Çin, Xuwei projesiyle üçüncü ve dördüncü nesil nükleer reaktörleri aynı tesiste buluşturuyor. Santral yalnızca elektrik değil, ağır sanayi için doğrudan nükleer buhar da üretecek. Rakamlar gerçekten dikkat çekici.
Çin, nükleer enerji alanında şimdiye kadar pek görülmemiş bir adım atıyor. Jiangsu eyaletinde hayata geçirilen Xuwei Nükleer Isıtma ve Güç Projesi Faz I, dünyanın ilk büyük ölçekli hibrit nükleer tesisi olma iddiasıyla inşa edilmeye başlandı. 1. ünitenin nükleer adası için ilk betonun dökülmesiyle birlikte sahada artık geri sayım resmen başladı.
Projeyi özel kılan nokta şu: Elektrik üretimiyle yetinmiyor. Nükleer enerjiyi, özellikle petrokimya sanayisinin bel kemiği olan endüstriyel buhar üretimi için doğrudan kullanmayı hedefliyor. Açıkçası bu, nükleerin rolünü baştan tanımlayan bir yaklaşım.
Projeyi geliştiren China National Nuclear Corporation (CNNC), Xuwei’yi Çin’in 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı döneminde temeli atılan ilk nükleer enerji yatırımı olarak konumlandırıyor. Ancak asıl dikkat çeken taraf, tesisin teknik mimarisi.
Xuwei’de iki farklı reaktör teknolojisi aynı sistemde entegre ediliyor. Bunlardan ilki, her biri 1208 MWe net kapasiteye sahip iki adet üçüncü nesil Hualong One basınçlı su reaktörü (PWR). İkinci ayakta ise 660 MWe kapasiteli dördüncü nesil yüksek sıcaklık gaz soğutmalı reaktör (HTGR) yer alıyor. Bu yapı, Çin Devlet Konseyi’nin Ağustos 2024’te onayladığı 11 yeni nükleer reaktör projesi arasında Xuwei’yi küresel ölçekte benzersiz kılıyor.
CNNC, projeyi üçüncü nesil PWR ile dördüncü nesil HTGR’yi bir araya getiren dünyanın ilk “çift bağlantılı” nükleer tesisi olarak tanımlıyor. Tesiste ayrıca, ısıdan elektriğe çalışma mantığına dayanan ve ilk kez uygulanacak bir buhar ısı değişim istasyonu bulunacak.
Tesis, mevcut Tianwan Nükleer Santrali’ne oldukça yakın bir noktada yükseliyor. Endüstriyel buhar üretimi ise iki aşamalı bir sistemle gerçekleştirilecek. Önce demineralize su, Hualong One ünitelerinden gelen birincil buharla ısıtılarak doymuş buhara dönüştürülecek. Ardından bu buhar, HTGR’den elde edilen yüksek sıcaklıklı birincil buharla ikinci kez ısıtılacak.
Bu sayede kimyasal çatlatma, damıtma gibi ağır sanayi süreçlerinin ihtiyaç duyduğu yüksek sıcaklıklara ulaşılabilecek. Yani kömürle sağlanan yoğun ısı ihtiyacı, nükleer kaynaklı ve düşük karbonlu bir alternatifle ikame edilecek. Özellikle petrokimya tesisleri için bu ciddi bir dönüşüm anlamına geliyor.
Xuwei Nükleer Tesisi’nin, Çin’in en büyük petrokimya merkezlerinden biri olan Lianyungang petrokimya üssünün hemen yanında konumlanması da tesadüf değil. Bölgenin saatlik buhar ihtiyacı yaklaşık 13 bin ton seviyesinde. Mevcut kömürlü sistemlerin yerini nükleer buhar aldığında, çevresel etkinin dramatik biçimde azalması bekleniyor.
Rakamlar işin boyutunu net biçimde ortaya koyuyor. Proje tam kapasiteyle devreye alındığında yılda 32,5 milyon ton endüstriyel buhar üretecek, elektrik üretimi ise 11,5 milyar kilovat-saatin üzerine çıkacak. Bu da her yıl yaklaşık 7,26 milyon ton kömür tasarrufu ve 19,6 milyon ton karbondioksit salımının önlenmesi anlamına geliyor.
Uzmanlara göre nükleer kaynaklı buhar, emisyon açısından kömürle üretilen buhara kıyasla yaklaşık 600 kat, doğal gaza göre ise 100 kat daha temiz. Açıkçası bu ölçekte bir fark, sanayi için oyunun kurallarını değiştirebilir.
İki farklı reaktör teknolojisinin aynı tesiste güvenli biçimde işletilebilmesi için proje ekibi, hiyerarşik dijital simülasyonlar üzerinden karmaşık kontrol senaryolarını daha inşaat aşamasında modelledi. Bu sayede olası işletme senaryoları önceden test edilebildi.
Google Play
App Store