İran'da Hamaney'in ölümünün ardından 'ABD ve İsrail'e ölüm' sloganları

ABD ve İsrail'in, İran'a yönelik saldırılarında, İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney öldürüldü. İran devlet televizyonu, İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybettiğini duyurdu. İran halkı, Hamaney'in ölümünün ardından sokaklara döküldü, 'ABD ve İsrail'e ölüm' sloganları sokaklarda yankılandı. 

İran devlet televizyonu, Ali Hamaney'in hayatını kaybettiğini belirterek, "İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı." ifadesini kullandı.

İran hükümeti de Hamaney'in hayatını kaybetmesi üzerine 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil ilan etti.

İRAN DİNİ LİDERİ AYETULLAH ALİ HAMANEY KİM?

Ayetullah Ali Hamaney 19 Nisan 1939'da Meşhed kentinde doğdu. Meşhed ve Kum kentlerinde dini ilimler eğitimi alan Hamaney, 1962 yılında Kum'da Ayetullah Humeyni'nin Şah'a karşı başlattığı harekete katıldı. Çeşitli aralıklarla tutuklandı ve sürgüne gönderildi.

1978'de İslam Cumhuriyeti Partisi kurucularından olan Hamaney, devrim sonrası Temmuz 1979'da İran İslam Cumhuriyeti Savunma Bakanı Yardımcılığını üstlendi.

24 Kasım 1979'da İslam İnkılabı Muhafızları Ordusu Başkanlığına atanmasının yanı sıra aynı yıl, Tahran Cuma namazı imamlığına atandı. 1980 yılında İmam Humeyni tarafından İran Yüksek Savunma Şurası'na temsilci olarak atandı. Aynı yıl, İran Meclisine Tahran milletvekili olarak seçildi.

27 Haziran 1981 tarihinde Tahran Ebuzer Camisi'nde Halkın Mücahitleri grubunun düzenlediği iddia edilen bombalı saldırısında ağır yaralandı.

Ekim 1981'de yapılan seçimlerde devrimden sonra ülkenin 3'üncü Cumhurbaşkanı seçildi. 1985 yılındaki Cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmasıyla da ikinci kez Cumhurbaşkanı oldu.

Humeyni'nin vefatından sonra Hamaney, ülke liderini seçme ve denetlemeyle görevli Uzmanlar Meclisi tarafından Haşimi Rafsancani'nin desteğiyle 1989 yılında ülkedeki en üst makam olan Lider (Rehber) olarak seçildi.

Yönetimi boyunca Batı karşıtlığıyla ön plana çıkan Hamaney, Rusya ve Çin ile iyi ilişkiler kurmaya çalıştı.

İran'da seçimle işbaşına gelen Cumhurbaşkanı sınırlı yetkilere sahipken, Ali Hamaney'in temsil ettiği liderlik makamı, tüm devlet organlarının üzerinde, sahip olduğu anayasal yetkilerle iç ve dış politika konularında son sözü söyleyen isim oldu.

Cumhurbaşkanı dahil olmak üzere tüm devlet organlarının üzerinde bir otoriteye sahip Rehber, İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı olarak iç güvenlik ve dış politika konularında da belirleyici rol oynadı.

Özellikle son yıllarda, yönetim sorunları ve ekonomik problemlerden kaynaklanan sokak gösterilerinde Hamaney yönetim karşıtı eylemcilerin hedefi oldu.

HAMANEY NASIL ÖLDÜRÜLDÜ?

New York Times'da yer alan habere göre, Hamaney CIA tarafından takipteydi. CIA, cumartesi sabahı Tahran'ın kalbindeki bir liderlik yerleşkesinde üst düzey İranlı yetkililerin bir toplantısının yapılacağını öğrendi. En önemlisi, CIA dini liderin de orada olacağını öğrendi. ABD ve İsrail bu istihbaratın ardından saldırıların zamanlamasını kararlaştırdı.

CIA, Hamaney'in yeri konusunda 'yüksek doğruluk' sunan istihbaratını İsrail'e iletti.

Habere göre, ilk olarak gece karanlığında bir saldırı düşünüldü. Fakat Tahran'daki hükümet yerleşkesinde yapılacak toplantı hakkındaki bilgilerden yararlanmak için zamanlamayı değiştirme kararı aldılar.

Cumartesi sabahı saat 6 civarında İsrail savaş uçakları üslerinden havalandı. Saldırı için az sayıda, uzun menzilli ve son derece isabetli mühimmatla donatılmış uçaklar seçildi. 

Uçakların kalkışından iki saat beş dakika sonra, Tahran'da saat 09:40 civarında, uzun menzilli füzeler yerleşkeye isabet etti. Saldırı sırasında, İran'ın üst düzey ulusal güvenlik yetkilileri yerleşkenin bir binasındaydı. Hamaney ise yakındaki başka bir binadaydı.

New York Times tarafından incelenen bir mesajda, İsrailli bir savunma yetkilisi, "Bu sabahki saldırı, Tahran'da birkaç noktada eş zamanlı olarak gerçekleştirildi; bunlardan birinde İran'ın siyasi-güvenlik kademesinin üst düzey isimleri toplanmıştı" diye yazdı.

Yetkili, İran'ın savaşa hazırlanmasına rağmen, İsrail'in yerleşkeye yönelik saldırısıyla "taktiksel sürpriz" elde etmeyi başardığını söyledi.