CANLI ANLATIM

ABD ile İran arasındaki ateşkes sürerken savaşın ne zaman biteceğine dair umut veren net bir açıklama henüz gelmedi. En son İran'ın Pakistan üzerinden ilettiği teklifi beğenmediğini söyleyen Trump, İranlı liderleri "kafa karışıklığıyla" suçladı. Öte yandan ABD ile birlikte İran'a saldıran İsrail, Lübnan'la sağlanan ateşkese karşın saldırılarını sürdürüyor. İran tarafından gelen açıklamalarda savaşın bitmesi için "Top ABD'de" denirken Hürmüz Boğazı için de 12 maddelik plan hazırlandı. Trump ise Hürmüz Boğazı'ndaki abluka için "Korsan gibiyiz" benzetmesinde bulundu. 

İşte ABD-İsrail-İran hattında savaşla ilgili son gelişmeler...

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, yeni savaş uçağı alımının, askeri kapasiteyi güçlendirmeye yönelik stratejik bir adım olduğunu söyledi. Katz, ABD yapımı yeni uçakların envantere katılmasının, ülkenin askeri gücünü pekiştireceğini ve otonom uçuş kabiliyetleri ile yeni nesil savunma sistemlerinin entegrasyonunda önemli bir ilerleme sağlayacağını ifade etti. İsrailli bakan, hava gücünü modernize ederek Orta Doğu'daki operasyonlarını artırmayı planladıklarını kaydetti.

Eski Devrim Muhafızları komutanı ve Tahran yönetiminin İstişare Konseyi sekreteri Mohsen Rezaee, ABD askerlerini “korsanlara” benzeterek boğazın ABD uçak gemileri ve askerleri için bir mezarlığa dönüştürüleceğini söyledi. Rezaee, geçen ay bir F-15E uçağının düşürüldüğünü de hatırlattı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD Başkanı Donald Trump'ın "imkansız bir operasyon" ile "kötü bir anlaşma" arasında seçim yapmak durumunda kaldığını belirtti. Devrim Muhafızları Ordusu İstihbarat Kurumunun X sosyal medya hesabından yapılan yazılı açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"İran'ın ablukaya karşı Pentagon'a verdiği ültimatom; Çin, Rusya ve Avrupa'nın Washington'a karşı ton değiştirmesi; Trump'ın Kongre'ye gönderdiği pasif içerikli mektup; İran'ın müzakere şartlarının kabul edilmesi hepsi tek bir anlama geliyor: Trump, imkansız bir operasyon ile İran'la kötü bir anlaşma arasında seçim yapmalı."

 İsrail Savunma Bakanlığı, ABD'den F-35I ve F-15I'lerden oluşan iki yeni savaş uçağı filosu alımını onayladığını duyurdu. Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, ABD ile İran'a karşı başlatılan "savaştan çıkarılan derslerin" ardından iki yeni savaş uçağı filosunun tedarik edilmesi planının onaylandığı ifade edildi.

 İsrail ordusu, ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyindeki çok sayıda beldeye gece saatlerinden bu yana hava saldırıları gerçekleştirdi.

İran Ulusal Tanker Şirketi'ne (NITC) ait "HUGE" adlı çok büyük ham petrol tankerinin (VLCC), ABD'nin abluka engelini aşarak Uzak Doğu sularına ulaştığı belirtildi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik saldırıların hangi şartlarla yeniden başlayacağı yönündeki soru üzerine, "Bunu bir muhabire söyleyemem. Ancak, eğer uslu durmazlarsa ve kötü bir şey yaparlarsa, göreceğiz. Fakat bu gerçekleşebilecek bir ihtimal" açıklamasında bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth sosyal medya platformundan İran’ın savaşın sona erdirilmesine yönelik son teklifi hakkında açıklama yaptı. İran’ın teklifini yakında inceleyeceğini belirten Trump, "Ancak son 47 yıldır insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemedikleri göz önüne alındığında, bu planın kabul edilebilir olacağını düşünemiyorum" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın ABD'ye gönderdiği yeni barış planını yakında inceleyeceğini ancak planın "kabul edilebilir olacağını" düşünmediğini belirtti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a ait gemilere müdahalelerle ilgili "korsan gibiyiz" şeklindeki açıklamalarına ilişkin, "Bu, uluslararası denizcilik seyrine yönelik eylemlerinin suç teşkil eden niteliğine dair doğrudan ve mahkum edici bir itiraftı." ifadelerini kullandı.

ABD-İran gerilimi devam ederken, ABD ordusuna ait çoğunluğu nakliye ve yakıt ikmal uçaklarından oluşan hava trafiğinde dikkati çeken yoğunluk gözlendi.

İsrail basını, ordunun, deniz ablukasının bir anlaşma yapılmasını sağlamaması halinde ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a saldırı başlatacağını öngördüğünü ve bu yönde hazırlık yaptığını ileri sürdü. 

İsrail Meclisi Knesset Dışişleri ve Savunma Komitesi üyelerinin bir kısmının "savunma sistemlerinin başarısızlığı ve iç cephenin terk edilmesi" başlıklarının görüşülmesini talep eden bir mektubu imzalamasının ardından meclis komitesi, hava savunmasında kullanılan "Arrow 3" tipi füzelerin sayısının yetersizliği nedeniyle acil toplanma kararı aldı.

İran Meclisi’nde Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin 12 maddelik bir plan hazırlanırken, İsrail’e ait gemilerin geçişine izin verilmeyeceği, "düşman ülkelerin" gemilerine kısıtlama getirileceği ve tüm geçişlerin İran iznine bağlanacağı açıklandı. 

İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, "Bu plana göre, Siyonist rejime ait gemilerin hiçbir zaman Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verilmeyecek. Düşman ülkelere ait gemiler de savaş zararlarını karşılamadıkları sürece geçiş izni alamayacaktır. Diğer gemiler ise Meclis’te kabul edilecek yasa doğrultusunda ve İran’dan izin alarak Hürmüz Boğazı’ndan geçebilecek" dedi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran’ın savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesine yönelik son teklifini, ABD’ye iletilmek üzere arabulucu olarak Pakistan’a sunduğunu belirterek "Artık top, çatışmayı sürdürmeyi mi yoksa diplomasi yolunu mu seçecek olan ABD'nin sahasında. İran, ulusal çıkarlarını ve güvenliğini sağlama amacıyla her iki yol için de hazırdır ve her durumda, ABD’ye ve bu ülkenin diplomasi sürecindeki samimiyetine yönelik kötümserliğini ve güvensizliğini her zaman koruyacaktır" ifadelerini kullandı

İran’ın BM Daimi Temsilciliği’nden ABD’nin Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’na (NPT) uymadığına yönelik sert bir eleştiri mesajı yayımlandı. 

Yazılı açıklamada, "Son derece utanç verici bir durum; binlerce nükleer savaş başlığına sahip olan ve bu tür silahların bir numaralı çoğaltıcısı olan ABD, 56 yıldır NPT’nin 1. ve 6. maddeleri kapsamındaki nükleer silahların yayılmasının önlenmesi ve nükleer silahsızlanma yükümlülüklerine açık şekilde uymamaktadır. ABD’nin bu çirkin ve ikiyüzlü davranışına hiçbir şekilde göz yumulmamalıdır" denildi.

Açıklamada, İran’daki uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin Uluslararası Atom Enerji Ajansı (UAEA) ile iş birliği doğrultusunda gerçekleştirildiği belirtilerek, "Hukuken, uranyum zenginleştirme seviyesine ilişkin herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır. Yeter ki İran örneğinde de olduğu gibi bu faaliyet UAEA'nın denetimi altında yürütülsün" ifadeleri kullanıldı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan TSİ 17.00'den bu yana İran limanlarına uygulanan ablukaya ilişkin son verileri paylaştı. CENTCOM tarafından yapılan açıklamada, "Son 20 günde, abluka kurallarına uyulmasını sağlamak amacıyla 48 geminin güzergahı değiştirildi" denildi.

Trump, ABD Donanması'nın 19 Nisan'da İran'a ait Touska adlı kargo gemisine el koyma olayına ilişkin, "Gemiyi ele geçirdik. Kargoyu ele geçirdik. Petrolü ele geçirdik. Çok karlı bir iş. Bunu yapacağımızı kim düşünürdü ki biz korsanlar gibiyiz. Bir bakıma korsan gibiyiz ama oyun oynamıyoruz." diye konuştu.

İran'ın Orta Doğu'da 47 yıldır herkesi ezdiğini ve zorbalık yaptığını savunan Trump, "Şimdi radarları, liderleri kalmadı. Kiminle muhatap olacağımızı bilemiyoruz. Hiç kimsenin lider olmak istemediği tek ülke." ifadesini kullandı.