Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD'nin dev savunma tedarik zincirinin önemli oyuncularından Noble Supply & Logistics için işler kısa sürede tersine döndü. Yüz milyonlarca dolarlık kamu sözleşmeleriyle büyüyen şirket, Savunma Bakanlığı ve diğer federal kurumların kritik anlaşmaları yenilememe kararlarının ardından ciddi bir finansman krizine sürüklendi. Kamu kurumlarına mal tedarik eden, büyük depolar işleten ve geniş bir sevkiyat ağı yöneten Noble, faaliyetlerini sürdürebilmek için önemli miktarda borçlandı. Ancak şirketin gelirinin büyük bölümünü oluşturan savunma sözleşmelerinin peş peşe kaybedilmesi, mali yapıyı taşıyamayacağı bir noktaya getirdi.
The Street'in aktardığı bilgilere göre yaşanan süreç, kamu yüklenicilerinin büyük sözleşmelere ne kadar bağımlı olabildiğini de açık biçimde ortaya koydu. Yani yüz milyonlarca dolarlık kamu taahhütleri bir anda ortadan kalkınca, şirketin finansman dengesi de hızla bozuldu.
Amerikan Silahlı Kuvvetleri ile müttefiklerine öldürücü olmayan askeri teçhizat ve operasyonel destek sağlayan Noble Supply & Logistics LLC, resmen iflas başvurusunda bulundu. ABD Savunma Bakanlığı'nın büyük yüklenicileri arasında yer alan Boston merkezli şirket, yüksek gelir sağlayan kritik savunma sözleşmelerini kaybetmesinin ardından Chapter 11 kapsamında yasal koruma talep etti. Şirketin 30 Ağustos tarihinde Delaware Bölgesi ABD İflas Mahkemesi'ne gönüllü başvuru yaptığı bildirildi.
Mahkeme kayıtlarına göre Noble'ın 100 milyon ile 500 milyon dolar arasında mal varlığı bulunuyor. Buna karşılık toplam borcun 500 milyon ile 1 milyar dolar arasında olduğu belirtiliyor. Borçların 292 milyon dolardan fazlasını ise finanse edilmiş yükümlülükler oluşturuyor.
2003 yılında Thomas W. Noble III tarafından kurulan Noble Supply & Logistics'in, ABD Savunma Lojistik Ajansı'nın (DLA) en büyük beşinci ana tedarikçisi olduğu ifade edildi. Şirket yalnızca orduyla da çalışmıyordu. Federal Soruşturma Bürosu (FBI) ve Dışişleri Bakanlığı dahil çok sayıda federal ve eyalet kurumunun tedarik zincirlerini yöneten Genel Hizmetler İdaresi (GSA) ile de iş ortaklığı yürütüyordu.
Noble'ın sözleşmeleri iki temel iş kolunda toplanıyordu. Faaliyetlerin yüzde 70'ini "High Touch Customer Solutions", kalan yüzde 30'unu ise "Global Supply Chain Program" oluşturuyordu. High Touch portföyünde 100'den fazla çok paydaşlı anlaşma bulunuyordu. Bu sözleşmeler kapsamında alıcılara 1 ila 10 yıllık dönemlerde, net bir sipariş takvimi ya da minimum alım garantisi olmadan ürün ve hizmet sağlanıyordu.
Dava dosyalarındaki bilgilere göre şirket bu anlaşmalar kapsamında güvenlik ekipmanları, insansız hava araçları, taktik malzemeler ve haberleşme sistemleri sevk ediyordu.
Global Supply Chain tarafında ise belirli ürünlerin tedarik edilmesi, depolanması ve sevk edilmesini kapsayan 5 veya 10 yıllık, belirsiz teslimat-belirsiz miktar esaslı 12 tek yüklenicili anlaşma bulunuyordu.
Noble bünyesindeki en büyük faaliyet alanını "Defense & Federal Solutions" birimi oluşturuyordu. Bu bölüm, başta Savunma Bakanlığı olmak üzere federal kurumlara operasyonel destek, taktik ve hayatta kalma ekipmanları ile lojistik hizmetleri sunuyordu.
Söz konusu iş kolunun yalnızca 2025 yılında şirkete 674 milyon dolar gelir sağladığı belirtildi. Ancak asıl kırılma, şirketin en değerli sözleşmelerinin tek tek elinden çıkmasıyla başladı.
Noble'ın yaşadığı finansal sıkıntının Savunma Lojistik Ajansı'nın Aralık 2024'te aldığı kararla hızlandığı ifade edildi. Ajans, şirketin elindeki en büyük tek yüklenicili anlaşma olan 10 yıllık ve 1,2 milyar dolar değerindeki FSG-53 kodlu sözleşmenin Haziran 2026 itibarıyla uzatılmayacağını bildirdi. Noble bu sözleşme kapsamında kuruma havacılık ve uzay sanayisine yönelik ekipman sağlıyordu.
Şirket açısından sorun sadece sözleşmenin bitmesiyle de sınırlı kalmadı. Savunma Lojistik Ajansı'nın sözleşmenin tasfiye prosedürlerine uymadığı ve anlaşma kapsamında satın alınması planlanan stokları geri alma yükümlülüğünü yerine getirmediği belirtildi.
Bunun sonucunda Noble'ın elinde, yalnızca FSG-53 sözleşmesi için tedarik edilen yaklaşık 70 milyon dolarlık stok ve satın alma taahhüdü kaldı.
Şirket üzerindeki baskı sonraki aylarda daha da arttı. Savunma Lojistik Ajansı, Mart 2026'da itfaiye ve acil durum ekipmanlarını kapsayan "Fire and Emergency Services Equipment" sözleşmesini yenilemeyeceğini bildirdi.
Mayıs 2026'da ise başka kritik tedarik sözleşmeleri için yeni fesih ve yenilememe bildirimleri geldi. Böylece Noble, bir yandan yüksek borç yükünü çevirmeye çalışırken diğer yandan ana gelir kaynaklarını hızla kaybetmeye başladı.
19 ayrı tesiste 294 kişiyi istihdam eden Noble, kredi kuruluşlarıyla borç erteleme konusunda anlaşmaya vardı. Ancak finansman imkanlarının daralması ve şirket için yeterli satış seçeneği bulunamaması, kapanma riskini gündeme getirdi. Şirket bunun üzerine 10 Ağustos'ta Toplu İşten Çıkarma Bildirimi (WARN) yayımlamak zorunda kaldı. Asıl ağır darbe ise bundan yalnızca birkaç hafta sonra geldi.
Mahkeme belgelerine göre Savunma Lojistik Ajansı, 27 Ağustos tarihinde taktik teçhizat ve güvenlik donanımlarını kapsayan özel operasyon ekipmanı sözleşmesindeki 400 milyon dolarlık siparişi iptal etti. Noble'ın bu karara karşı 1978 tarihli Sözleşme Uyuşmazlıkları Yasası (Contracts Disputes Act) kapsamında resmî itirazda bulunmayı planladığı belirtildi. İptal edilen sözleşmenin şirket açısından önemi oldukça büyüktü. Özel operasyon ekipmanı anlaşması, yalnızca 2025 yılında Noble'a 630 milyon dolar ciro sağlamıştı.
Borç yükünü ve art arda gelen sözleşme kayıplarını değerlendiren Noble yönetimi, faaliyetleri yeniden dengelemek ve şirketin varlık değerini koruyabilmek için Chapter 11 kapsamında iflas korumasına başvurmanın en uygun seçenek olduğuna karar verdi.