Tarih kitapları sil baştan yazılacak! İnsanlık tarihini değiştiren at keşfi

Helsinki Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, insanların atları binmeye ve evcilleştirmeye tahmin edilenden en az bin yıl daha erken başladığını ortaya çıkardı. İşte detaylar...

Haberi Paylaş

+Aa-

Tarih kitapları sil baştan yazılacak! İnsanlık tarihini değiştiren at keşfi

KAYNAK:

Murat Makas

GİRİŞ:

19.05.2026

15:37

GÜNCELLEME:

19.05.2026

15:37

Tarih sahnesinde insanlığın dünya çapındaki yayılımında ve hatta İkinci Dünya Savaşı gibi yakın dönemdeki savaşlarda bile merkezi bir rol oynayan atlarla kurduğumuz ilişkinin kökenleri baştan yazılıyor.

HABERİN ÖZETİ

Tarih kitapları sil baştan yazılacak! İnsanlık tarihini değiştiren at keşfi

Yeni bulgulara göre insanların atlarla ilişkisinin kökenleri daha önceden düşünülenden en az 1300 yıl daha geriye çekilerek, atların tam evcilleşme sürecinden çok daha önce yaygın kullanıldığı ortaya konmuştur.

Atların vahşi doğadan evcilleşme süreci yaklaşık 4 bin yıl önce, yani milattan önce 2200 ile 2100 yılları arasında gerçekleştiği düşünülüyordu.

Yeni bulgular, insanların atlarla olan ilişkisinin köklerini en az 1300 yıl daha geriye çekiyor.

Profesör Volker Heyd'e göre, atlar tam evcilleşme sürecinden çok önce yaygın ve gelişmiş şekillerde kullanılmışlardır.

Bu durum, insanlık tarihini anlama biçimimizi bütünüyle değiştirebilecek bir farktır.

Milattan önce 3100 civarında Rusya ve Ukrayna bölgelerinde yaşamış Yamnaya halkının göçleri, atların giderek artan kullanımıyla kolaylaşmış ve Avrupa'nın genetik yapısında büyük bir değişime yol açmıştır.

Atların tam evcilleşme süreci nesiller boyu sürmüş ve gerçek anlamda tam evcilleşme milattan önce 2000 yılından kısa bir süre önce gerçekleşmiştir.

Daha önce vahşi atların yaklaşık 4 bin yıl önce yani milattan önce 2200 ile 2100 yılları arasında evcilleştirildiği düşünülüyordu. Ancak yeni bulgular, insanların atlarla olan ilişkisinin köklerini en az 1300 yıl daha geriye çekiyor.

Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmanın yazarı Profesör Volker Heyd, atların tam evcilleşme sürecini kesin olarak belirlemeden çok önce yaygın ve gelişmiş şekillerde kullanıldığını dile getiriyor. Profesör Heyd'e göre ortaya çıkan zaman farkı, insanlık tarihini anlama biçimimizi bütünüyle değiştiriyor.

Araştırma özellikle günümüzde Rusya ve Ukrayna'nın bulunduğu bölgelerde yaşamış olan Yamnaya halkının göçlerine ışık tutuyor. Milattan önce 3100 civarında Avrupa ve Asya'ya doğru gerçekleşen göç hareketinin, Avrupa'nın genetik soy ağacında son 5 bin yılın en büyük değişimini tetiklediği ve atların giderek artan kullanımıyla kolaylaştığı tahmin ediliyor.

EVCİLLEŞTİRME SÜRECİ NESİLLER BOYU SÜRDÜ

Helsinki Üniversitesi araştırmacıları, yüzyıllar boyunca insanların atları kullanımını incelemek amacıyla DNA kalıntılarını, arkeolojik kayıtları ve kemik yapılarını mercek altına aldı.

Ekibin paylaştığı detaylara göre evcilleştirme tek bir olaydan ibaret değildi; aksine nesiller boyu geniş coğrafyalara yayılan, kesintilerle dolu ve oldukça yavaş ilerleyen zorlu bir süreçti. Gerçek anlamda tam evcilleşme ise milattan önce 2000 yılından kısa bir süre önce gerçekleşti.