15’e alıp markette 100 liraya satıyorlar! 5 şehirde üretiliyor, 81 ile gidiyor

Geçtiğimiz yıl don felaketiyle sarsılan şeftali ve nektarin üreticisi, bu yıl ürün bol olmasına rağmen fahiş maliyetler ve tıkanan ihracat yüzünden batmanın eşiğine geldi. Kilo maliyeti 20 TL'ye dayanırken, tarladaki alım fiyatı 15 TL'de kaldı. Üretici her kiloda zarar ederken, aradaki devasa fark vatandaşın cebini yakmaya devam ediyor.

Özetle

HABERİN ÖZETİ

15’e alıp markette 100 liraya satıyorlar! 5 şehirde üretiliyor, 81 ile gidiyor

Okunma süresi 38 saniyeye düşürüldü.

Paylaş

Geçtiğimiz yıl don felaketinden etkilenen şeftali ve nektarin üreticileri, bu yıl ürün bolluğuna rağmen fahiş maliyetler ve tıkanan ihracat nedeniyle büyük bir zarar ediyor.

Kilo başına üretim maliyeti 20 TL'ye dayanırken, tarladaki alım fiyatı 15-17 TL bandında kalıyor.

İşçilik maliyetleri toplam giderlerin %50'sine yaklaşıyor; günlük işçi yevmiyesi 2.000 TL, budama maliyeti 2.500 TL'ye ulaşıyor.

Döviz kurunun baskılanması ve yüksek enflasyon nedeniyle Türk ürünleri yurt dışı pazarında pahalı kalıyor, bu da ihracatı yavaşlatıyor.

İhracatın yavaşlamasıyla iç pazarda arz fazlası oluşuyor ve taze tüketim için satılamayan ürünler meyve suyu fabrikalarına yönlendiriliyor, burada da fiyatların düşmesi bekleniyor.

Şeftali ve nektarinin kısa depolama ömrü (maksimum 1-2 ay) nedeniyle, piyasada alımların yavaşlaması üreticiyi zararına satışa zorluyor.

Acil destek mekanizması veya ihracat kapılarında rahatlama sağlanmazsa, binlerce ton meyve dalında çürüme tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.

Okunma süresi 38 saniyeye düşürüldü.

Paylaş

ÖZETİ PAYLAŞ

Özeti Paylaş

ZARARINA SATIŞA ZORLUYOR!

2025/2026 sezonunda yaşanan şiddetli don olayları, şeftali ve nektarin üretimini büyük ölçüde düşürmüş; Türkiye genelinde yüzde 45’e varan oranlarda sert azalmalar yaşanırken, üretim 649 bin tona kadar gerilemişti. Hatta bazı bahçelerde yüzde 90’ı aşan verim kayıpları görülmüştü. Bu yıl ise ağaçlarda ürün bol olmasına rağmen artan maliyetler sebebiyle çiftçi âdeta kâbusu yaşıyor. Kilo başına üretim maliyeti 20 liraya dayanırken, toptan alım fiyatlarının 15-17 lira bandında kalması üreticiyi zararına satışa zorluyor. Tarladan çıkış fiyatı maliyetin bile altında olan ürünler ise tüketiciye ulaşana kadar katlanarak el yakmaya devam ediyor.

GİRDİ MALİYETLERİ HANGİ SEVİYEDE?

Girdi maliyetlerindeki fahiş artış, meyve üreticisinin belini bükmüş durumda. Günlük işçi yevmiyelerinin 2.000 TL’ye, budama maliyetlerinin ise 2.500 TL’ye ulaştığını belirten üreticiler, işçiliğin toplam giderler içindeki payının yüzde 50’ye yaklaştığına dikkat çekiyor.

Bursa’da uzun yıllardır şeftali üreticiliği yapan Mehmet Yılmaz, mevcut tabloyu şu sözlerle özetliyor:

İki dönümlük, yaklaşık 100 ağaçlık bir bahçenin sadece işçilik masrafı 70 bin lirayı buluyor. Buna ilacı, gübresi, mazotu ve sulamasını da eklediğinizde toplam maliyet 150 bin liraya dayanıyor. Ağaç başı ortalama 80 kilo verim alsanız, ürünün kilosu size zaten yaklaşık 19-20 liraya mal oluyor. Fakat bugün büyük marketlerin alım fiyatı 15 ile 17 lira arasında. Kendi işçiliğini kendi yapan belki ayakta kalır ama işçi tutan üretici şu an her kiloda cepten yiyor.

MEYVE SUYU YAPILACAK

Sektördeki tek sorun yüksek girdi maliyetleri değil. Döviz kurunun baskılanması ve içerideki yüksek enflasyon, Türk ürünlerinin yurt dışı pazarında pahalı kalmasına neden oluyor. İhracatın yavaşlamasıyla birlikte iç pazarda ciddi bir arz fazlası oluşmuş durumda. Adana’da nektarin hasadı yapan üretici Ahmet Demir “Dışarıya mal gönderemiyoruz. İhracat olmayınca bütün mal iç piyasaya yığıldı, iç piyasa da bunu çekmiyor. Büyük alıcılar şu an alımı durdurdu durduracak. Taze tüketim için satamadığımız ürünü mecburen meyve suyu fabrikalarına (suluk) yönlendiriyoruz. Orada da fiyat 7 liraydı, ürün çokluğu bahane edilerek 5 liraya kadar düşürüleceği konuşuluyor. Hep beraber batıyoruz” diyor.

SOĞUK HAVA DEPOSU ÇÖZÜM MÜ?

Şeftali ve nektarinin yapısı gereği uzun süre depolanamaması, krizin en kritik noktasını oluşturuyor. Elma veya armut gibi aylarca bekletilemeyen bu meyveler, soğuk hava depolarında maksimum 1 ila 2 ay dayanabiliyor. Sezonun bitmesine henüz aylar varken piyasada alımların yavaşlaması, depolama imkânı kısıtlı olan üreticiyi panik satışına yöneltiyor. Sahadaki genel beklenti ise oldukça karamsar: Eğer acil bir destek mekanizması veya ihracat kapılarında bir rahatlama sağlanmazsa, önümüzdeki haftalarda binlerce ton meyve zararına bile alıcı bulamayarak dalında çürüme tehlikesiyle karşı karşıya kalacak.

TÜRKİYE ŞEFTALİ VE NEKTARİN ÜRETİMİ

HANGİ BÖLGELERDE ÜRETİLİYOR?

Bursa: Türkiye’nin şeftali başkentidir. Hem sofralık hem de sanayilik üretimde açık ara lider konumdadır.

Mersin ve Adana: Özellikle “erkenci” (sezonu erken açan) nektarin ve şeftali türlerinde Türkiye’nin can damarıdır. Hasat ilk olarak bu sıcak bölgelerde başlar.

Çanakkale (Lapseki): İhracatlık ve yüksek kaliteli iri şeftali üretiminde markalaşmış bir merkezdir.

İzmir (Selçuk): Ege Bölgesi’nde üretimin en yoğun yapıldığı, özellikle nektarin konusunda öne çıkan merkezlerden biridir.

200 BİN TON İHRACAT

Türkiye, ürettiği şeftali ve nektarinin ortalama yüzde 15 ila 20’sini (yaklaşık 150 - 200 bin ton arası) taze meyve olarak ihraç etmektedir.

Üretimin geriye kalan çok büyük bir kısmı (yüzde 80-85) iç piyasada taze olarak tüketilmekte ve meyve suyu (suluk) sanayisine gitmektedir.

İhracatta en büyük pazarımız açık ara Rusya’dır. Rusya’yı genellikle Almanya, Romanya, Irak ve diğer Orta Doğu ülkeleri takip eder.

İLGİLİ HABERLER

ABD'den yeni Patriot füzesi siparişi! 58 milyar dolarlık dev sözleşme

Başakşehir metrosunda yürek sızlatan anlar! Yürüyen merdivene sıkışan kediyi itfaiye kurtardı

Fenerbahçe'den çifte transfer: Herkes Leao derken Hakan Çalhanoğlu operasyonu başladı!