CANLI ANLATIM

ABD, İran, İsrail savaşının olası bir anlaşmayla son bulması beklenirken saldırı hamlesi geldi. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran’a füze üslerini ve mayın döşeyen askeri tekneleri hedef alan "savunma amaçlı" saldırılar gerçekleştirildiğini açıkladı. Üst düzey bir ABD'li yetkili saldırının ateşkesin sonuna gelindiği anlamına gelmediğini söyledi. İran saldırılar nedeniyle 3 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. İsrail ise ateşkese rağmen Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan'a yönelik saldırıların artması yönünde talimat verirken ordu "Sarı Hat" denilen bölgenin ötesine kara saldırıları başlattı.

İşte ABD, İran, İsrail savaşında yaşanan son gelişmeler...

İran heyeti, Katar’daki temaslarını tamamladı. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve İran Merkez Bankası Başkanı Abdolnaser Hemmati’nin yer aldığı heyet, İran’a döndü.

Dün Katar’ın başkenti Doha’ya gelen heyetin, odak noktasının Hürmüz Boğazı, zenginleştirilmiş uranyumla ilgili meseleler ve İran’ın dondurulmuş fonları olduğu aktarılmıştı.

İran Ordu Sözcüsü Abolfazl Shekarchi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarının yeniden başlaması halinde "daha şiddetli" ve "daha güçlü" bir misilleme yapılacağı konusunda uyarıda bulundu. Shekarchi, İran basınına yaptığı açıklamada, "Bölge yeni bir savaşa girerse İran'ın tepkisi bölgesel sınırların ötesine geçecek ve çok daha güçlü olacaktır" dedi.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, İranlı mevkidaşı Mesud Pezeşkiyan ile bölgede güvenliği yeniden sağlayacak kapsamlı bir anlaşmaya hazırlık olarak ABD ve İran arasında bir mutabakat zaptına varılması için yürütülen müzakereleri ele aldı.

Sisi, ülkesinin müzakerelere tam desteğini belirterek, Mısır'ın müzakereleri kolaylaştırmak ve gerginliğin tırmanmasına son verecek, bölgeye güvenlik ve istikrarı geri getirecek nihai ve kapsamlı bir anlaşmanın yolunun açılması için gösterdiği çabalara dikkati çekti.

Birkaç gün önce Arap liderlerle birlikte ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmeyi hatırlatan Sisi, ülkesinin bölgedeki tüm krizlere barışçıl çözümler bulunması çağrısını da yineledi.

Sisi, Körfez ülkelerinin egemenliğini hedef alan her türlü saldırıyı ve toprak bütünlüğüne yönelik tüm tehditleri kesin bir şekilde reddederek, yanlış hesaplardan kaçınmanın ve diplomatik yol için yeterli fırsat tanınması gerekliliğine vurgu yaptı.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan da ABD ile yapılan görüşmelere ilişkin, İran ile ABD'nin bakış açıları arasındaki farklılığı gidermek için Mısır ve diğer bölgesel tarafların gösterdiği çabadan memnuniyetini dile getirdi.

İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde ateşkese rağmen halihazırda işgal altında tuttuğu ve "Sarı Hat" olarak adlandırılan bölgenin ötesine kara saldırıları başlattığı bildirildi.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Liderler, Türkiye-İran ikili ilişkileri, bölgesel ve küresel gelişmeleri ele aldı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan'a yönelik saldırıların genişletilmesi kararı gündemiyle Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı ile güvenlik toplantısı düzenledi. İsrail Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada, Netanyahu'nun Savunma Bakanı Yisrael Katz ve Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ile gerçekleştirdiği güvenlik toplantısında bazı istişarelerde bulunduğu ifade edildi. Güvenlik toplantısı, Lübnan'a yönelik saldırıların şiddetlendirilmesi kararının ardından yapıldı.

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) tarafından yapılan açıklamada, Umman’ın başkenti Maskat’ın yaklaşık 60 deniz mili açığında seyreden bir geminin yakınında patlama olduğuna dair ihbar alındığı bildirildi.

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin Hürmüzgan bölgesindeki Bender Abbas'ın bulunduğu alanda “saldırgan eylemlerde” bulunarak ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini belirtti. Bakanlığın açıklamasında bu eylemlerin, ABD hükümetinin İran’a yönelik “kötü niyetini ve ikiyüzlülüğünü” gösterdiği ifade edildi. Tahran yönetimi, kendisini savunmaktan çekinmeyeceğini vurguladı.

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, İsrail Meclisi'nde ABD ile İran arasındaki müzakereler ve Lübnan konusunda basına açıklamalarda bulundu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve kabine üyelerinin ABD'nin İran ile İsrail için "kötü" bir anlaşma imzalamasına izin vermeyeceğini iddia eden Ben-Gvir, bunun ülkede yaklaşan seçimlerle bir ilgisinin olmadığını öne sürdü.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı'na konuşan ve müzakere heyetine yakın olduğu belirtilen bir kaynağa göre, İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın Katar ziyaretinde Tahran yönetiminin bloke edilmiş varlıkları ele alındı. İran, ABD ile yürütülen ve önerilen 14 maddelik mutabakat zaptı kapsamındaki görüşmelerde, bloke edilmiş 24 milyar dolarlık fonun serbest bırakılmasını talep etti.

İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamaya göre Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 'düşmanın yeni teknolojiler ve araçlar edindiği' uyarısında bulunarak, İran’ın savunma yapısının güncellenmesi gerektiğini vurguladı. Açıklamada ayrıca silahlı kuvvetlerin üniversitelerin, bilim merkezlerinin ve bilgi tabanlı şirketlerin daha fazla kullanımı yoluyla 'teknolojik üstünlüğü elde etmesi ve savunma yeteneklerini geliştirmesi' gerektiği ifade edildi.

Pezeşkiyan, Körfez ülkelerinin, ABD’nin bölgedeki askeri varlığının 'kalıcı güvenliklerini sağlamada başarısız olduğu' sonucuna vardığını belirtti. Orduya 'mesleki görevlerine bağlılıkları ve siyaset ile partizan meselelerden uzak durmaları' nedeniyle teşekkür eden Pezeşkiyan, ''Ulusal çıkarlara dayalı bu profesyonel ve sorumlu yaklaşım, ülke ve sistem için değerli bir varlıktır'' dedi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, İran hava sahasına giren "düşman uçakları" tespit ettikten sonra bir MQ-9 Reaper insansız hava aracını düşürdüğünü duyurdu. Açıklamada, ABD'nin ateşkes ihlallerine karşı misilleme yapma hakkının meşru olduğunu belirtti.

İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, Körfez ülkelerinin artık ABD askeri üslerine kalkan olamayacağını belirterek, ABD’nin bölgede güvenli bir sığınak bulamayacağını söyledi. Hamaney, ''Zamanın elleri geri dönmez... Bölgedeki uluslar ile topraklar artık ABD üsleri için bir kalkan görevi göremeyecek. ABD artık bölgede kötülük için ya da askeri üsler kurmak amacıyla güvenli bir sığınak bulamayacak.'' dedi.

İran ordusu, yeni saldırganlığın daha geniş çaplı ve daha şiddetli bir misillemeye yol açacağı konusunda uyarıda bulundu. İran Silahlı Kuvvetleri'nin kıdemli sözcüsü Abolfazl Şekarçi, İran'a yönelik herhangi yeni saldırının, bölgenin ötesine uzanan "çok daha sert" bir yanıtla karşılık bulacağını belirtti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile anlaşmanın ön taslağı üzerinde güçlü bir uyum ve mutabakat sağlandığını belirterek "Ya iyi bir anlaşma olacak ya da hiç anlaşma olmayacak." dedi.

İran basını, İran'ın Basra Körfezi'ndeki Lark Adası'nın güneyindeki gemilere yönelik ABD-İsrail saldırısında en az 3 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

İsrail’in ateşkese rağmen Lübnan’a yönelik saldırıları devam ederken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İsrail ordusuna Lübnan’a yönelik saldırıları artırması talimatını verdi. Netanyahu, yayınladığı video mesajda, "Hizbullah ile savaş halindeyiz. Sadece son birkaç hafta içinde cesur savaşçılarımız 600’den fazla Hizbullah üyesini etkisiz hale getirdi. Ancak hız kesmiyoruz. Aksine onlara gaza daha da basmaları talimatını verdim" dedi.

İran’ın farklı bölgelerinde patlama seslerinin duyulmasının ardından, ABD’den konuyla ilgili açıklama geldi. ABD merkezli Fox News televizyonunun haberine göre; CENTCOM Sözcüsü Tim Hawkins, "ABD kuvvetleri, birliklerimizi İran güçlerinin oluşturduğu tehditlerden korumak için bugün güney İran'daki hedeflere kendini savunma amaçlı saldırılar düzenledi" açıklamasında bulundu. Hawkins, "Hedefler arasında füze üsleri ve mayın döşemeye çalışan İran tekneleri vardı. CENTCOM, devam eden ateşkes sırasında itidalli davranarak güçlerini savunmaya devam ediyor" ifadelerini kullandı.

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Lübnan’ın farklı bölgelerinde bulunan 70’i aşkın Hizbullah hedefine saldırı düzenlendiğini açıkladı.

Fars Haber Ajansı, Bender Abbas şehrinde yaşayan bölge sakinlerinin birkaç patlama sesi duyduğunu, ancak bölgede durumun kontrol altında olduğunu duyurdu. Basra Körfezi yakınlarındaki Cask ve Sirik şehirlerinde de benzer patlama seslerinin bildirildiği kaydedildi. Ayrıca, Basra Körfezi bölgesinde bir düşman insansız hava aracının (İHA) İran Silahlı Kuvvetleri tarafından imha edildiği aktarıldı. 

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumun kesin bir şekilde imha edilmesi gerektiğini vurgulayarak, "Zenginleştirilmiş Uranyum (Nükleer Toz!), ya buraya getirilip imha edilmek üzere derhal ABD’ye teslim edilecek ya da tercihen İran ile işbirliği ve koordinasyon içinde; Atom Enerjisi Komisyonu veya muadili bir kurumun denetiminde bulunduğu yerde veya kabul edilebilir başka bir konumda imha edilecek" açıklamasında bulundu.