Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

ABD ve İsrail'in saldırılarının ilk günlerinde hedef alınan İranlı üst düzey yöneticilerin ardından ABD Başkanı Donald Trump sürekli olarak İran'da rejimin değiştiğini söyledi. İran ise bu iddiayı her seferinde reddetti. ABD ve İsrail'in planladığı rejim değişikliğinin ise neden gerçekleşemediğini ve 'olası lider' için kimi düşündükleri ortaya çıktı.

ABD basınından New York Times (NYT), ABD ve İsrail'in, İran'ın olası lideri olarak eski İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ı düşündüklerini yazdı. İran'da rejimi devirmek için çok aşamalı bir plan oluşturan ABD ve İsrail'in geçiş lideri olarak Ahmedinejat'ı başa geçirmeyi düşündükleri belirtildi.
NYT'nin haberine göre İsrail, Ahmedinejad'la temas kurdu ve süreç hakkında verdi. Fakat saldırıların ilk günlerinde Ahmedinejad'ın Tahran'daki evine saldırı düzenlenmesi ve yaralanmasıyla planın sekteye uğradığı ifade edildi.

Gazeteye konuşan ABD'li yetkililer ve Ahmedinejad'a yakın olduğu belirtilen bir isim, saldırının eski lideri ev hapsinden kurtarmak amacıyla yapıldığını iddia etti. Ahmedinejad'ın saldırıdan yaralı halde kurtulduğu ancak yaşananların ardından rejim değişikliği planına olan inancını kaybettiği belirtildi.
İranlı eski lider saldırıdan bu yana kamuoyu önünde görülmedi. Nerede olduğu ve sağlık durumu ise bilinmiyor.

ABD ve İsrail'in planladığı rejim değişikliği planına göre, ilk olarak Tahran'daki üst düzey yöneticiler hedef alınacaktı. Ardından Kürt gruplar harekete geçirilecekti. İsrail'in etki operasyonlarıyla ülkede siyasi kaos çıkması planlanıyordu.
Trump daha önce de Kürt gruplar aracılığıyla İran'daki rejim karşıtlarına silah göndermeye çalıştıklarını ifade etmişti.
Planın geri kalan aşamasında ise altyapıya verilen zarar ve siyasi baskının rejimi çöküşe sürüklemesinin beklendiği aktarıldı. Bunun sonucunda İsrail'in "alternatif hükümet" olarak tanımladığı yeni yönetimin kurulmasının hedeflendiği iddia edildi.
Bu plan büyük ölçüde başarısız oldu ve hava saldırılarının dışında çoğu adım gerçekleşemedi.

ABD ve İsrail'in, İran'da olası lider olarak Ahmedinejad'ı seçmeleri ise şaşırtıcı bir durum olarak ortaya çıktı. Ahmedinejad, 2005-2013 yılları arasında cumhurbaşkanlığı koltuğunda oturan bir isimdi ve ABD, İsrail karşıtlığıyla biliniyordu, söylemleri de bu yöndeydi.
İsrail'in haritadan silinmesi gerektiğine dair açıklamaları olan Ahmedinejad, İran'ın nükleer programına da güçlü bir şekilde destek veriyordu.
Ancak son yıllarda Tahran yönetimiyle ciddi görüş ayrılıkları yaşayan eski cumhurbaşkanının seçimlere girmesi engellenmiş ve hareket alanı sınırlanmıştı.

NYT, Trump yönetiminin Ahmedinejad seçiminde Venezuela örneğinden ilham aldığı iddiasına yer verildi. Venezuela'da devrik lider Nicolas Maduro yakalandıktan sonra yerine yardımcısı Delcy Rodriguez geçirilmişti.
Ahmedinejad 2019’da NYT'ye verdiği bir röportajda Trump'tan övgüyle bahsederek, "Trump bir iş adamı, maliyet-fayda hesabı yapabilir. Kısa vadeli bakmayalım" diyerek yakınlaşma sinyali vermişti.