Suudi Arabistan dev proje frene bastı: Dünyanın en büyük binası durdu

Riyad’da inşa edilmesi planlanan ve “dünyanın en büyük binası” unvanını alması beklenen Mukaab projesinde çalışmalar durduruldu. Yetkililer, maliyet ve fizibiliteyi yeniden masaya yatırdı.

Suudi Arabistan’ın son yıllarda adından sıkça söz ettiren mega projelerinden biri daha belirsizliğe girdi. Başkent Riyad’da yükselmesi planlanan ve küresel ölçekte ses getirmesi beklenen Mukaab projesinin inşaatı durduruldu. Reuters’ın güvenilir kaynaklara dayandırdığı haberine göre, yetkililer projeyi tamamen rafa kaldırmış değil; ancak finansman ve uygulanabilirlik konuları yeniden değerlendiriliyor.

400 METRELİK GÖKDELEN

Mukaab, alışılmış gökdelen anlayışının oldukça dışına çıkan bir tasarıma sahipti. Yaklaşık 400 metre yüksekliğinde planlanan yapı, aynı zamanda uzunluk ve genişlik olarak da bu ölçülere ulaşacaktı. Yani ortaya, devasa bir küp çıkacaktı. Hesaplara göre, bu yapının içine teorik olarak 20 adet Empire State Binası sığabiliyordu. Bu yönüyle Mukaab, yalnızca yüksekliğiyle değil, hacmiyle de “dünyanın en büyük binası” unvanını hedefliyordu.

Dış cephesi geleneksel İslam mimarisinden izler taşıyacak şekilde tasarlanan yapının iç kısmında ise yaklaşık 2 milyon metrekarelik bir kullanım alanı öngörülüyordu. Üstelik yapının tam merkezinde, burgu şeklinde yükselen ayrı bir kule de yer alacaktı. Açıkçası, kağıt üzerindeki tablo fazlasıyla iddialıydı.

KAZI YAPILDI, DURAKLAMA GELDİ

Projede 2024’ün sonlarına doğru önemli bir aşama geride bırakılmıştı. Alanda yaklaşık 10 milyon metreküp toprak çıkarıldı, temel ve altyapı çalışmaları büyük ölçüde ilerledi. Ancak tam da bu noktada fren yapıldı. Şimdilik, sahadaki faaliyetler askıya alınmış durumda.

Reuters’a konuşan kaynaklara göre, yalnızca Mukaab değil, yapının merkezinde yer aldığı Yeni Murabba bölgesinin genel takvimi de değişti. Bölgenin tamamlanma hedefi 2030’dan 2040’a ötelenmiş durumda. Analistlerin hesaplarına göre Yeni Murabba’nın toplam maliyeti yaklaşık 50 milyar doları buluyor.

ÖNCELİKLER DEĞİŞİYOR

Kulislerde konuşulanlara bakılırsa, Suudi Arabistan son dönemde gösterişli mimari projelere ayırdığı kaynakları kısmaya başladı. Ülkenin odağı, 2034 Dünya Kupası hazırlıkları ve Qiddiya gibi turizm projelerine kaymış durumda. Petrol fiyatlarının, iddialı dönüşüm planlarını finanse edecek seviyede olmaması da bu yön değişikliğinde etkili görünüyor.

Benzer bir tablo, Trojena projesinde de ortaya çıktı. Burada düzenlenmesi planlanan 2029 Asya Kış Oyunları süresiz olarak ertelendi. Yani Mukaab yalnız değil; rüzgâr genel olarak mega projelerin aleyhine esiyor.

TAMAMEN DURMAYANLAR DA VAR

Tüm bu gelişmelere rağmen, Suudi Arabistan’daki tüm büyük projeler frene basmış değil. Dünyanın en yüksek binası olması beklenen JEC Tower’ın inşaatı hızla devam ediyor. Aynı şekilde, ölçeği önemli ölçüde küçültülmüş olsa da dev çizgi şehir projesi The Line da sahada ilerlemeyi sürdürüyor.