CANLI ANLATIM

ABD, İran, İsrail savaşında Hürmüz Boğazı krizi yeniden baş gösterdi. İran, ABD'nin şartları yerine getirmediğini belirterek cuma günü açtığı Hürmüz Boğazı'nı cumartesi günü kapattı. Tahran yönetimi, ABD ablukası devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını belirtti. ABD Başkanı Donald Trump ise İran ile görüşmelerin 'çok iyi' gittiğini öne sürdü ve ''İran bize şantaj yapamaz'' açıklamasında bulundu. İsrail ise ateşkese rağmen Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor. 

ABD, İran, İsrail savaşında yaşanan son gelişmeler...

ABD'nin, İran bayraklı Touska adlı kargo gemisine ateş açarak müdahalede bulunmasının ardından ​​​​​​​İran'ın, ABD'ye ait bazı savaş gemilerine insansız hava aracı (İHA) saldırısı düzenlediği bildirildi.
 

İran basınının yalanlamasına karşın ABD ordusu, Umman Denizi'nde seyreden İran bandıralı bir kargo gemisinin ablukaya uymadığı gerekçesiyle vurulduğunu ve gemiye el konulduğunu duyurdu.

CENTCOM’dan yapılan açıklamaya göre, USS Spruance destroyeri, İran'ın Bender Abbas limanına doğru ilerleyen Touska isimli gemiyi durdurmaya çalıştı. Gemiye birden fazla uyarıda bulunularak ABD ablukasını ihlal ettiği hatırlatıldı. Touska mürettebatının 6 saat boyunca süren uyarıları dikkate almaması üzerine, gemiye makina dairesini tahliye etme talimatı verildi. USS Spruance destroyeri, Touska gemisinin makine dairesine top atışı gerçekleştirerek geminin hareket kabiliyetini devre dışı bıraktı. ABD Deniz Piyadeleri daha sonra güverteye çıkarak Touska gemisine el koydu. 

İran basını, ABD Başkanı Donald Trump’ın Umman Denizi’nde İran’a ait kargo gemisi TOUSKA’ya el koydukları yönündeki açıklamasını yalanladı. İran basınında yer alan haberde söz konusu geminin adına yer verilmezken, "Umman Denizi çevresindeki sulara konuşlanan ABD terör kuvvetleri, bir İran ticaret gemisini İran karasularına geri dönmeye zorlamak amacıyla ateş açtı. Ancak İran gemisine destek sağlamak üzere Devrim Muhafızları deniz birliklerinin zamanında bölgeye ulaşması ve hızlı müdahalesi sayesinde Amerikalılar geri çekilmek ve bölgeden kaçmak zorunda kaldı" denildi.

İran basını, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile yaptığı telefon görüşmesine ilişkin açıklama yaptı. 

"ABD SÜREKLİ ATEŞKES TAAHHÜTLERİNİ İHLAL ETTİ"

Pezeşkiyan'ın görüşmede ABD'nin müzakereler ve ateşkes döneminde taahhütlerini sürekli ihlal ettiğine, zorbalık ve akıl dışı tutumuna dikkat çektiği belirtildi. Pezeşkiyan, ABD’nin sözde İran’a yönelik deniz ablukasındaki kışkırtıcı ve yasadışı eylemlerinin ateşkes mutabakatının açık bir ihlali ve BM Şartı'na aykırı olduğunu belirterek, "Bu tür eylemler, ABD’li yetkililerin İran'a yönelik tehditkar söylemiyle birleştiğinde ABD'nin ciddiyetine duyulan güvensizliği artırmakta, Washington'ın önceki kalıpları tekrarlaması ve diplomasiye ihanet etmek istediğini her zamankinden daha açık biçimde ortaya koymaktadır" dedi.

Pezeşkiyan ayrıca, İran'ın ABD ve siyonist rejimin muhtemel yeni maceraperestliklerine karşı toprak bütünlüğünü savunacağını vurguladı.
 

ABD Başkanı Donald Trump, ABD Donanması’nın deniz ablukasını geçmeye çalışan İran’a ait yaklaşık 270 metre uzunluğundaki TOUSKA adlı kargo gemisini vurduğunu açıklayarak, "Şu an ABD deniz piyadeleri geminin kontrolünü elinde bulunduruyor" dedi.

Geminin kontrolünün şu anda ABD deniz piyadelerinde olduğunu ifade eden Trump, "TOUSKA, daha önce gerçekleştirdiği yasadışı faaliyetler nedeniyle ABD Hazine Bakanlığı'nın yaptırım listesinde yer alıyor. Gemi tamamen bizim kontrolümüzde; şu an içinde ne olduğuna bakıyoruz" demişti.

ABD ile İran arasındaki müzakereler çıkmaza girdi. İran basını, İran hükümetinin ABD ile Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılması beklenen müzakerelerin ikinci turuna katılmayı reddettiğini öne sürdü. İran basını, İran hükümetinin söz konusu kararı ABD’nin aşırı talepleri, gerçekçi olmayan beklentileri, sürekli değişen tutumu ve ateşkes ihlali olarak değerlendirdiği devam eden deniz ablukası nedeniyle aldığını belirterek, verimli bir müzakere için umut görüşmediği ifade edildi.

İran basını, daha önce yayınladığı haberlerde İran hükümetinin Hürmüz Boğazı’ndaki ABD ablukası nedeniyle Pakistan’a bir müzakere heyeti gönderme konusunda herhangi bir karar almadığını öne sürmüş, "İran heyeti, Trump'ın İran'a karşı uyguladığı deniz ablukası yürürlükte olduğu sürece müzakere yapılmayacağını vurguladı" ifadelerini kullanmıştı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ile bir araya geldi. Netanyahu, Milei ile yaptığı ortak açıklamada İran’a yönelik saldırıların "henüz sona ermediğini" belirterek, "Her an yeni gelişmeler yaşanabilir. Yarın ya da yarından sonra neler olacağını kim bilebilir?" ifadelerini kullandı. Netanyahu ayrıca, ABD ve İsrail’in hedeflerine ulaşacağını belirtti.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Mecid Musevi, füze ve insansız hava aracı (İHA) stoklarının bakım ve yenilenmesine ilişkin bir video yayımlayarak, "Ateşkes sürecinde, fırlatma rampalarımızı güncelleme ve yeniden doldurma hızımız, savaş öncesine göre daha da artmıştır" dedi.

İran basını, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı deniz ablukasını devam ettirmesi halinde Tahran'ın müzakerelerin sonraki turuna katılmayacağını yazdı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "ABD’nin sözde İran limanları veya kıyı şeridine uyguladığı abluka, yalnızca Pakistan aracılığıyla sağlanan ateşkesin ihlali olmakla kalmıyor, aynı zamanda hukuka aykırı ve suç teşkil eden bir eylemdir. Bu durum, BM Şartı’nın 2(4) maddesini ihlal eder; ayrıca, BM Genel Kurulu Kararı 3314 (1974) Madde 3(c) uyarınca saldırı eylemi olarak kabul edilir; bu madde açıkça bir devletin liman veya kıyılarının abluka altına alınmasını böyle eylemler arasında saymaktadır. Dahası, İran halkına kasıtlı olarak toplu ceza uygulanması, savaş suçu ve insanlığa karşı suç teşkil eder" ifadelerini kullandı.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, bir sonraki savaşta daha fazla uçak düşüreceklerini söyledi. İsrail ile yaşanan 12 günlük çatışma sürecinde birkaç insansız hava aracı (İHA) düşürdüklerini belirten Azizi, "40 günlük savaşta ise 170 İHA'nın yanı sıra F-35 gibi gelişmiş savaş uçaklarını da başarıyla vurduk. Bir sonraki savaşta daha fazla savaş uçağını yok etmenin yanında düşman gemilerinin de peşine düşeceğiz." ifadelerini kullandı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, savaşın genişletilmesini istemediklerini ve çatışmaların sürmesinin hiçbir tarafın yararına olmadığını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile barış anlaşmasının olacağını söyledi. Trump, ''Ya zor yoldan ya kolay yoldan'' diyerek ciddiyetini ortaya koydu. Ayrıca İran'ın ateşkesi ihlal ettiğini de belirtti. İran' ''Çok adil ve makul bir anlaşma teklif ediyoruz'' diyen Trump, ''Anlaşma olmazsa her bir enerji santrali ve köprü yok edilecek'' diyerek tehdidini yineledi. 

Pakistanlı güvenlik kaynakları, ABD ile İran arasındaki ikinci görüşmenin önümüzdeki hafta gerçekleşeceğini belirtirken, "Havaalanından İslamabad’daki Kırmızı Bölge’ye giden yollar geçici olarak kapatıldı. İslamabad’daki Serena ve Marriott otelleri boşaltıldı ve Cuma gününe kadar yeni rezervasyon kabul edilmeyeceği öğrenildi" açıklamasını yaptı.

İran lideri Mücteba Hamaney'in Başdanışmanı ve ülkenin önde gelen siyasetçilerinden Ali Ekber Velayeti, ABD'ye işaret ederek "Okyanus ötesinden güvenlik dayatma dönemi sona erdi." dedi. 

Velayeti, şu ifadeleri kullandı:

"Okyanus ötesinden güvenlik dayatma dönemi sona erdi. Bugün yalnızca Hürmüz ve Malakka'nın güvenliği biz ve ortaklarımız tarafından garanti edilmekle kalmıyor, Bab'ul Mendeb Boğazı da kardeşlerimiz Ensarullah'ın (Husiler) elindedir."

 İran Havayolları Şirketleri Birliği Sekreteri Maksud Esedi Samani, ABD ve İsrail'in ülkeye saldırılarında 20 yolcu uçağının ciddi şekilde hasar gördüğünü belirtti.

 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, savaş peşinde olmadıklarını, ülkesinin haklarını talep ettiklerini ve savaşı onurlu bir şekilde sona erdirmeye çalıştıklarını söyledi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, "Güdümlü füze destroyeri USS Pinckney (DDG-91), abluka operasyonlarını desteklemek üzere bölge sularında devriye görevini sürdürüyor. Uygulanan abluka, İran’ın deniz yoluyla gerçekleştirdiği tüm ticareti tamamen durdurmuş durumda" denildi.

İranlı Öğrenciler Haber Ajansına (ISNA) göre İran Yol ve Şehircilik Bakanı Ferzane Sadık, Limanlar ve Denizcilik Kurumu yetkilileriyle bir toplantı gerçekleştirdi. Sadık, ülkede temel ihtiyaç maddelerinin teminine yönelik herhangi bir endişe bulunmadığını belirterek, ülkenin güneyindeki limanlarda olası sorunlara karşı kuzey limanlarının kapasitesinin artırılması ve ürün girişinin hızlandırılması amacıyla sınır geçiş noktalarının düzenlenmesine ilişkin çalışmalar yapıldığını ifade etti.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD Başkanı Donald Trump’ın "görüşmeler çok iyi gidiyor" açıklamasının ardından devlet televizyonuna açıklamalar yaptı. Galibaf, ABD-İsrail savaşının kalıcı olarak sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini söyledi. Çatışmayı sona erdirecek herhangi bir anlaşmanın önerilen detayları konusunda iki taraf arasında hala "büyük bir mesafe" bulunduğu uyarısında bulunan İran Meclis Başkanı, "Buna rağmen ABD ve İranlı müzakere heyetleri artık birbirlerini daha net bir şekilde anlıyor" ifadelerini kullandı.

İran Sivil Havacılık Kurumu, ülkede sivil uçuşların dört aşamalı olarak yeniden başlatılacağını açıkladı.

İsrail ordusu, saldırılarla geçici ateşkesi ihlal ettiği Lübnan'ın güneyinde bir yedek askerinin öldürüldüğünü, 9 askerinin de yaralandığını duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth sosyal medya hesabından İsrail hakkında övgü dolu açıklamalarda bulundu. İsrail’i sevenlerin yanı sıra sevmeyenlerin olabileceğini belirten Trump, "Bu ülke, ABD’nin büyük bir müttefiki olduğunu kanıtlamıştır. Cesur, atılgan, sadık ve zekiler. Çatışma ve gerginlik anlarında gerçek yüzlerini gösteren diğerlerinden farklı olarak, İsrail azimle savaşır ve nasıl kazanılacağını bilir" ifadelerini kullandı.