Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Altın ve gümüş fiyatındaki yükselişin, tarifelerin ortadan kalkmasıyla azalması beklenirken, belirsizlik nedeniyle hala yükseldiği görülüyor. İran gerilimi ise piyasalarda büyük bir paniğe neden olmadı. Ekonomist Doç. Dr. Filiz Eryılmaz, katıldığı bir televizyon programında jeopolitik gerilimlerin piyasalara etkisi hakkında kritik değerlendirmelerde bulundu.
"Trump ve ekibi durmayacaktır. Çünkü Trump ve ekibinin o ‘MAGA’ dedikleri yani Amerika’yı yeniden büyük yapabilmeleri için ciddi anlamda gelirlere ihtiyacı olacaktır. Zaten 36 trilyon dolarlık borcu olan bir ülkeden bahsediyoruz. Kısa vadede 10 trilyon doları var" diyen Eryılmaz, ABD’nin imalat sanayisini yeniden canlandırmak için tarifelere ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Eryılmaz, Trump ekibinin eski kadar agresif olamayacağını belirterek, "Farklı yasalardan yetki alarak yeniden tarife koymaya çalışacaklar. Fakat eskisi kadar güçlü, örneğin Çin’le anlaşamadıklarında %145’lere kadar varan oranlarda vergi koyabilecekler mi? Elbette koyamayacaklar. Kendilerine tanınan yetki kadar %10 gümrük tarifesiyle idare
Eryılmaz, piyasanın tepkisini de değerlendirerek "Yüksek mahkemenin tarifeleri hukuksuz bulması bir belirlilik yaratıyor ve piyasalara olumlu yansıyor. ABD endeksleri pozitifte, dolar endeksi düşmüş durumda. Ancak bir taraftan da belirsizlik var; Trump ve ekibi bundan sonra hangi tarifelerle, hangi sert politikalarla karşımıza çıkacak, bunu bilmiyoruz" ifadesini kullandı.
Öte yandan, Amerika’da ihracat yapan şirketlerin durumuna dikkat çeken Eryılmaz, "Şu an piyasa bunu kutluyor. Dışarıya daha fazla ihracat yapılabilecek, küresel ticaret hacmi artacak ve bu şirket cirolarına yansıyacak" dedi.
Eryılmaz, "Fed faiz indirmemekte direniyor. Çünkü Trump’ın uyguladığı tarifeler enflasyonu yukarı çekebilir. Tarifeler kalkarsa enflasyon üzerindeki olumsuz etki de bertaraf edileceği için Fed daha erken ve daha fazla faiz indirebilir beklentisi oluşuyor. Bunun da doları bir miktar aşağı getirdiğini görüyoruz" diyerek yatırımcıları uyardı.
Altın ve gümüş piyasalarındaki hareketliliğe de değinen Eryılmaz, "Tarifelerin ortadan kalkması belirsizliği azaltır ve güvenli liman ihtiyacını düşürür. Ancak Trump ve ekibinin ne yapacağı belli olmadığı için yeni bir belirsizlik oluştu. Bu nedenle altın ve gümüş bir miktar daha yükseliyor" dedi.
Eryılmaz, İran meselesi ve petrol fiyatlarına ilişkin değerlendirmesinde, "Küresel piyasalar Amerika’nın İran’da çok büyük ve yaygın bir saldırı yapacağı ihtimalini fiyatlamadı. Bizde borsa tarafında daha sert bir tepki görüldü. Genel inanış, Trump’ın çok güçlü ve karadan bir saldırı yapmayacağı, olsa olsa havadan ve daha simgesel bir adım atacağı yönünde. Petrol fiyatları son altı ayın en yüksek seviyesinde, 72 dolar civarında. Hürmüz Boğazı’nın kapanması gibi bir senaryoda 100–120 dolar seviyeleri şaşırtıcı olmaz" şeklinde konuştu.
Trump yönetiminin tarife politikalarının ekonomik etkilerini değerlendiren Eryılmaz, "Artık belirlilik dönemi başladı. Tarifeler ve vergi gelirleri tarihi rekorlara ulaştı ve bütçe açığının daha yönetilebilir olduğu algısı oluştu. Ancak tarifelerin geri çekilmesi bütçe finansmanı açısından soru işaretine neden oluyor" dedi.
Eryılmaz, Trump’ın tarifelerin büyümeyi baskılamayacağını ve enflasyonu yukarı çekmeyeceğini savunduğunu da hatırlatarak "Bugüne kadar tarifeler kaynaklı çok büyük bir enflasyon veya büyüme şoku görülmedi. Tarife gelirleriyle bütçe açığını finanse ediyorlar ve düşük-orta gelir gruplarına gelir transferi yapıyorlar" dedi.
Doç. Dr. Eryılmaz, Trump ekibi için zor bir gün yaşanmış olabileceğini ancak yeni açıklamalarla önümüzdeki hafta gündeme tekrar geleceklerini öngördü.