CANLI ANLATIM

ABD, İsrail, İran savaşında müzakere belirsizliği sürüyor. İran, ABD'ye nükleer programı içermeyen bir teklifte bulundu. ABD Başkanı Donald Trump ise teklifin ardından bir görüşme gerçekleştirilebileceğini söyledi. Fakat teklifin nükleeri kapsamaması nedeniyle Trump'ın pek de hoşuna gitmediği belirtildi. ABD, görüşmelerin medya üzerinden yürütülmeyeceğini, diplomatik sürecin ise 'hassas' olduğunu aktardı. İsrail'in, Lübnan'a yönelik saldırıları ve yıkımları ise ateşkese rağmen devam ediyor. 

İşte ABD, İran, İsrail arasında yaşanan son gelişmeler... 

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Casim Muhammed el-Budeyvi, Suudi Arabistan'da gerçekleşen toplantıda, KİK ülkeleri arasındaki askeri entegrasyonun güçlendirilmesi ve balistik füzelere karşı erken uyarı sistemi projelerinin hızlandırılması kararı alındığını belirtti.

Genel Sekreter Budeyvi, Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde düzenlenen KİK Olağanüstü İstişare Toplantısına ilişkin açıklama yayımladı.

Cidde'de bir araya gelen KİK liderlerinin Orta Doğu'da yaşanan gerilimin yanı sıra İran'ın KİK ülkeleri ve Ürdün'e yönelik saldırılarını görüştüklerini aktaran Budeyvi, bölgedeki krizi sonlandırabilecek diplomatik çözüm yolları ve Körfez ülkelerinin güvenlik endişelerini giderecek anlaşma olanaklarının ele alındığına işaret etti.

ABD'de yapılan ankette, "ABD dış politikasının diğer ülkelerin çıkarlarını göz ardı ettiğini" bildirenlerin sayısının en yüksek seviyeye ulaştığı gözlemlendi.

Merkezi ABD'de bulunan Pew Research şirketi, 23-29 Mart tarihlerinde 3 bin 500'den fazla katılımcıyla anket düzenledi. Katılımcılara ankette "ABD'nin dış politika kararları alırken diğer ülkelerin çıkarlarını ne ölçüde dikkate aldığı" sorusu yöneltildi.

Anket sonuçlarına göre, "ABD dış politikasının diğer ülkelerin çıkarlarını göz ardı ettiğini" bildirenlerin oranı ilk kez yüzde 53'e ulaştı.

Bu oran, 2021-2025 yıllarında görevde bulunan Joe Biden'ın yönetimi dönemine denk gelen 2023'te yüzde 27 olarak kayda geçmişti.

İsrail ordusunun 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen Lübnan'daki saldırıları sürüyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığı ve Lübnan resmi ajansı NNA'nın verilerine göre, gün içinde güneyde düzenlenen İsrail saldırılarında Tebnin beldesinde 2, Şakra beldesinde 1, Coya beldesinde 1, Mecdel Zun beldesinde 5 ve Cebşit beldesinde 2 kişi yaşamını yitirdi.

ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın gölge bankacılık ağını yönettiği ve yaptırımların delinmesiyle bağlantılı olduğu iddiasıyla 35 kişi ve kuruluşu yaptırım listesine ekledi.

ABD Hazine Bakanlığından konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamada, "Ekonomik Öfke" kapsamında Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisinin (OFAC), İran'ın gölge bankacılık ağlarını yöneten ve "yaptırımların delinmesi ile İran'ın terörizme verdiği destekle bağlantılı" on milyarlarca dolar değerindeki fonların hareketini kolaylaştıran 35 kişi ve kuruluşu yaptırım listesine aldığı bildirildi.

Hazine Bakanlığının açıklamasında, söz konusu ağların Devrim Muhafızları Ordusu dahil olmak üzere İran Silahlı Kuvvetlerinin, yasa dışı petrol satışlarından elde edilen ödemeleri tahsil etmek, füzeler ve diğer silah sistemleri için hassas bileşenler satın almak ve İran'ın terör bağlantılı gruplara para transfer etmek amacıyla uluslararası finans sistemine erişmesine olanak tanıdığı öne sürüldü.

İran'ın Londra Büyükelçisi Seyed Ali Mousavi, Büyükelçiliğin sosyal medya hesabından "kışkırtıcı açıklamalar" yapıldığı gerekçesiyle İngiltere Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.

İngiltere Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İngiltere'nin Orta Doğu ve Kuzey Afrika'dan Sorumlu Devlet Bakanı Hamish Falconer'ın, İran'ın Londra Büyükelçiliğinin sosyal medya hesabından "kabul edilemez ve kışkırtıcı açıklamalar" yapıldığı gerekçesiyle Mousavi'yi Bakanlığa çağırdığı bildirildi.

ABD Başkanı Donald Trump, ''İran az önce bize “çöküş halinde” olduğunu bildirdi. Liderlik durumlarını çözmeye çalışırken (bunu başarabileceklerine inanıyorum!), Hürmüz Boğazı’nı mümkün olan en kısa sürede açmamızı istiyorlar.'' açıklamasında bulundu.

ABD merkezli Axios sitesi, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın sona erme ihtimalinin yakın zamanda görünmediğini belirtti. Axios haber platformunun haberinde, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın adeta "Soğuk Savaş dönemini andıran" bir aşamaya girdiği belirtildi.

İsrail ordusunun, Lübnan'ın güneyinde ateşkese rağmen işgal ettiği alanların dışındaki beldelere hava ve topçu saldırıları düzenlediği bildirildi. Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail uçakları öğle saatlerinde Tebnin, Kefre, Şakra ve Yatir beldelerini bombaladı.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Majed el-Ensari, Hürmüz Boğazı'nın bir baskı unsuru haline getirilmemesi gerektiğini belirtti. El-Ensari, bölgedeki çatışmaların ancak müzakere masasında çözülebileceğini vurguladı. Katar'ın öncelikli endişesinin bölgesel güvenlik olduğunu ifade eden Sözcü, Pakistan'ın arabuluculuk çabalarına tam destek verdiklerini açıkladı.

İran Savunma Bakan Yardımcısı Rıza Telayi Nik, ABD’nin artık uluslararası politikasını dikte etme konumunda olmadığını belirterek, Washington’un "yasa dışı ve mantıksız taleplerinden vazgeçmesi gerektiğini kabul etmek zorunda olduğunu" söyledi.

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkelerin liderleri, bölgedeki gelişmelerin ele alınacağı olağanüstü istişare toplantısı için Suudi Arabistan’ın Cidde kentinde bir araya geliyor. Körfez medyasında yer alan haberlerde ise toplantının, ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik uluslararası çabalar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda Washington ile Tahran arasında yürütülen müzakere girişimleriyle eş zamanlı olarak gerçekleştirildiğine dikkat çekildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka nedeniyle bir petrol tankerini​​n geçişini engellediğini açıkladı.

ABD basınının hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre; Trump’ın İran’ın teklifini Tahran’ın nükleer programına değinmediği gerekçesiyle beğenmediği iddia edildi. Haberde, bir yetkilinin Trump hakkında "Teklifi pek sevmedi" dediği kaydedildi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in, İran’a yönelik yaptırımların henüz kaldırılmaması gerektiği yönündeki açıklamalarına tepki gösterdi. Bekayi, yaptığı paylaşımda, “Avrupa Birliği'nin İran'a karşı insanlık dışı yaptırımları asla insan hakları ile ilgili değil. Bu yaptırımlar sıradan İranlıların temel haklarını çiğnemek için tasarlandı. Kimse bu modası geçmiş ahlak tiyatrosunu dikkate almaz.” ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Olivia Wales, ABD basınına İran-ABD müzakerelerine ilişkin açıklamada bulundu. Wales, ABD'nin İran ile müzakereleri medya üzerinden yürütmeyeceğini belirterek, "Bunlar hassas diplomatik görüşmelerdir ve ABD müzakerelerini medya aracılığıyla yürütmeyecek" dedi. Wales, "Başkan'ın da belirttiği gibi ABD tüm kozları elinde bulundurmakta ve yalnızca Amerikan halkını her şeyin önünde tutan, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyecek bir anlaşmayı kabul edecektir" dedi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran yönetiminin, ABD ile anlaşmaya varma konusunda "ciddi" olduğunu düşündüğünü ancak yapılacak herhangi bir anlaşmanın, İran'ın nükleer silah edinmesini kesin olarak engellemesi gerektiğini belirtti. 

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptırım uygulanan İran hava yollarıyla iş yapanların ABD yaptırımlarına maruz kalabileceğini bildirdi. Bessent, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan konuya ilişkin paylaşımda bulundu.

Yaptırım uygulanan İran hava yollarıyla iş yapmanın, "ABD yaptırımlarına maruz kalma riski taşıdığını" belirten Bessent, yabancı hükümetlere, yetki alanlarındaki şirketlerin söz konusu uçaklara jet yakıtı, ikram, iniş ücretleri veya bakım dahil olmak üzere herhangi bir hizmet sunmamasını sağlamak için gerekli tüm adımları atma çağrısında bulundu.