CANLI ANLATIM

İran ve ABD arasındaki 2 haftalık ateşkes sürecinin Trump tarafından süresiz olarak uzatılmasının ardından müzakerelerin tekrar başlayıp başlamayacağı merak edilirken 2 ülke arasındaki Hürmüz gerginliği sürüyor. ABD Başkanı, mayın döşeyen herhangi bir teknenin vurulacağını duyururken İran'la anlaşmanın ABD'nin uygun olduğunda yapılacağını söyledi. İsrail Savunma Bakanı Katz, "Hamaney hanedanlığını ortadan kaldırmak ve ülkeyi ‘karanlık çağlara’ döndürmek için ABD’den yeşil ışık bekliyoruz" dedi. Öte yandan İran'da patlama sesleri duyuldu. Lübnan ile İsrail arasında ABD'de gerçekleşen görüşmelerde de ateşkesin 3 hafta daha uzatılması kararı çıktı. İşte ABD, İsrail ve İran'a dair gelişmelerin detayları...
 

 ABD Savunma Bakanı Hegseth, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin, "Eğer İran suya mayın döşüyorsa ya da başka şekilde Amerikan ticari gemileri ya da Amerikan güçlerini tehdit ediyorsa, imha etmek üzere tereddütsüz ateş açacağız. Yaptırım altındaki İran gemilerine el koyduk ve daha fazlasına el koyacağız. Ablukamız büyüyor ve küreselleşiyor" dedi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine, Pentagon’da basın toplantısı düzenledi. Toplantıda İran ile ateşkes ve Hürmüz Boğazı’nda devam eden ablukaya değinen Hegseth, "ABD sarsılmaz ve sağlam bir abluka uygulamaya koydu ve abluka, her geçen gün daha da güçleniyor. Umman Körfezi’nden açık okyanuslara kadar donanmamız, bu ablukayı tereddütsüz bir şekilde, çekinmeden uyguluyor" dedi.
ABD’nin İran gemileri ve İran limanlarına gidip gelen gemilere yönelik abluka çerçevesinde bu sabah itibarıyla toplamda 34 gemiyi geri çevirdiğini söyleyen Hegseth, "İran bağlantılı olmayan gemilerin geçişine izin veriliyor ve büyük bir kısmı geçti. Gece boyunca da geçiş yapıldı. Abluka sadece büyümekle kalmıyor, genişliyor. Birkaç gün içinde ikinci bir uçak gemisi de bu ablukaya katılacak. Bu artık küresel bir boyut kazanmış durumda" dedi.
Bu hafta Hint-Pasifik bölgesinde abluka yürürlüğe girmeden önce İran’dan ayrılmış iki İran gemisine el koyduklarını söyleyen Hegseth, "Yaptırım altındaki İran gemilerine el koyduk ve daha fazlasına el koyacağız. Ablukamız büyüyor ve küreselleşiyor" dedi.
Hürmüz Boğazı’na ABD Donanması’nın izni olmadan kimsenin girip çıkamayacağını söyleyen ABD Savunma Bakanı, "Tahran’daki rejime mesajımız şudur: Abluka her saat daha da sıkılaşıyor, kontrol bizde. İçeri hiçbir şey girmiyor, dışarı hiçbir şey çıkmıyor" şeklinde konuştu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu (DMO) "korsan çetesi" gibi davranmakla suçlayan Hegseth, "Korsanlar gibi davranıyor, terörist gibi hareket ediyorlar. Ayrım gözetmeden mayın döşeyen, gemilere rastgele ateş açan, haftalar içinde kendi halklarından 45 bin masum protestocuyu öldürenler onlar. Bunlar kötü aktörler" dedi.

Pakistan hükümet kaynakları, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlığındaki İran heyetinin, ABD ile yapılacak ikinci tur barış görüşmeleri için bu gece İslamabad'a geleceğini duyurdu.

CNN kaynaklarına göre İran doğrudan müzakere görüşmelerine katılacak.

ABD merkezli CNN International, ABD ordusunun yeni bir savaş planı hazırladığını iddia etti. Haberde, ABD’nin İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ve askeri liderlerini hedef alan yeni planları hazırladığı vurgulandı. Pentagon’un Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ve Umman Körfezi çevresindeki İran noktalarını da içeren çeşitli saldırıları gözden geçirdiği kaydedilen haberde, saldırılarda İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki hakimiyetini sürdürmesine yardımcı olan varlıkların hedef alınacağı ve bu hedefler arasında İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun hızlı saldırı botları filosu ve mayın döşemek için kullanılan gemilerin de bulunduğu belirtildi.

Askeri yetkililer tarafından sunulan bir diğer planda, ABD’nin savaşın sona ermesini yapılan müzakereleri engellediğine inandığı İran’ın askeri liderlerinin hedef alınmasını içeren haberde ABD'nin İran'ın füze stokları ve fırlatma rampaları da dahil kalan askeri kapasitesine yönelik saldırılara yeniden başlayabileceği belirtildi.

Çin, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın yol açtığı güvenlik risklerinin sürmesi nedeniyle İran'daki vatandaşlarına ülkeyi terk etmeleri ve en kısa sürede güvenli bölgelere geçmeleri yönündeki uyarısını yineledi.

Çin'in İran'daki Büyükelçiliği ve Başkonsolosluklarının yayınladığı uyarıda, İran hava sahasının bazı bölümleri uçuşlara açılmış olsa da bölgesel durumun kırılganlığının sürdüğü ve güvenlik koşullarının karmaşık ve değişken olduğu belirtildi.

Uyarıda vatandaşlara dikkatli olmaları, devlete ait ve askeri nitelikteki tesisler gibi hassas alanlardan uzak durmaları ve ülkeyi terk ederek en kısa zamanda güvenli bölgelere geçmeleri tavsiye edildi.

Ülkede kalan vatandaşların acil durumlarda hızla yerel emniyet birimleriyle bağlantıya geçmeleri ve Çin'in diplomatik temsilciliklerinden yardım talep etmeleri gerektiği hatırlatılan uyarıda, güvenlik uyarısına rağmen İran'a gitmeyi seçen vatandaşların yoğun güvenlik riskleriyle karşılaşabileceği ve konsolosluk desteği alma imkanından mahrum kalabileceği kaydedildi.

İsrail ordusu, Hizbullah'ın İsrail'in kuzeyindeki Shtula bölgesini roketlerle hedef almasının ardından Lübnan'ın güneyine hava saldırısı düzenledi.

Ordudan yapılan açıklamada, roketlerin fırlatıldığı rampaların hedef alındığı ileri sürüldü.

Hava saldırısı görüntülerinin paylaşıldığı açıklamada, Shtula'yı hedef alan rampaların yanı sıra yüklü ve fırlatmaya hazır başka rampalara da saldırı düzenlendiği iddia edildi.

ABD Başkanı Donald Trump yakın gelecekte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ı Beyaz Saray'da ağırlamayı sabırsızlıkla beklediğini ifade etti.

Trump, 3 haftalık ilave ateşkes süreci içinde Avn ile Netanyahu'yu Beyaz Saray'da ağırlamayı istediğini ve bu görüşmenin "tarihi" bir öneme sahip olacağını vurguladı.

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'da gerçekleşen Lübnan ile İsrail arasındaki görüşmelerle ilgili açıklamada bulunarak 2 ülke arasındaki ateşkesin 3 hafta uzatılacağını duyurdu.

Toplantının iyi geçtiğini belirten Trump, ABD'nin Hizbullah ile mücadelede Lübnan'la birlikte çalışacağını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı yeni açıklamada "Hedeflerimizin yaklaşık yüzde 75’ini gerçekleştirdik. Yüzde 100 etkili bir abluka uyguluyoruz. Ve hiç iş yapamıyorlar. Anlaşma yapmak istiyorlar. Onlarla görüşüyoruz, ama ülkenin başında kimin olduğunu bile bilmiyorlar. Tam bir kargaşa içindeler" dedi.

Trump ayrıca Hürmüz Boğazı'nda tam kontrolleri olduğunu belirterek "Anlaşma yaparlarsa boğaz açılacak." dedi.

Savaşın devam etme ihtimaliyle ilgili de mesaj veren ABD Başkanı "Hiç bu kadar çok mühimmatımız olmamıştı. Gemilerimiz dolu. Harekete geçmeye hazırlar. İran iki haftalık ateşkes sırasında silah stoklarını yenilemiş olabilir, ABD bunu ortadan kaldıracaktır." cümlelerini kullandı.

İran basını, ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukası ve müdahale girişimlerine rağmen, İran’a ait pirinç taşıyan bir dökme yük gemisinin Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı unsurlar eşliğinde Umman Denizi’ni geçerek ülkeye ulaştığını bildirdi.

ABD, İran’a yönelik saldırılarda kullandığı USS Abraham Lincoln ve USS Gerald R. Ford'un ardından USS George H.W. Bush uçak gemisini de Orta Doğu’ya konuşlandırdı. 

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), "USS George H.W. Bush, 23 Nisan'da ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın sorumluluk alanındaki Hint Okyanusu'nda seyrediyor" ifadelerini kullanarak geminin bir fotoğrafını paylaştı

İran dini lideri Mücteba Hamaney, İran’ın ulusal birliğine ilişkin açıklama yaptı. Hamaney sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Halk arasında oluşan olağanüstü birlik nedeniyle düşman saflarında bir kırılma meydana geldi. Bu nimete şükredilirse, birlik daha da güçlenip çelik gibi olacak ve düşmanlar daha da aşağılanacaktır" dedi.

Hamaney, İran’ın düşmanlarının medya aracılığıyla ülke halkına yönelik psikolojik savaş yürüttüğünün ve ülkenin birliğini tehdit ettiğinin altını çizdi. İranlıların ihmalde bulunarak bu teşebbüslere fırsat tanımaması gerektiğini söyleyen İran dini lideri, "Düşmanın medya operasyonu, halkın zihin ve psikolojisini hedef alarak ulusal birlik ve güvenliğe zarar vermeyi amaçlıyor" ifadelerini kullandı.

GALİBAF: "HEPİMİZ İRANLIYIZ VE DEVRİMCİYİZ"

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf da geçtiğimiz saatlerde yaptığı açıklamada ABD'li yetkililerin İran yönetiminde bölünme yaşandığına yönelik iddialarına değinmişti. Galibaf, "İran’da radikal veya ılımlı kesim diye bir şey yok. Hepimiz ‘İranlıyız’ ve ‘devrimciyiz.’ Halk ile hükümetin demir gibi birliğiyle, dini lidere (Mücteba Hamaney) tam itaatle, saldırgan suçluları yaptıklarından pişman edeceğiz" demişti.

İsrail-Lübnan arasındaki doğrudan görüşmeler ABD ev sahipliğinde devam ederken, doğrudan görüşmenin ikinci turuna saatler kaldı. ABD basınının adı açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberlerde, ABD Başkanı Donald Trump’ın söz konusu görüşmenin bir kısmına katılmasının beklendiği aktarıldı.

Haberlerde ayrıca, Trump’ın görüşmeler için Beyaz Saray’a gelecek olan İsrail’in ABD Büyükelçisi Yechiel Leiter’i ve Lübnan’ın ABD Büyükelçisi Nada Hamadeh Moawad’ı karşılayabileceği ifade edildi.

İsrail ve Lübnan arasındaki doğrudan görüşmelerin ilk turu 14 Nisan’da Beyaz Saray’da gerçekleştirilmişti.

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada kendisinin endişeli olduğunu yazan basına tepki göstererek zamanının olduğunu ancak İran'ın olmadığını öne sürdü.

Trump paylaşımında "İran'la olan savaşı (eğer buna savaş denirse!) bitirmek için "endişeli" olduğumu düşünenlere şunu bildirmek isterim ki, bu konumda olabilecek en az baskı altında olan kişi benim. Dünyanın tüm zamanı benim, ama İran'ın yok - Zaman daralıyor." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı ayrıca İran'ın durumunun daha da kötüye gittiğini iddia ederek anlaşmanın ancak ABD'nin uygun olduğunda yapılacağını şu sözlerle belirtti:

"İran donanması denizin dibinde yatıyor, hava kuvvetleri yok edildi, uçaksavar ve radar silahları gitti, liderleri artık aramızda değil, abluka sıkı ve güçlü ve bundan sonra işler daha da kötüye gidiyor - Zaman onların lehine değil! Bir anlaşma ancak Amerika Birleşik Devletleri, müttefiklerimiz ve aslında dünyanın geri kalanı için uygun ve iyi olduğunda yapılacaktır." 

İran'ın başkenti Tahran'da hava savunma sisteminin aktif hale geldiği bildirildi. İran basınında yer alan haberlere göre, söz konusu patlama seslerinin, ülkenin çeşitli noktalarında hava sahasına giren ve "düşmanca hedefler" olarak nitelendirilen "Orbiter" tipi dahil mini insansız hava araçları ve küçük dronlara yönelik hava savunma sistemleri tarafından yapılan müdahalelerden kaynaklandığı bildirildi.

Öte yandan, İsrail’in Yedioth Ahronoth gazetesine göre, Tahran'da hava savunma sistemlerinin devreye girdiği haberinin ardından, bir İsrail ordusu kaynağı, İran'a saldırı düzenlemediklerini söyledi.

İsrail ve Lübnan arasında ABD’de gerçekleştirilecek ikinci tur görüşmeye saatler kala İsrail ordusu, Lübnan’ın güneyine bir dizi hava saldırısı düzenledi. Nebatiye bölgesinde yer alan Shoukin kasabasına düzenlenen saldırıda 3 kişi hayatını kaybetti.
Hizbullah ise, Taybe ve Mecdlzun kasabalarında İsrail ordusuna yönelik üç ayrı saldırı gerçekleştirdi.

Hürmüz gerilimi devam ederken ABD Başkanı Trump, mayın döşeyen herhangi bir teknenin vurulacağını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, "Amerika Birleşik Devletleri Donanması'na, Hürmüz Boğazı sularına mayın döşeyen her türlü tekneyi, ne kadar küçük olurlarsa olsunlar (ki tüm donanma gemileri, toplam 159 adet, denizin dibindedir!) vurmaları ve imha etmeleri emrini verdim. Hiçbir tereddüt edilmeyecek. Ayrıca, mayın tarama gemilerimiz şu anda Boğaz'ı temizlemektedir. Bu faaliyetin devam etmesini, ancak üç katına çıkarılmasını emrediyorum!" açıklamasını yaptı.

Orta Doğu’da tansiyon düşmek bilmezken, İsrail ordusu Lübnan’ın güneyindeki Nebatiye vilayetine bağlı Tayri beldesinde gazetecilere yönelik açık bir savaş suçu işledi. Öğle saatlerinde bölgedeki bir araca düzenlenen hava saldırısından sağ kurtulan kadın gazeteciler Emel Halil ve Zeyneb Farac, can havliyle yakındaki bir eve sığındı. Ancak İsrail ordusu, insansız hava araçlarıyla takip ettiği basın mensuplarını sığındıkları konutta ikinci kez hedef aldı. 

KADIN GAZETECİNİN CANSIZ BEDENİNE SAATLER SONRA ULAŞILDI

Lübnan Sağlık Bakanlığı, saldırı sonrası yaralılara ulaşmaya çalışan Lübnan Kızılhaç ekiplerinin ve ambulansların İsrail askerleri tarafından ateş altına alınarak engellendiğini duyurdu. Enkaz altında kalan gazetecilerden Emel Halil’in cansız bedenine saatler sonra ulaşılabilirken, ağır yaralanan Zeyneb Farac hastaneye kaldırıldı. İsrail ordusu ise yaptığı resmi açıklamada, "savunma hattını aştıkları" gerekçesiyle araçlardan kaçan kişilerin bilerek ve takip edilerek hedef alındığını itiraf ederken, insani yardımın engellendiği suçlamalarını incelediklerini iddia etti.