CANLI ANLATIM

ABD, İran, İsrail savaşında müzakere belirsizliği sürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, yüz yüze görüşmelerin olmayacağını, telefonla görüşebileceklerini söyledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin ise Trump yönetimine ülkesinin kırmızı çizgilerine ilişkin bir mektup ilettiği bildirildi. İran'ın ABD'ye Hürmüz Boğazı'nın açılmasını ve nükleer müzakerelerin ertelenmesi için teklif sunduğu iddia edildi. Ayrıca teklifte kalıcı ateşkesin sağlanmasına dair de madde var. İsrail'in ise ateşkese rağmen Lübnan'a yönelik saldırıları sürüyor, Lübnan'da can kaybı her geçen gün daha da artıyor. 

İşte ABD, İsrail, İran savaşında yaşanan son gelişmeler...

 ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve savaşı sona erdirmek için ABD'ye ilettiği teklifi Tahran’ın nükleer programına değinmediği gerekçesiyle beğenmediği iddia edildi.

ABD basınının hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre; Trump’ın İran’ın teklifini Tahran’ın nükleer programına değinmediği gerekçesiyle beğenmediği iddia edildi. Haberde, bir yetkilinin Trump hakkında "Teklifi pek sevmedi" dediği aktarıldı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptırım uygulanan İran hava yollarıyla iş yapanların ABD yaptırımlarına maruz kalabileceğini bildirdi.

Yaptırım uygulanan İran hava yollarıyla iş yapmanın, "ABD yaptırımlarına maruz kalma riski taşıdığını" belirten Bessent, yabancı hükümetlere, yetki alanlarındaki şirketlerin söz konusu uçaklara jet yakıtı, ikram, iniş ücretleri veya bakım dahil olmak üzere herhangi bir hizmet sunmamasını sağlamak için gerekli tüm adımları atma çağrısında bulundu.

Bessent, ABD Hazine Bakanlığının, "ekonomik öfke" kapsamında İran üzerindeki maksimum baskıyı sürdüreceğini, İran kuruluşlarıyla iş yapılmasını kolaylaştıran ya da doğrudan iş yapan üçüncü taraflara karşı harekete geçmekten çekinmeyeceğini ifade etti.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Başkan Donald Trump'ın bugün İran gündemiyle ulusal güvenlik ekibini topladığını açıkladı.

Beyaz Saray Sözcüsü, İran'ın "Önce Hürmüz Boğazı konusunu halledelim, nükleer müzakereleri sonraya bırakalım." şeklinde bir öneriyi ABD'ye yaptığı yönündeki haberlerle ilgili, "Vurgulamak istediğim nokta, Başkan'ın İran'a ilişkin kırmızı çizgilerini sadece Amerikan halkına değil, herkese açık bir şekilde ifade ettik. Bu konuyu değerlendirdiklerini söyleyemem. Sadece bu sabah bir görüşme yapıldığını belirtmek isterim." dedi.

ABD'nin İran konusundaki kırmızı çizgilerinin çok açık olduğunu ve Tahran'ın nükleer silaha sahip olamayacağını belirten Leavitt, bu husustaki güncel açıklamayı bizzat Trump'ın yapabileceğini dile getirdi.

Leavitt ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların ABD ordusu tarafından temizlenmeye başlanması konusundaki soruyu da Pentagon'a yönlendirdi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in Lübnan'a gün içinde düzenlediği hava saldırılarında 4 kişinin hayatını kaybettiğini, 51 kişinin yaralandığını duyurdu.

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in ateşkese rağmen düzenlediği hava saldırılarında 4 kişinin yaşamını yitirdiği, 3'ü çocuk, 6'sı kadın olmak üzere 51 kişinin de yaralandığı belirtildi.

İran, Orta Doğu’daki krizin çözülmesine yönelik ABD’ye yeni bir teklifte bulundu. İran, nükleer programı ile ilgili müzakerelerin gelecekte bir tarihte yapılması şartıyla Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve savaşı sona erdirmek için ABD'ye yeni bir teklif gönderdi. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt yeni teklifi doğrulayarak, ABD Başkanı Donald Trump'ın bugün İran’ın teklifini üst düzey ulusal güvenlik danışmanlarıyla görüştüğünü söyledi. Leavitt, "Başkan’ın bu sabah ulusal güvenlik ekibiyle bir araya geldiğini teyit edebilirim. Toplantı hala devam ediyor olabilir, olmayabilir de. Teklif tartışılıyordu. Başkan’ın İran'a ilişkin kırmızı çizgileri çok net bir şekilde ortaya kondu" dedi.

ABD'nin ablukasını sona erdirme karşılığında Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma yönündeki İran önerisine ilişkin Leavitt, "Bunu değerlendirdiklerini söyleyemem. Bir tartışma olduğunu söyleyebilirim" dedi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD basınına İran ile devam eden müzakerelere ilişkin açıklamalarda bulundu. Rubio, İran yönetiminin dağılmış durumda olduğunu ve zaman kazanmaya çalıştığını savundu. Rubio, "Bence içinde bulundukları durumdan çıkma konusunda ciddiler. İran’ın zaten çok sorunu vardı ve birkaç ay önce ekonomi kaynaklı ayaklanmalar başladı. Bu çatışma başlamadan önce İran’da olan tüm sorunlar halen yerinde duruyor, hatta çoğu daha da kötüleşmiş durumda" dedi.

İran’da enflasyonun daha kötü durumda olduğunu, kuraklığın devam ettiğini ve hükümetin maaşları ödemekte zorlandığını söyleyen Rubio, İran’ın dünya genelinde en ağır ekonomik yaptırımlarla karşı karşıya olduğunu ifade etti. Anlaşma olmaması durumunda sonraki adımın ne olacağı sorusu üzerine Rubio, "Bu, Başkan’ın vereceği karara bağlı. Burada herkese İran’a yönelik yaptırımların düzeyinin olağanüstü olduğunu hatırlatmakla başlamak isterim. İran’a olağanüstü bir baskı uygulanıyor ve bu baskı daha da artırılabilir. Umarım bu çatışmanın ardından tüm dünya, bir kez daha İran’ın oluşturduğu tehdidin farkına varmıştır. Nükleer silah elde ettiklerinde dünyaya ne yapmak istediklerini biliyoruz. Şu anda petrol üzerinden yaptıkları gibi istediklerini yapabilmek için dünyayı rehin almak istiyorlar. Bu kabul edilemez" dedi.
İran ile anlaşmanın önündeki en büyük engelin ne olduğu sorusuna ise Rubio, "Ülkenin radikal Şii din adamları tarafından yönetiliyor olması başlı başına bir engel. Diğeri de aralarında derin bir şekilde bölünmüş olmaları. Bunun her zaman böyle olduğunu düşünüyorum ancak şu anda çok daha belirgin" cevabını verdi.

"NE YAZIK Kİ SERTLİK YANLILARI ÜLKEDE NİHAİ GÜCE SAHİP"

İran’da ülkeyi tamamen ideolojiye dayalı olarak yönetmek isteyenler ve ekonomiyi yönetmek zorunda olduklarını anlayanlar arasında bir gerilim olduğunu ve bu grubun her ikisinin de sertlik yanlısı olduğunu ifade eden Rubio, "Ne yazık ki sertlik yanlıları ülkede nihai güce sahip. Bu gerilim her zaman vardı ancak şimdi daha belirgin. Ayrıca hala güvenilirliği test edilmemiş bir dini liderin olması, erişiminin belirsiz olması, kamuoyunda görünmemesi, konuşmaması, sesini duymamış olmamız da sistemde ek bir gerilim oluşturuyor" dedi.

Rubio, "Bu nedenle engellerden biri de, müzakerecilerimizin sadece İranlılarla müzakere etmiyor oluşları. İranlılar da kendi içlerinde neyi kabul edebilecekleri ve neyi teklif edebilecekleri, ne yapmaya hazır oldukları, hatta kiminle görüşmeye hazır olduklarını belirlemek için diğer İranlılarla müzakere etmek zorunda kalıyor" ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Rusya ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, "ABD hedeflerinden hiçbirine ulaşamadı ve bu nedenle müzakere talebinde bulundu" dedi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Rusya’daki temasları kapsamında gazetecilerin sorularını yanıtladı. İran’ın dünyanın en büyük süper gücüne karşı durduğunu ifade eden Arakçi, "ABD hedeflerinden hiçbirine ulaşamadı ve bu nedenle de müzakere talebinde bulundular. Biz de bu durumu değerlendiriyoruz" dedi.
İran ile Rusya arasındaki ilişkilere de değinen Arakçi, "İran ve Rusya stratejik ortaklardır. Onlar her zaman bizi destekliyorlar ve biz de aynı şekilde onları destekliyoruz. İş birliğimiz devam ediyor" ifadelerini kullandı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüşmesinde, "Rusya, Orta Doğu’da barışın mümkün olan en kısa sürede sağlanması için elinden gelen her şeyi yapacaktır" dedi. Rus lider, ''İran halkının bağımsızlığı ve egemenliği için ne kadar cesur ve kahramanca mücadele ettiğini görüyoruz. Rusya Federasyonu, İran halkının bu zorlu dönemini atlatacağını ve barışın sağlanacağını umuyor'' ifadelerini kullandı. 

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, İsrail ile yürütülen süreçte ateşkesin müzakereler için "ilk ve zorunlu adım" olduğunu belirterek, bunun ülkesinin resmi tutumu olduğunu ve aksi yöndeki değerlendirmelerin kendilerini bağlamadığını ifade etti.

İsrail ordusu, ateşkese rağmen Lübnan'ın Bekaa Vadisi'ne hava saldırıları başlattığını duyurdu. İsrail ordusundan yapılan açıklamada, Hizbullah'ın altyapı tesislerinin hedef alındığı ileri sürüldü.

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, İsrail ile Lübnan arasında ABD arabuluculuğunda yürütülen doğrudan müzakereleri reddettiklerini ve silah bırakmayacaklarını belirtti.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai, Tahran ile Washington arasındaki müzakerelere ilişkin, "Eğer ABD akıllıca davranmak istiyorsa, İran'ın müzakerelerdeki şartlarını kabul etmekten başka seçeneği yok." dedi.

İran'ın Tahran eyaleti Valisi Muhammed Sadık Mutemediyan, "olağanüstü" durumlara karşı halkın ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla Tahran genelinde 700 caminin hazırlandığını açıkladı.

Hizbullah, savaşçılarının ülkenin güneyinde İsrail birliklerine karşı çok sayıda saldırı düzenlediğini duyurdu. Hizbullah'tan yapılan açıklamaya göre hedef alınan noktalar arasında İsrail’in Biyyada kasabasında yeni kurduğu topçu mevzisi ve bir insansız hava aracı (İHA) filosu ile Taybeh kasabasında bir grup İsrail askeri ve bir insansız hava aracı yer aldı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pakistan'ın başkenti İslamabad'daki görüşmelerinin ardından Rusya'daki resmi temasları kapsamında St. Petersburg şehrine gitti. İlk olarak Rusya'da yapacağı temaslara değinen Arakçi, Tahran ile Moskova arasında bölgesel ve uluslararası konulara ilişkin yakın istişareleri sürdürmek ve ikili ilişkileri geliştirmek amacıyla Rusya'daki üst düzey yetkililerle görüşmek üzere bu ülkeye geldiğini belirtti. Arakçi, ABD-İsrail'in saldırılarıyla başlayan 40 günlük savaş sonrasındaki müzakerelerde, ülkenin çıkarlarını güvence altına almayı hedeflediklerini söyledi.  

Axios’un haberine göre Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı ve savaşı sona erdirmeyi, nükleer müzakereleri ise ileri bir tarihe ertelemeyi önerdi. Pakistan’ın da aralarında olduğu arabulucular aracılığıyla ABD’ye iletilen bu plan, uranyum zenginleştirme anlaşmazlıklarını bir kenara bırakarak ablukanın kaldırılması ve deniz trafiğinin yeniden sağlanmasına odaklanıyor. Teklife göre ateşkes kalıcı hale getirilecek, nükleer müzakereler ise boğaz açıldıktan ve kısıtlamalar kaldırıldıktan sonra başlayacak. Bir ABD’li yetkili ve görüşmelere yakın kaynaklar, Beyaz Saray’ın öneriyi aldığını ancak nasıl bir yol izleyeceğine dair işaret vermediğini söyledi.

İsrail ordusunun ateşkese rağmen bugün Lübnan'ın güneyine düzenlediği saldırılarda 14 kişinin hayatını kaybettiği, 37 kişinin de yaralandığı belirtildi. İsrail ordusunun 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen Lübnan'daki saldırıları sürüyor.

İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre, Umman ziyaretinin ardından ikinci kez Pakistan'a giden İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin nükleer meseleler, Hürmüz Boğazı ve çeşitli konularla ilgili kırmızı çizgilerinin yer aldığı bir mektubu Pakistan aracılığı ile ABD’ye iletti.