ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek bir mutabakatın sağlanamaması, petrol piyasalarında tansiyonu yeniden yükseltti. Buna bir de Hürmüz Boğazı’nda abluka hazırlığı eklenince, fiyatlar haftaya sert artışla başladı.
Haftanın ilk işlem gününde Brent ham petrol vadeli kontratları, cuma günü görülen yüzde 0,75’lik düşüşün ardından yönünü hızla yukarı çevirdi. Sabah saatlerinde yüzde 7,32 yükselen Brent, varil başına 102,17 dolara kadar çıktı. Piyasa, açıkçası, yeniden arz riskini fiyatlamaya başladı.s
Petrol fiyatlarındaki bu sıçramanın merkezinde Hürmüz Boğazı var. ABD Donanması’nın, İran’a ulaşan gemileri durdurmaya hazırlandığı yönündeki açıklamalar, piyasadaki endişeyi büyüttü.
Enerji araştırmaları uzmanı Saul Kavonic, piyasaların ateşkes öncesindeki atmosfere büyük ölçüde geri döndüğünü söyledi. Kavonic’e göre asıl kritik başlık, ABD’nin Hürmüz Boğazı üzerinden İran bağlantılı günlük yaklaşık 2 milyon varillik petrol akışını kesmeye yönelik hamlesi.
Bu ihtimal bile tek başına yeterli oldu. Çünkü söz konusu güzergâh, küresel enerji ticareti açısından zaten son derece hassas bir hat.
ABD Başkanı Donald Trump da pazar günü yaptığı açıklamada, İran ile yürütülen uzun müzakerelerin sonuçsuz kaldığını duyurdu. Trump, bunun ardından ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’nda abluka uygulamaya başlayacağını açıkladı.
Trump’ın bir diğer dikkat çeken mesajı ise petrol ve akaryakıt fiyatlarına ilişkin oldu. ABD Başkanı, fiyatların kasım ayında yapılacak ara seçimlere kadar yüksek seyredebileceğini belirtti. Yani piyasaya verilen mesaj oldukça netti: Gerilim kısa sürede dağılmayabilir.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ablukanın pazartesi günü TSİ 17:00 itibarıyla başlayacağını bildirdi. Açıklamaya göre uygulama, İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğini kapsayacak.
Bununla birlikte İran dışındaki limanlara yönelen gemilerin geçiş serbestisinin süreceği belirtildi. Ancak piyasalar için asıl mesele, bölgedeki askeri ve ticari hareketliliğin ne kadar daha sertleşeceği. Biraz da bu yüzden fiyatlamalar oldukça agresif ilerliyor.
Piyasa analisti Tony Sycamore, atılan adımın İran petrol arzını ciddi ölçüde sekteye uğratacağını vurguladı. Bu değerlendirme, yükselişin neden bu kadar sert olduğuna da işaret ediyor.
Öte yandan İran Devrim Muhafızları da boş durmadı. Yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’na yaklaşacak askeri unsurların ateşkes ihlali sayılacağı belirtildi ve sert karşılık verileceği uyarısı yapıldı.
Google Play
App Store
10:33
