CANLI ANLATIM

ABD, İsrail, İran savaşında kırılgan ateşkes devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın kararıyla Hürmüz Boğazı ablukaya alındı. Fakat Çin'e ait bir tanker, ablukaya rağmen Basra Körfezi'nden ayrıldı. Pakistan, Türkiye ve Mısır'ın, ABD ve İran arasında olası bir anlaşma için çabaları devam ediyor. ABD Başkanı Yardımcısı JD Vance, İran ile müzakerelerde büyük ilerleme sağlandığını söyledi ve ''Top İran'da'' açıklamasında bulundu. İsrail ise Lübnan'a yönelik saldırılarına son vermedi. Hizbullah'ın gelişmiş İHA'lar ile İsrail tanklarını hedef aldığını öne süren İsrail, Lübnan'da katliamlarını sürdürüyor.

İşte ABD, İran İsrail savaşında yaşanan son gelişmeler...

ABD Başkanı Donald Trump, Fox News'e verdiği röportajda ABD'nin İran'a karşı saldırılarını ve barış müzakereleriyle ilgili sürecin gidişatını değerlendirdi.

İran'la savaş konusunda devamlı geçmiş zaman ifadeleri kullanan Trump, savaşın gerçekten bitip bitmediğinin sorulması üzerine, "Sanırım bitmeye çok yakın. Yani, ben durumu bitmeye çok yakın olarak görüyorum." ifadelerini kullandı.

Trump, "Biliyorsunuz, eğer şu an oradan tamamen çekilip gitsem, o ülkeyi yeniden ayağa kaldırmaları 20 yıl sürer. Henüz işimiz bitmedi, neler olacağını göreceğiz. Sanırım bir anlaşma yapmayı canıgönülden istiyorlar." dedi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Başkan Donald Trump’ın İran’la dar değil, aksine "kapsamlı" bir anlaşma yapmak istediğini ve bunun için müzakerelere devam edeceklerini söyledi. Vance, Başkan Trump’ın İran’la dar kapsamlı bir anlaşma yerine "kapsamlı" bir anlaşma peşinde olduğunu ve buna ulaşacaklarına inandığını belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı, devam eden müzakereleri, yaklaşık bir haftadır süren geçici ateşkesle bağlantılı daha geniş bir stratejinin parçası olarak nitelendirdi.

Trump'ın sürece bakışına değinen Vance, "Başkan büyük bir anlaşma yapmak istiyor. İran'a temel olarak sunduğu şey çok basit. Eğer normal bir ülke gibi davranmaya hazırsanız, biz de size ekonomik olarak normal bir ülke gibi davranmaya hazırız. Kendisi dar kapsamlı bir anlaşma istemiyor." dedi. Vance, söz konusu geçici ateşkesin halen devam ettiğini vurgulayarak, bu bakımdan sürecin halen devam ettiğine işaret etti.

İran'ın başkenti Tahran'da bir bombanın patladığı, olayda can kaybı veya yaralanmanın olmadığı bildirildi.

Tahran 10. Bölge Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Balide konuya ilişkin açıklama yaptı. Balide, "Gece saatlerinde İmam Humeyni Caddesi'nde, hain ve ülkesini satan unsurlar tarafından konulan sınırlı etkiye sahip bir bomba patladı. Can kaybı olmadı, etrafa önemli bir zararı olmadı." dedi. Patlamanın meydana geldiği caddede trafik akışının normale döndüğünü dile getiren Balide, patlamanın nasıl meydana geldiğine ilişkin bilgi vermedi.

İran devlet televizyonu, Tahran'ın 10. Bölge'sinde meydana gelen patlamanın "hain unsurların" sabotajı olduğunu duyurdu. Olayın, halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla yerleştirilen el yapımı ses bombasının patlamasından kaynaklandığı ve herhangi bir can veya ciddi bir mal kaybına yol açmadığı ifade edildi.

Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, Lübnan hükümetinin ülkede devlet otoritesini tesis etme çabalarına destek verdiklerini bildirdi.

Anita Anand, Lübnan Dışişleri Bakanı Yusuf Recci ile telefonda görüştüğünü belirtti. Görüşmede, Lübnan'daki mevcut güvenlik sorununu ve insani durumu ele aldıklarını aktaran Anand, ülkede aralarında bir Kanadalının da bulunduğu çok sayıda sivilin ölümü nedeniyle taziye diledi.

Anand, Kanada'nın, Lübnan hükümetinin "devlet otoritesini yeniden tesis etme ve tam olarak kullanma" çabalarına destek verdiğini ifade etti.

Kanada'nın Lübnan halkını desteklediğini kaydeden Anand, bu kapsamda 37,7 milyon Kanada doları değerinde insani yardım yapılacağını açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ve Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen ile ayrı ayrı görüştü.

ABD Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Rubio'nun, Abdulati ile bir araya geldiği belirtildi. İki bakanın, ABD ile İran arasındaki geçici ateşkesi ve "Orta Doğu'da uzun vadeli barışı sağlamanın önemini" ele aldığına işaret edildi.

Rubio'nun, "ABD ve Mısır'ın Sudan'da insani ateşkese varmak için gösterdikleri çabalara" değindiği aktarılan açıklamada, "Ayrıca, Başkan'ın (ABD Başkanı Donald Trump) 20 Maddelik Gazze planı doğrultusunda Hamas'ın silahsızlandırılmasına yönelik ortak çabaları ele aldılar." ifadesi kullanıldı. Açıklamada, tarafların iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkileri güçlendirmenin yolları hakkında da fikir alışverişi yaptığı bilgisi verildi.

Bakanlıktan yapılan bir diğer açıklamada da Rubio'nun, ABD'yi ziyaret eden Hollandalı mevkidaşı Berendsen ile bir araya geldiği aktarıldı. Açıklamada, iki bakanın İran konusunu görüştüğü ve ülkeleri arasındaki yakın işbirliğini sürdürme konusunda taahhütte bulunduğu kaydedildi.

ABD Hazine Bakanlığı, denizde bekleyen İran petrolünün satışına izin veren geçici lisansın, süresi dolduğunda yenilenmeyeceğini bildirdi.

Bakanlığın mevcut tüm araç ve yetkilerini sonuna kadar kullandığının ve İran'ın faaliyetlerini desteklemeye devam eden yabancı finans kurumlarına karşı ikincil yaptırımlar uygulamaya hazır olduğunun altı çizilen paylaşımda, "Denizde bekleyen İran petrolünün satışına izin veren kısa vadeli lisans ise birkaç gün içinde sona erecek ve yenilenmeyecek." ifadesi kullanıldı.

Bakanlık tarafından yayımlanan lisans ile 20 Mart yerel saatle 00.01'den önce gemilere yüklenmiş İran menşeli ham petrol ve petrol ürünlerinin satışı, teslimatı veya boşaltılmasıyla ilgili işlemlere geçici olarak izin verilmişti.

Söz konusu iznin 19 Nisan yerel saatle 00.01'e kadar geçerli olacağı bildirilmişti.

Lübnan İsrail görüşmeleri sonrası üç ülkeden yapılan ortak açıklamada "Doğrudan müzakerelere başlama konusunda için anlaşmaya varıldı." denildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün TSİ 17.00’dan bu yana Hürmüz Boğazı’nda uygulanan ablukaya ilişkin açıklamada bulundu. CENTCOM, "10 bini aşkın ABD denizcisi, deniz piyadesi ve havacı personelin yanı sıra çok sayıda savaş gemisi ve onlarca uçak, İran limanlarına yönelik giriş-çıkışları engellemek amacıyla deniz ablukası operasyonunu yürütüyor. İlk 24 saat içinde hiçbir gemi ABD ablukasını aşamadı ve 6 ticaret gemisi, ABD kuvvetlerinin geri dönme talimatına uyarak Umman Körfezi'ndeki İran limanlarına yöneldi" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakerelerin ikinci turunun "önümüzdeki iki gün içinde" Pakistan'da gerçekleşebileceğini açıkladı.

ABD Dışişleri'ndeki Lübnan-İsrail görüşmeleri başladı

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İsrail ile yapılan savunma anlaşmasının otomatik yenilenme işleminin askıya alındığını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump ise Başbakan Meloni'ye şu sözlerle isyan etti:

"İtalyan halkı, başbakanınızın petrol temininde bize hiçbir yardımda bulunmamasından hoşlanıyor mu? İnsanlar bundan hoşlanıyor mu? Hoşlandıklarını sanmıyorum. Şok oldum. Cesur olduğunu düşünmüştüm, yanılmışım. Meloni sadece İtalya'nın karışmak istemediğini söylüyor. İtalya petrolünü oradan alsa da, Amerika İtalya için çok önemli olsa da, İtalya'nın karışmaması gerektiğini düşünüyor. Ona göre Amerika bu işi yapmalı.''

İsrail dış istihbarat servisi Mossad Direktörü David Barnea, yanlış hesap yaparak ABD-İsrail saldırılarıyla Tahran'daki yönetimin devrileceğini söylediği yönündeki iddialara, "Taahhüdümüz İran rejimi devrildiğinde tamamlanacak." sözleriyle cevap verdi.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı savaşta İran'ın, misillemelerinde 35 İsraillinin öldüğü, 8 binden fazla kişinin yaralandığı bildirildi.

İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad, ülkesinin petrol satışlarını sürdürdüğünü ve elde edilen gelirin bir kısmının ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan savaşta, ülkede meydana gelen hasarların onarımı için kullanılacağını söyledi.

İran resmi haber ajansı IRNA'nın bir diplomata dayandırdığı haberine göre, Tahran ile Pakistan arasında mesaj alışverişi devam ediyor. Söz konusu kaynak, İran ile ABD arasında İslamabad veya başka bir yerde yeni bir müzakere turunun yapılmasına ilişkin henüz bir anlaşma olmadığını aktardı.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İsrail ile savunma anlaşmasının otomatik yenilenme işleminin askıya alındığını duyurdu.

 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper'ın İsrail'i ziyaret ederek Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ile görüşeceği belirtildi.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı kaynağı, ABD ve İran taraflarını ikinci tur müzakereler için İslamabad’a davet ettiklerini doğruladı. Al Jazeera'nin aktardığı açıklamada, şu an için görüşme tarihinin ve saatinin henüz belirlenmediği kaydedildi.

İngiliz haber ajansı Reuters, ABD ve İranlı yetkililerin yeniden görüşmek üzere bu hafta İslamabad'a döneceğini duyurdu.

ABD arabuluculuğunda, İsrail ile Lübnan'ın olası ateşkes ve müzakere tarihinin ele alınması için Washington'da yapılacak görüşmeye, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da katılacak.

Hizbullah’ın üst düzey yetkilisi Vafik Safa, "grubun şiddetle karşı çıktığı" ABD’de yapılacak Lübnan-İsrail görüşmelerinden çıkacak hiçbir anlaşmaya uymayacağını bildirdi.

Al Jazeera'nin haberine göre, ABD yaptırım uyguladığı tankerlerden Çin'e ait Rich Starry, ABD'nin boğazı ablukaya almasına rağmen Hürmüz'den geçti.

Lübnan'daki Hizbullah'ın dün İsrail'in kuzeyine en az 40 insansız hava aracı (İHA) fırlattığı, bunlar arasında tespiti zor olan gelişmiş optik sistemle donatılmış İHA'nın bulunduğu iddia edildi.

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, Fox News kanalına İran’la devam eden gerilim hakkında açıklamalarda bulundu. Pakistan’da yapılan müzakerelerde "büyük ilerleme kaydedildiğini", ancak İran’ın masadan ayrıldığını söyleyen Vance, bunun nedeninin "Orada bulunan İranlı heyetin anlaşamaması ve Tahran’a dönüp ABD’nin şartları konusunda dini lider ya da başka birinden onay almalarının gerekmesi" olduğunu ifade etti.

Daha fazla müzakere olup olmayacağı sorulan Vance, topun İran'da olduğunu belirterek, "Bundan sonra en önemli soru, İranlıların yeterince esnek olup olmayacağı ve işlerin halledilebilmesi için bizim görmemiz gereken kritik hususları kabul edip etmeyecekleridir" değerlendirmesinde bulundu.

''NÜKLEER İÇİN TAAHHÜT ALMALIYIZ''

Vance, bu kritik hususlarla ilgili, "İran'dan zenginleştirilmiş uranyumu çıkarmalıyız. Nükleer silah geliştirmeyeceklerine dair kesin taahhütlerini almalıyız. İranlılar bu konuda bizimle aynı noktada buluşmaya istekliyse, bu her iki ülke için de çok, çok iyi bir anlaşma olabilir" dedi.

Vance, "İster daha fazla görüşme yapalım, ister nihayetinde bir anlaşmaya varalım, topun İran’da olduğunu düşünüyorum. Çünkü masaya çok şey koyduk" şeklinde konuştu.

''TOP İRAN'DA''

Vance, tüm olumsuzluklara rağmen anlaşmanın mümkün olduğuna dikkat çekerek, "Burada gerçekten büyük bir anlaşma yapılabilir, ancak bir sonraki adımı atmak İranlılara bağlı" dedi. Vance, İran’ın vakit kaybetmeden Hürmüz Boğazı’nı açması gerektiğini belirterek, "Elimizde kozlar var, askeri üstünlüğümüz var ve artık Hürmüz Boğazı’ndan çıkan petrollerine uyguladığımız abluka yoluyla onlara ek ekonomik baskı uyguluyoruz" değerlendirmesini yaptı.