Akıllı cihazınız size ne kadar zarar verebilir? Muharrem Baki'den robot süpürgeler için çarpıcı uyarı

Bir robot süpürge ya da akıllı ve aleti size ne kadar zarar verebilir? Bu cihazlar sadece temizlik yapıyor sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Akıllı cihazlarınız aslında evinizin mimarisini, günlük rutinlerinizi ve değerli eşyalarınızın yerini kaydediyor. Hatta hırsıza kapıyı açacak hale gelebilecek kadar gelişiyor. Tüketici Konfederasyonu Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a dijital dünyadaki bu görünmez tehlikeye karşı kritik uyarılarda bulundu. Peki, dijital dünyada mahremiyetimizi nasıl koruruz?

Baki, akıllı cihazların birer "soygun rehberi"ne dönüşebileceği tehlikesine dikkat çekti ve cihazlarınızın kontrolünü başkasına kaptırmamak ve izlenmemek için almanız gereken önemleri sıraladı.

Evlerimize giren akıllı cihazlar artık sadece 'yardımcı' değil, aynı zamanda sürekli veri toplayan birer gözlemciye dönüştü. Bugün bir evdeki robot süpürgeden akıllı ampule kadar genişleyen bu ekosistem, temelinde nasıl bir veri toplama mekanizmasıyla çalışıyor?

Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki: Öncelikle bugün "akıllı" dediğimiz her cihaz aslında internete bağlı küçük birer bilgisayar, bunu unutmamakta fayda var. Wi-Fi'a bağlı olan, içinde işletim sistemi olan her bilgisayar aslında bizim için birer tehlike. Robot süpürge sadece toz çekmiyor, ampulünüz sadece ışık vermiyor; hepsi birer veri toplama noktası diyebiliriz. Topladıkları veride aslında sensörlerin algıladıkları; sizin kullanım biçiminiz ve meta veri, yani dediğimiz bağlantı verileri (Wi-Fi ağları, cihaz kimlikleri). Bu veriler çoğunlukla buluta gidiyor ve yapay zekayı eğitmek için kullanılıyor. Evet, bu veriler bir sunucuda birikiyor ve bunlar da bizim aleyhimize bir süre sonra kullanılabilir.

SOYGUN REHBERİNE DÖNÜŞEBİLİR

Özellikle robot süpürgelerin ev haritalama teknolojileri, sadece süpürülecek alanı mı biliyor yoksa evimizin mimari yapısı ve eşya düzenimiz üzerinden özel hayatımıza dair ne gibi gizli verileri üçüncü taraflara servis edebilir?

Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki: Robot süpürgeyi nereyi süpüreceğini bilmekten çok daha fazlasını bildiğini hatırlatmakta fayda var. Verimli çalışmak için evimizin ayrıntılı birer haritasını çıkarıyor, karşısına çıkabilecek engelleri kaydediyor veya rotasını çizmek için yeni yollar arıyor diyebilirim. Oda yerleşimi, eşya düzeni, kapı geçişleri gibi bu harita odanızın büyüklüğünü değil, kasanızı, değerli eşyalarınızı veya güvenlik sistemlerinizin yerini de, günlük rutinlerinizi de net şekilde kaydediyor, yani soygun rehberine dönüşebilir. Bu tabii ki ileri seviye ancak bunun da mümkün olduğunu hatırlatmakta fayda var.

Ayrıca davranışsal profil üzerine de konuşmak isterim. Tehlikenin asıl büyüdüğü yer burası. Tek tek bakıldığında sadece saat kaçtı, ışık yandı gibi veriler önemsiz görünebiliyor, ama birleştiğinde günlük hayatınıza ayrıntılı birer günlük çıkarıyor. Yani ampul ve termostat verileri, kaçta uyuduğunuzu, evde ne zaman çıkıp ne zaman döndüğünüzü, süpürgeden hangi odaları kullandığınızı gibi. Bu da hırsızlığın tam olarak planlanması, ısrarlı takip, aile içi istismar, mağduriyet izlenmesi gibi aslında kişiye özel dolandırıcılık demek diyebiliriz.

KAPILAR İZİNSİZ AÇILABİLİR

Akıllı cihazların topladığı veriler ('metadata') birleştirildiğinde, bir ev sahibinin uyku saatlerinden tutun da evdeki hareketliliğine kadar ne tür bir 'davranışsal profil' oluşturulabilir? Bu bilgiler kötü niyetli kişilerin eline geçtiğinde ne tür bir tehdit oluşturur?

Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki: Aslında buradaki asıl mesele artık bu değil. Veri hırsızlığı cihazınızın kontrolüne, oradan fiziksel tehdide aslında bir sıçramadan bahsediyoruz. Akıllı kilitleme güvenlik araştırmacıları da Bluetooth sinyalini yakalayıp tekrar oynatarak kapıların izinsiz açılabildiğini, zayıf PIN'lerin kırılabildiğini, hatta yazılım güncellemelerini doğrulamadan kabul edildiğini de gösterdi. Yani fidye yazılımların da burada hizmet ettiğini, bu cihazların hizmet ettiğini söyleyebiliriz.

Sizce 'mahremiyet odaklı akıllı ev' mümkün mü? Kullanıcılar bu konforu yaşarken, 'dinlenmediklerinden' veya 'izlenmediklerinden' emin olmak için bugün hangi temel önlemleri almalılar?

Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki: Robot süpürgelerle ilgili 130 metre Bluetooth menzilinin de erişilebilir olduğu ortaya çıktı. Aslında evinizin içine girme zorunluluğu yok, uzaktan da bu gibi zararlı hareketlerde bulunabilir. Tabii vatandaşlarımız neler yapmalı? Öncelikle varsayılan şifreler hemen değiştirilmeli. Çok faktörlü doğrulamayı açmalıyız, yani telefonumuzda olan her uygulama için bu geçerli.

Akıllı cihazları ayrı bir ağa, yani modem üzerinde misafir ağına almayı tavsiye ediyorum. Ayrıca bütün yazılımlarımızı ve telefonlarımızı da güncel tutmalıyız. Kullanmadığımız özellikleri de kesinlikle kapatın; kamerayı kullanmıyorsanız kapatın veya fiziksel olarak örtün, prizden çekin gibi. Veri paylaşımı, eğitime katkı seçeneklerini reddedin, yani eğitim için bizim verilerimizi kullanmalarının da bize hiçbir faydası yok.

İLGİLİ HABERLER

Altın nereye kadar düşecek? Ekonomist Baki Atılal gram altın için net rakam verdi

Altın fiyatlarında çöküş başladı: Ölümcül kesişme gerçekleşti!