CANLI ANLATIM

ABD, İsrail, İran savaşı bir ayı aşkın süredir aralıksız saldırılarla devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a verdiği sürenin dolmasının ardından yeni bir tarih belirlendi. Trump, 3 gün kadar İran'a yeni süre tanıdı ve Hürmüz Boğazı'nı açması için çarşamba günü TSİ 03:00'e kadar bekleyeceğini duyurdu. Anlaşma sağlanamaması durumunda ise İran'ın altyapılarına yönelik saldırılar düzenleyeceğini söyledi. İran ise Hürmüz Boğazı'nın asla eskiye dönmeyeceğini belirtirken Babül Mendeb Boğazı'nı da kapatabileceğini bildirdi. Başkent Tahran'da ise şiddetli patlamalar sürüyor. İran, misilleme saldırıları kapsamında İsrail'in Hayfa şehrinde birçok noktayı hedef aldı, saldırılarda ağır hasar meydana geldi.

ABD, İsrail, İran savaşında yaşanan son gelişmeler...

İsrail ordusu, İran'ın yaklaşık 12 saatlik aradan sonra gerçekleştirdiği ilk füze saldırısı nedeniyle ülkenin güneyinde sirenlerin çaldığını açıkladı. İlk belirlemelere göre, saldırının herhangi bir yaralanmaya yol açmadığı bildirildi.

 ABD-İsrail saldırıları altındaki İran'ın başkenti Tahran'da patlama sesleri duyulduğu bildirildi.

​​​​​​​Mizan Haber Ajansı, Tahran'ın çeşitli bölgelerinde patlamaların meydana geldiğini duyurdu.

Patlamaların kentin hangi bölgelerinde ve yol açtığı hasar hakkında bilgi verilmedi.

ABD medyası: Gece saatlerinde Kuveyt'teki Ali el-Salim Hava Üssü'ne düzenlenen İran menşeli bir İHA saldırısında 15 Amerikan askeri yaralandı
 

İsrail-ABD ile İran arasında 28 Şubat'ta başlayan savaş devam ederken, Birleşmiş Milletler (BM), ABD'ye İran'daki sivil hedeflere saldırmanın uluslararası hukuk kapsamında yasak olduğunu hatırlattı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki köprüler ve elektrik santrallerine yönelik saldırı tehditleri sürerken Birleşmiş Milletler (BM), ABD'yi İran'daki sivil hedeflere saldırmaması konusunda uyardı.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Sözcüsü Stephane Dujarric, yaptığı açıklamada sivil altyapıya saldırmanın uluslararası hukuk kapsamında yasak olduğunu hatırlattı. Dujarric, belirli sivil altyapı unsurlarının askeri hedef olarak nitelendirilse bile yüksek oranda sivil zarara yol açabileceğini ve bu nedenle saldırının yasak olduğu anlamına geldiğini ifade etti. Dujarric, bu tür saldırıların savaş suçu olup olmadığının bir mahkeme tarafından karara bağlanması gerektiğini aktardı.

İsrail ordusu, İran'a başlattıkları saldırılar sonrası getirilen, ancak "ekonomik durumun kötüleşmesi endişeyle" gevşetilen kısıtlamalarla ilgili açıklama yaptı. Ordudan yapılan açıklamada, "İç Cephe Komutanlığı'nın savunma yönergelerinin" değiştirilmediği belirtildi.

Yönergelerin, 7 Nisan Salı saat 14.00'e (TSİ 14.00) kadar geçerli olacağı aktarılan açıklamada, salı günü yeni bir değerlendirme yapılacağı kaydedildi.

Ordu tarafından paylaşılan ve halihazırda uygulanan tabloya göre, İsrail'in kuzeyi ve güneyindeki bazı bölgelerde ve işgal altındaki Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerde, zamanında ulaşılabilecek uygun bir sığınak bulunması şartıyla eğitim kurumları faaliyet gösterebiliyor; diğer bölgelerde ise eğitim faaliyetleri yasak.

Eğitim faaliyetlerine izin verilen bölgelerde, kapalı alanlarda en fazla 100 kişi, açık alanlarda ise en fazla 50 kişilik toplantılara izin veriliyor.

Diğer bölgelerde, hemen ulaşılabilecek bir sığınak bulma imkanı olması şartıyla en fazla 50 kişilik toplantılara müsaade ediliyor; iş yerleri de aynı koşullar altında faaliyet gösterebiliyor.

İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Devrim Muhafızları Ordusu Halkla ilişkiler Birimi, Hürmüzgan eyaletine bağlı Keşm Adası’nda düşürülen SİHA’ya ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, Keşm Adası’nda ABD’nin MQ-9 tipi SİHA’sının hava savunma sistemi tarafından düşürüldüğü aktarıldı.

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı ise Devam Muhafızları Ordusu’nun açıklamasına dayandırdığı haberinde, Huzistan eyaletinin Endimeşk ilçesinde bir Hermes 900 SİHA’nın düşürüldüğünü kaydetti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran hakkında yaptığı açıklamada, "Bütün ülke tek bir gecede yok edilebilir ve o gece yarın gece olabilir" dedi.

Donald Trump, İran’dan ABD pilotlarını kurtarmak için düzenlenen operasyonlara toplam 176 askeri uçağın katıldığını açıkladı.

ABD Başkanı, "Onlarla görüşüyoruz, yarın akşama kadar süreleri var. Her şey yolunda gidiyor gibi görünüyor, ama bekleyip göreceğiz. Şunu anlamalısınız ki, bu insanlarla 47 yıldır uğraşıyoruz" dedi.

Trump, "Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması bizim önceliğimiz" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ilkel bir şekilde iletişim kurduklarını belirterek, "2.000 yıl önce olduğu gibi, çocuklar aracılığıyla notlar gönderip alarak iletişim kuruyoruz" dedi.

Donald Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş ücreti alınacaksa bunun ABD tarafından alınması gerektiğini savundu.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Beyaz Saray'da düzenlenen basın brifinginde, İran gündemine ilişkin açıklamalarda bulundu.

İran'da düşen F-15 pilotunun iletişim geçerek durumuna ilişkin mesaj gönderdiğini aktaran Hegseth, bu kişinin uçağın 3 Nisan Cuma günü vurulmasının ardından "cumartesi günü saklandığını ve pazar günü de kurtarıldığını" söyledi.

Hegseth, İran'a yönelik saldırılara ilişkin, "Bugün en yoğun hava saldırılarının yapılacağı gün olacak. Yarın da bugünkünden yoğun olacak." ifadelerini kullandı.

Daha önce Hürmüz Boğazı'nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran'ı tehdit eden ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00'de (TSİ 8 Nisan Çarşamba 03.00)" ifadesine yer vermişti.

İsrail-ABD ile İran arasındaki savaş devam ederken İran, Urumiye Havalimanı ile birkaç noktanın ABD ve İsrail’in ateşlediği füzelerle hedef alındığını duyurdu.  İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Batı Azerbaycan Eyaleti Kriz Yönetimi Genel Müdürü Hamed Saffari, konuya ilişkin açıklama yaptı.

Saffari, "Urumiye Havalimanı ve diğer bazı noktalar ABD ve Siyonist düşman tarafından atılan füzelerle hedef alındı." ifadesini kullandı. Oluşan hasara ilişkin bilgi paylaşmayan Saffari, saldırı sonrası acil durum ekiplerinin bölgeye sevk edildiğini aktardı.

Diğer yandan, Huzistan Valiliğinden yapılan açıklamada da Hurremşehr kentinde bulunan iki gemi inşa şirketinin bir kez daha hava saldırısına uğrağı belirtildi. Kenti kaplayan duman bulutunun bu saldırılar nedeniyle oluştuğu aktarılırken, saldırı sonrası herhangi bir can kaybı yaşanmadığı belirtildi.

Yezd Valiliği'nden yapılan açıklamada ise ABD ve İsrail'in Yezd’e de saldırdığı duyurulurken saldırılarda can kaybının yaşanmadığı belirtildi.

İsrail-ABD ile İran arasındaki savaş devam ederken savaştaki son durumla ilgili ABD Başkanı Donald Trump açıklamalarda bulundu. Trump, İran hakkında yaptığı açıklamada, "Seçim şansım olsaydı petrolü ele geçirmek isterdim. Ne yazık ki, Amerikan halkı bizim eve dönmemizi istiyor" dedi.

Donald Trump, "İran'daki yeni rejimin öncekilerden çok daha akıllı olduğunu düşünüyoruz. Tam bir rejim değişikliği yaşandı" ifadelerini kullandı. Trump ayrıca "Salı günü İran için son tarih" dedi.

Donald Trump, İran hakkında yaptığı açıklamada, "Biraz silah gönderdik, bunların İran halkına ulaşması gerekiyordu. Ne oldu biliyor musunuz? Silahları dağıtması gereken kişiler onları kendilerine sakladı. Bazı kişilere çok kızgınım ve bunun bedelini ağır ödeyecekler" dedi.

ABD Başkanı, "İran halkı, silah elde eder etmez karşı koyacaktır. Silahları olsaydı, İran iki saniye içinde teslim olurdu" dedi.

Donald Trump, "İran'ın elinde birkaç füze ve birkaç insansız hava aracı kaldı" ifadelerini kullandı.

Donald Trump, "İran'dan hemen çekilebiliriz, ama bu işi sonuna kadar götürmek istiyorum" dedi.

ABD Başkanı, İran ile savaşa karşı çıkan ABD vatandaşları hakkında, "Onlar aptal. Çünkü bu savaşın tek bir amacı var: İran’ın nükleer silaha sahip olmaması" dedi.

Trump, "Ateşkesi ilan edecek tek kişi benim. Ben herhangi bir ateşkes ilan etmedim" dedi.

Katar Savunma Bakanlığı, İran tarafından ülkeye yönelik çok sayıda insansız hava aracı (İHA) ile saldırısı düzenlendiğini duyurdu. Bakanlığın sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, İran'dan ülkeye gerçekleştirilen saldırılarla ilgili bilgi verildi.

Açıklamada, silahlı kuvvetlerin İran'dan yapılan çok sayıda insansız hava aracı saldırısını etkisiz hale getirdiği kaydedildi.

İsrail-ABD ile İran arasındaki savaş devam ederken İran'dan ABD'nin ateşkes teklifine yanıt geldi. İran basınında yer alan haberlere göre, Tahran yönetiminin söz konusu ateşkes teklifini geçmiş tecrübeler doğrultusunda reddettiği, bunun yerine kendi güvenlik ve siyasi şartlarının dikkate alındığı kalıcı bir çözümün gerekli olduğunu vurguladığı bildirildi.

Haberde, İran’da üst düzey devlet kademelerinde yaklaşık iki hafta süren kapsamlı değerlendirmelerin yapıldığı, bu sürecin ardından hazırlanan ve 10 maddeden oluştuğu belirtilen yanıtın Pakistan aracılığıyla karşı tarafa iletildiği kaydedildi.

İran’ın savaşın kalıcı olarak sona ermesine yönelik şartlarını da içeren söz konusu yanıtta, bölgede çatışmaların tamamen sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanmasına yönelik protokoller, savaş sonrası yeniden yapılanma süreci ve yaptırımların kaldırılması gibi şartların yer aldığı ifade edildi.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi, ABD ve İsrail'in saldırı düzenlediği İran'daki Buşehr Nükleer Enerji Santrali yakınında "askeri faaliyetlerin", İran, ötesindeki insanlar ve çevre için zararlı sonuçlar doğurabileceği konusunda uyardı.

İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in Danışmanı Ali Ekber Velayeti, ABD Başkanı Donald Trump'ın ülkenin elektrik altyapısına saldırı tehditlerine ilişkin, "Arap ülkelerinin liderleri, bölgenin karanlığa gömülmesini önlemek için Trump'a Fars (Basra) Körfezi'nin kumar yeri olmadığını anlatmalıdır." ifadelerini kullandı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile telefonda görüştü. İki bakan, savaşın gidişatını ve diğer gelişmeleri ele aldı.

İran, Tel Aviv ve Hayfa'daki stratejik merkezler, Birussebi (Berşeva) kimya fabrikaları ve İsrail ordusunun mevzileri ile Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) İsrail'in insansız hava aracı (İHA) üretim merkezi ve ABD'nin Kuveyt'teki Ali es-Salim Hava Üssü'ne saldırılar gerçekleştirdiğini duyurdu.

İran'ın Fars Körfezi kıyısında bulunan liman şehri Aseluye'deki Güney Pars Petrokimya Tesisi yakınlarında birden fazla patlama meydana geldi. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, konuyla ilgili açıklama yaptı.

"İsrail ordusu Aseluye kentindeki İran’ın en büyük petrokimya tesisine saldırı düzenledi." diyen İsrail Savunma Bakanı, İran'ın petrokimya ihracatının yaklaşık yüzde 85'ini karşılayan iki tesisin artık devre dışı bırakıldığını iddia etti.

 İran Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail'e ait bir geminin seyir füzesiyle vurulduğunu bildirdi. Yarı resmi Fars Haber Ajansına göre, Devrim Muhafızları Ordusu kaynakları, donanma güçlerinin "İsrail'e ait SDN7 adlı konteyner gemisini seyir füzesiyle hedef alarak imha ettiğini" açıkladı. Saldırıya uğrayan geminin yandığı aktarıldı.

İran, İsfahan eyaleti semalarında ABD'ye ait MQ-9 Reaper tipi silahlı insansız hava aracının (SİHA) hava savunma sistemleri tarafından vurularak düşürüldüğünü duyurdu.

İran Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekreminiya, ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşında hedeflerine ulaşamadığını dile getirdi. Ekreminiya, şu ifadeleri kullandı:

"Karşı tarafın savaşta hedeflerine ulaşamadığını ve aslında yenilgiye uğradığını kesin olarak söyleyebiliriz. Savaşın devam etmesinin amacı, düşmanı gerçek bir pişmanlık duyacağı bir noktaya getirmektir. Bu, bazıları tarafından duygusal bir yaklaşım olarak algılanabilir ancak aslında tamamen stratejik rasyonelliğe dayanmaktadır."

Ordu Sözcüsü, "Düşmanı bu noktaya getirmek, gelecekte savaşın tekrarını önlemek için bir zorunluluktur çünkü bu hedefe ulaşılırsa, caydırıcılık düzeyi düşmanın bir daha ülkeye karşı harekete geçmeye cesaret edemeyeceği şekilde artacaktır." dedi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi tarafından yapılan açıklamada, İran'ın ateşkesi reddettiği, savaşı bitirmek için güvence istediği açıklandı. Bekayi, geçmiş müzakere tecrübelerinden ders alarak tamamen ülkenin savunmasına odaklandıklarını ve müzakerelerin tehdit veya ültimatom ile bağdaşmadığını dile getirerek, ateşkesin askeri olarak toparlanma manasına geldiğini bu nedenle kendilerinin ateşkes değil saldırıların tekrarlanmayacağı kalıcı bir anlaşma istediklerini vurguladı.

İran, arabulucular tarafından sunulan ateşkes planını incelediklerini açıkladı. Açıklamada, ''ABD’ye vereceğimiz diplomatik cevabı formüle ettik. Cevabımızı uygun zamanda açıklayacağız'' ifadelerine yer verildi. 

İsrail ordusu, İran'ın başkenti Tahran ve çevresinde, İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü tarafından kullanıldığı ileri sürülen 3 havalimanının vurulduğunu iddia etti. Açıklamada, uçak pistleri, kontrol kuleleri ve İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü tarafından insansız hava aracı üretmek üzere kullanıldığı iddia edilen bir fabrikanın vurulduğu savunuldu.

İsrail'in Kanal 14 televizyonu sunucusu gazeteci Shimon Riklin, aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in de katıldığı programda, İran'a karşı nükleer silah kullanılması önerisinde bulunarak, "Neden biz (İran'da) nötron bombası kullanmıyoruz. Binalara zarar vermeyen, sınırlı bir şekilde her yerdeki tüm insanları öldüren bir tür atom bombası." dedi.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, yaptığı açıklamayla, ABD ve İsrail'in sivil hedeflere yönelik saldırılarına karşı uyarıda bulundu.

Sivillere saldırılar konusunda daha önce da uyarılar yaptıklarını hatırlatan Zülfikari, "Sivil hedeflere yönelik saldırının tekrarlanması durumunda, taarruz ve misilleme operasyonlarımızın sonraki aşamaları çok daha ezici ve yaygın olacak ve onların bu yaklaşımda ısrar etmesi kayıpları ve zararlarını katlayarak artıracaktır." ifadelerini kullandı.

Irak'ın başkenti Bağdat'taki Uluslararası Bağdat Havalimanı yakınlarındaki ABD'ye ait diplomatik tesise insansız hava aracı (İHA) saldırısı düzenlendi. Güvenlik kaynaklarının verdiği bilgilere göre, gece saatlerinde düzenlenen iki ayrı İHA saldırısının ardından Diplomatik Destek Merkezi içinde yangın çıktı ve bölgeden yoğun duman yükseldi. Saldırının ardından itfaiye ekipleri ve güvenlik güçleri yangını kontrol altına almak ve çevreye yayılmasını önlemek için alarma geçti.

İran'da ABD-İsrail lehine propaganda faaliyetinde bulunmak ve kamu güvenliğini bozmak suçlamalarıyla 235 kişinin gözaltına alındığı bildirildi.

Devrim Muhafızları, yaptığı açıklamada, İsrail'in İran’a yönelik saldırılarında İstihbarat Komutanı Muhammed Kazemi, Hasan Muhakkik ve Muhsin Bakiri'nin öldürüldüğünü duyurdu. 

İran Kültürel Miras, Turizm ve El Sanatları Bakanı Rıza Salihi Emiri, ülkedeki 131 tarihi yapının ABD-İsrail saldırılarında tahrip olduğunu bildirdi.

Reuters Haber Ajansı'na göre, İran ve ABD yönetimlerine, bugün yürürlüğe girebilecek ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açabilecek bir ateşkes anlaşması sunuldu. İlk anlaşma, Pakistan üzerinden elektronik olarak tamamlanacak bir mutabakat metni şeklinde hazırlanacak.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın sivil altyapısına saldırı tehditlerini hayata geçirmesi halinde "süper savaş suçlusu" olacağını belirterek, Tahran'ın her türlü saldırıya veya tehdide "derhal ve pişman edici" karşılık vereceğini söyledi.

ABD ve İsrail'in geceden bu yana İran'ın farklı bölgelerine düzenlediği saldırılarda 34 kişi hayatını kaybetti.  İran basınında yer alan haberlere göre, ABD ve İsrail'in İran'ın başkenti Tahran'da sivil yerleşim yerlerine düzenlediği saldırılarda Baharistan ilçesinde 13 kişi yaşamını yitirdi.

Gece boyunca devam eden saldırılarda Tahran'ın Şehriyar ilçesinde 6 kişi ve kentin doğusunda da 4 kişinin öldüğü belirtildi.

Kum kentinde de şehrin merkezinde sivil binanın doğrudan hedef alındığı saldırıda 5 kişinin hayatını kaybettiği bilgisi verildi.

ABD ve İsrail'in Basra Körfezi kıyısındaki Hürmüzgan eyaletine bağlı Bender Lenge kentinde de yerleşim yerlerine saldırılarında 6 kişinin hayatını kaybettiği, 17 kişinin yaralandığı aktarıldı.

Savaş uçaklarının Tahran semalarında görülmesinin ardından, güney ve batı bölgelerinde patlamalar meydana geldi. Hava savunma sisteminin aktif hale geldiği saldırıların meydana getirdiği hasara ilişkin açıklama yapılmadı.

İran’dan düzenlenen misillemenin ardından çok başlıklı füze parçalarının Tel Aviv ve çevresinde toplam beş şehirde 15 noktaya isabet etmesi sonucu 1'i ağır 2 kişinin yaralandığı bildirildi.

ABD-İsrail'in İran'ın başkenti Tahran'a düzenlediği saldırılarda 6 çocuk hayatını kaybetti. Açıklamada, "Gece Tahran'da sivillere yönelik düzenlenen saldırılarda 10 yaş altı 4 kız, 2 erkek çocuğu hayatını kaybetti." ifadeleri kullanıldı.

ABD-İsrail'in saldırılarını sürdürdüğü İran'ın misillemesinin ardından İsrail'in merkezinde art arda sirenlerin çaldığı bildirildi. Sirenlerin çaldığı işgal altındaki Doğu Kudüs'te, gökyüzünde patlama sesleri duyuldu.

ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarında Kum kentinde bir yerleşim biriminin hedef alındığı, saldırıda 5 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. 

 ABD-İsrail saldırıları altındaki İran'ın başkenti Tahran'da patlama sesleri duyulduğu bildirildi. Kentin doğu, batı ve güneydoğu bölgelerinde meydana gelen patlamalarla eş zamanlı hava savunma sisteminin aktif hale geldiği kaydedildi.