları aralıksız sürüyor. Hizbullah ise İsrail ordusuna ait hedeflere insansız hava araçları (İHA) ve roketlerle en az 34 saldırı düzenlendiğini açıkladı.

İşte ABD, İran, İsrail savaşında yaşanan son gelişmeler...

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ve Lübnan'ın perşembe günü görüşeceğini duyurdu. Trump, "İsrail ile Lübnan arasında biraz nefes alma alanı oluşturmaya çalışıyorum. İki liderin konuşmasının üzerinden uzun zaman geçti, yaklaşık 34 yıl. Bu görüşme gerçekleşecek. Güzel." dedi.

Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, İsrail ile savunma anlaşmasının otomatik yenilenmesini askıya aldıklarını açıklayan İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin kararını memnuniyetle karşıladı.

Meloni’nin kararının Avrupa Birliği’ne (AB) örnek olması gerektiğini ifade eden Petro, şunları kaydetti:

"İtalya Başbakanı, İsrail ile yapılan anlaşmaları askıya alma kararı aldı. Bu kararını alkışlıyorum ve Orta Doğu'daki saldırganlığın gücünü kırmak için tüm Avrupa ile Latin Amerika tarafından takip edilmesi gerektiğini öneriyorum. Barışa yol açan şey medeniyetler arası diyalogdur, medeniyetlere karşı fırlatılan füzeler ise sadece insanlığın sonunu getirir."

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Çinli mevkidaşı Vang Yi ve Japon mevkidaşı Toshimitsu Motegi ile bölgedeki son gelişmeleri değerlendirdi.

Çin Dışişleri Bakanı Vang'la görüşmesinde Erakçi, ABD'yle ateşkesin sağlanmasının ardından bölgedeki son gelişmeleri değerlendirerek, Washington yönetiminin Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndaki kışkırtıcı tutum ve eylemlerinin bölgedeki durumu daha karmaşık hale getirebilecek tehlikeli sonuçları olabileceğini ifade etti. Erakçi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde sunulan tasarıya karşı Çin ve Rusya'nın aldığı sorumlu tutumu takdir ederek, bu yaklaşımın gerilimin tırmanmasını önlemede etkili olduğunu belirtti.

Çin Dışişleri Bakanı Vang ise konuşmasında, savaş döneminde İran halkının direnişinden övgüyle söz ederek, Pekin'in diplomasiyi ilerletme ve savaşın sona erdirilmesine yardımcı olma konusunda hazır olduğunu vurguladı.

Erakçi, Japon mevkidaşı Toshimitsu ile görüşmesinde, Hürmüz Boğazı'nda oluşan güvensizliğin, ABD ve İsrail'in İran'a dayattığı savaşın doğrudan sonucu olduğunu belirterek, mevcut durumun daha da karmaşık hale gelmesini önlemek için tüm ülkelerin sorumlu bir tutum sergilemeleri gerektiğini vurguladı.

Japonya Dışişleri Bakanı Toshimitsu ise konuşmasında, mevcut durumdan duyduğu endişeyi dile getirerek, gerilimin düşürülmesine yardımcı olmaya hazır olduklarını ifade etti.

İran'da Düzenin Maslahatını Koruma Konseyi üyesi Muhsin Rızayi, ABD ile yapılan ateşkesin uzamasının İran'ın lehine olmadığını söyledi.

Bunun kesin bir ateşkes değil, "askeri sessizlik" olduğunu dile getiren Rızayi, "Ateşkesin uzatılması kesinlikle bizim lehimize değil. Bu benim kişisel görüşümdür. Baskılar ciddi şekilde artırılmalı. Fırlatıcılarımız şu anda düşman gemilerine kilitlenmiş durumda ve hepsini batırırız." dedi.

Eski Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Rızayi, ateşkesin anlam kazanmasının, tüm anlaşmalar ve İran'ın haklarının yerine getirilmesi ve bu konuda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne bir bildiri sunulmasıyla mümkün olacağını kaydetti.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Lübnan'la İsrail arasında ateşkes görüşmelerinde silahsızlandırılmasıyla gündeme gelen Hizbullah'ın, İran'la bir bütün olduğunu belirterek, Tahran ile Washington arasındaki ateşkesin Lübnan'ı da kapsadığını ve ABD'nin anlaşmaya uyması gerektiğini ifade etti.

Kalibaf, "Lübnan’da kapsamlı bir ateşkesin tamamlanması ve kalıcı hale gelmesi, Hizbullah’ın direnişi ve kararlı mücadelesi ile direniş ekseninin birlik içinde olmasının bir sonucu olacaktır." ifadelerini kullandı.

ABD'nin Lübnan'ı da kapsayan ateşkes anlaşmasına uyması gerektiğini vurgulayan Kalibaf, "Direniş (Hizbullah) ve İran, ister savaşta ister ateşkeste olsun, tek bir bütündür. ABD, 'Önce İsrail' hatasından geri adım atmalıdır." dedi.

İsrail ordusunun, Suriye'nin güneyindeki Kuneytra ilinin güney kırsalına baskın düzenlediği bildirildi.

Suriye devlet televizyonu El-İhbariye'nin haberine göre, İsrail ordusu, Kuneytra'nın güney kırsalındaki Asbah köyüne 6 askeri araçla girdikten sonra evlere baskın düzenleyip arama yaptı ve sivilleri korkuttu.

Ayrıca, İsrail güçleri Kuneytra'da kazı ve genişletme faaliyetlerini sürdürürken sivillere yönelik baskıyı da artırdı.

Suriye makamlarından konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Adı açıklanmayan iki ABD’li yetkili, ABD-İran görüşmelerinde ilerleme sağlandığını ve ateşkes sona ermeden yapılması beklenen çerçeve anlaşmanın netleşmeye başladığını ifade etti. 

ABD’li yetkililer ayrıca taraflar arasındaki ciddi görüş ayrılıkları nedeniyle anlaşmanın kesin olmadığına dikkat çekerek, ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakere ekibinin, dün gün boyunca İranlılar ve arabulucularla telefon görüşmeleri yaptığını ve taslak metinler üzerinde çalıştığını söyledi. Yetkililerden biri, "Tüm ülkelerle telefon diplomasisi yürütüyorlar ve anlaşmaya yaklaşıyorlar" dedi.
 

Başka bir yetkili ise, "Biz anlaşma yapmak istiyoruz. Onların hükümetinde de anlaşma isteyen kesimler var. Asıl mesele tüm hükümeti bu noktaya getirmek" ifadelerini kullandı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'ndan (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nda uygulanan ablukaya ilişkin yapılan açıklamada, "İlk 48 saat içinde hiçbir gemi ABD ablukasını aşamadı ve 9 gemi, ABD kuvvetlerinin geri dönme talimatına uyarak İran limanlarına veya kıyı bölgelerine geri döndü" denildi.

Hizbullah Sözcüsü İbrahim Mousawi, İran ve bölge ülkelerinin çabalarının İsrail ile Lübnan arasında "yakında" bir ateşkesin sağlanmasına yol açabileceğini belirtti. Üst düzey bir İsrailli yetkili ise İsrail Güvenlik Kabinesi'nin Lübnan'da ateşkes için toplanacağını aktardı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, "(ABD ile) Mesaj alışverişi devam ediyor. İran heyetinin pazar günü Tahran’a dönmesinin ardından Pakistan arabuluculuğu üzerinden çok sayıda mesaj iletildi" dedi.

Yeni bir müzakere turuna ilişkin konuşan Bekayi, "Yeni bir müzakere turu için henüz herhangi bir tarih belirlenmiş değil. ABD’nin sunduğu planın bizim 10 maddelik önerimizle ne ölçüde örtüştüğüne gelince, bazı başlıklara ilişkin kendi görüşlerini dile getirdiler. Ancak bu görüşler bizim açımızdan ne makul ne de gerçekçiydi ve bunu açıkça ifade ettik. Bu durum yeni değil. Daha önceki müzakerelerde de özellikle nükleer başlıkta tutumumuzu biliyorlardı" dedi.

İsrail ordusunun 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği saldırılarda yaşamını yitirenlerin sayısı son 24 saatte 43 artarak 2 bin 167'ye yükseldi.

 ABD yönetiminin, İran'la geçici ateşkesin uzatılmasını henüz "resmi olarak" kabul etmediği, ancak görüşmelerin sürdüğü bildirildi.

İran basını bugün başkent Tahran'da üst düzey Pakistan heyetinin ağırlanacağını duyurdu. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi, heyetle görüşmelerin İslamabad'daki görüşmelerin devamı niteliğinde olduğunu söyledi.

İran'ın Çin sayesinde Orta Doğu'daki ABD üslerini hedef almasının ardından ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya platformu Truth Social'dan açıklama yaptı. Trump, Çin'in bir daha İran'a destek vermeyeceğini öne sürdü, şunları yazdı:

''Çin, Hürmüz Boğazı'nı kalıcı olarak açmamdan çok memnun. Bunu onlar için de yapıyorum - ve dünya için de. Bu durum bir daha asla yaşanmayacak. İran'a silah göndermeyeceklerine dair anlaştılar. Başkan Xi birkaç hafta içinde oraya vardığımda bana kocaman bir sarılma verecek. Akıllıca ve çok iyi bir şekilde birlikte çalışıyoruz! Bu, kavga etmekten daha iyi değil mi? Ama unutmayın, gerekirse savaşmakta çok iyiyiz - herkesten çok daha iyi!!!''

ABD Başkanı Donald Trump, İran'da yeni bir "rejimin kurulduğunu" savunarak, "Karşılaştırınca oldukça makul olduklarını düşünüyoruz. Gerçekten yeni bir rejim ve bence çok iyi gidiyoruz." dedi. 

Trump, "Yani ortada hiçbir anlaşma yok. Bu bütün mesele, nükleerin olmamasıyla ilgili. Onlar nükleer silaha sahip olamazlar." diyerek, İran'ın nükleer silaha sahip olması durumunda "bir süre daha onlarla uğraşmak zorunda kalacaklarını" söyledi.

İran, ABD'nin "deniz ablukası" yoluyla ülkeye ait ticari gemilere ve petrol tankerlerine tehdit oluşturması halinde Basra Körfezi, Umman Denizi ve Kızıldeniz'de hiçbir ihracat faaliyetine izin vermeyeceğini duyurdu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, diyaloğa her zaman hazır olduklarını ancak ülkeyi teslim olmaya zorlama girişimlerinin başarısızlığa mahkum olduğunu söyledi. ABD-İsrail'in saldırılarında sivillerin ve sivil merkezlerin de hedef alındığına işaret eden İran Cumhurbaşkanı, "Sivilleri, önde gelen kişileri, çocukları hedef almanın, okullar ve hastaneler dahil olmak üzere hayati merkezleri tahrip etmenin uluslararası hukuk ve insani ilkeler çerçevesinde ne gibi bir gerekçesi olabilir?" sorusunu yöneltti.

İran Cumhurbaşkanı, ABD-İsrail'in saldırılarına rağmen İran'ın "ilkeli" duruşundan taviz vermediğini söyleyerek şunları kaydetti:

"İran savaş ve istikrarsızlık arayışında değildir ve her zaman farklı ülkelerle diyalog ve yapıcı etkileşimi vurgulamıştır. Buna karşılık ülkeyi teslim olmaya zorlama girişimleri de başarısızlığa mahkumdur. İran milleti asla böyle bir yaklaşımı kabul etmeyecektir."

ABD'nin İran'a "deniz ablukası" iddiaları sırasında İran'a ait bir petrol tankerinin konum cihazı açık halde Hürmüz Boğazı'ndan geçerek İran kara sularına girdiği belirtildi.

ABD Başkanı Donald Trump, Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo'yu bir kez daha hedef alarak, "birilerinin Papa'ya İran'ın nükleer silaha sahip olmasının kesinlikle kabul edilemeyeceğini söylemesi" gerektiğini belirtti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD'nin limanlarına yönelik ablukasının İran'ın ekonomik faaliyetlerini tamamen durdurduğunu savundu.

İsrail ordusunun, Lübnan'ın güneyindeki Sayda kentine bağlı Ensariye beldesine düzenlediği hava saldırısında 5 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.

ABC News'ün haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump, İran'la ateşkesin uzatılmasını düşünmediğini söyleyerek, "Önümüzdeki iki gün boyunca inanılmaz olaylara tanık olacaksınız" açıklamasında bulundu. Trump, "Ben başkan olmasaydım, dünya paramparça olurdu" dedi.

Trump, savaşın anlaşma ya da İran’ın yeteneklerini ortadan kaldıracak bir askeri harekatla sona erebileceğini belirtti.

Savaşın her iki şekilde de sona erebileceğini ifade eden Trump, "Bir anlaşma, daha tercih edilebilir çünkü o zaman (ülkelerini) yeniden inşa edebilirler. Artık gerçekten farklı bir rejimleri var. Ne olursa olsun, radikalleri ortadan kaldırdık. Onlar gitti, artık aramızda değiller" dedi.

Hizbullah, İsrail ordusuna ait hedeflere insansız hava araçları (İHA) ve roketlerle en az 34 saldırı düzenlendiğini açıkladı. Hizbullah'tan yapılan açıklamada, İsrail'e karşı saldırıların sürdürüldüğü belirtildi. Lübnan'ın güneyindeki Hiyam, Nakura, Beyyada, Şema ve Kuzuh beldeleri ile Bint Cubeyl'in doğu kesimlerinde İsrail askerleri ile araçlarının hedef alındığı bildirildi. Siddikin beldesinde İsrail ordusuna ait Hermes-450 tipi İHA'nın düşürüldüğü aktarıldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Washington'da gerçekleştirilen İsrail ile Lübnan arasındaki görüşmenin ardından tüm tarafların karşılıklı olarak kararlaştırılan bir zaman ve yerde doğrudan müzakerelere başlamayı kabul ettiğini açıkladı. 

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Tommy Pigott, ABD'nin arabuluculuğunda Washington'da yapılan ve "1993 yılından bu yana en üst düzey doğrudan görüşme" olarak kayıtlara geçen görüşmeye ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, görüşmenin "çok verimli" geçtiği, ABD'nin iki ülkeyi tebrik ettiği ve ileriye dönük görüşmeler için bugünkü görüşmenin güçlü bir zemin oluşturduğu belirtildi.

Açıklamada, tüm tarafların karşılıklı olarak kararlaştırılan bir zaman ve yerde doğrudan müzakerelere başlamayı kabul ettiğini vurgulandı.