ATM'lerde bir devir kapandı! Küçük banknot çarşı ve pazarı vurdu: Gizli enflasyona neden oluyor

ATM'lerde artık çoğunlukta sadece 100 ve 200 TL’lik banknotların bulunması sokağın ekonomisinde sıkıntılara yol açtı. Küçük banknota ulaşamayan vatandaş ve esnaf kilitlendi. Küçük banknotların piyasadaki dolaşımının azalması ile de tehlikeli bir fiyat yuvarlama alışkanlığını da beraberinde getirdi. İşte detaylar...

Haberi Paylaş

+Aa-

ATM'lerde bir devir kapandı! Küçük banknot çarşı ve pazarı vurdu: Gizli enflasyona neden oluyor

KAYNAK:

Türkiye Gazetesi

GİRİŞ:

16.05.2026

09:10

GÜNCELLEME:

16.05.2026

09:16

Türkiye’de ATM’lerde bir süredir uygulanan banknot düzenlemesi, nakit erişiminde yeni sorunları beraberinde getirdi. Bankalar, cihazların kapasitesini daha verimli kullanmak amacıyla önce 5, 10 ve 20 TL’lik banknotları azaltırken, şimdi birçok ATM’de 50 TL de dolaşımdan çıkarılmaya başladı. Pek çok cihazda minimum çekim tutarının 100 TL’ye yükselmesi ise günlük küçük harcamaları doğrudan etkilemiş durumda...

HABERİN ÖZETİ

ATM'lerde bir devir kapandı! Küçük banknot çarşı ve pazarı vurdu: Gizli enflasyona neden oluyor

Türkiye'de ATM'lerde uygulanan banknot düzenlemesi, özellikle küçük banknotların (5, 10, 20 ve 50 TL) dolaşımdan azaltılması veya çıkarılmasıyla nakit erişiminde sorunlara yol açarak günlük harcamaları ve esnafı olumsuz etkilemektedir.

Bankalar, ATM kapasitesini daha verimli kullanmak amacıyla önce 5, 10 ve 20 TL'lik banknotları, ardından da birçok ATM'de 50 TL'yi dolaşımdan çıkarmıştır.

Birçok ATM'de minimum çekim tutarının 100 TL'ye yükselmesi, 20-50 TL aralığındaki ödemelerde ve küçük harcamalarda sıkıntılara neden olmaktadır.

Pazar ve sokak esnafı, küçük banknot ve madeni para bulmakta zorlanmakta, bazı işletmeler "küçük banknot ve madenî para bozulur" ilanları asmakta veya bu yönde kampanyalar düzenlemektedir.

Küçük banknotların piyasada azalması, para üstü verilemeyen durumlarda fiyatların bir üst tutara yuvarlanmasına ve dar gelirli kesim için "gizli enflasyon"a yol açmaktadır.

Ekonomist Ahmet Karaoğlu, bu durumun enflasyonun banknot kompozisyonunu etkilemesinin fiziksel bir sonucu olduğunu belirtmiş ve piyasada küçük esnafı ve dar gelirlileri rahatlatacak bir nakit akışı planlaması yapılmazsa sokak ekonomisinde ticaretin kilitlenme noktasına gelebileceği uyarısında bulunmuştur.

PAZAR VE SOKAK ESNAFI SIKINTIDA

Türkiye Gazetesi'nin aktardığına göre; sabah alınan simit, öğrenciye verilen harçlık, minibüs ücreti ya da ulaşım kartı yüklemeleri gibi 20-50 TL aralığındaki ödemelerde ciddi sıkıntılar baş gösterdi. Vatandaşın cebindeki en küçük banknotun 100 TL’ye çıkması, özellikle nakit kullanımının yoğun olduğu semt pazarları ve sokak esnafında alışveriş düzenini zorlaştırdı. ATM’lerin küçük tutarda para vermemesi nedeniyle 40 70 TL gibi bakiyelerin uzun süre kullanılamaz halde kaldı.

ESNAF KENDİ KAMPANYASINI YAPTI

Bazı fırın ve marketler camlarına “küçük banknot ve madenî para bozulur” ilanları asarken, bazı işletmeler vatandaşın elindeki ufak paraları toplamak için kampanyalar düzenliyor.

YUVARLAMA İLE GİZLİ ENFLASYON

Küçük banknotların piyasadaki dolaşımının azalması, tehlikeli bir fiyat yuvarlama alışkanlığını da beraberinde getiriyor. Para üstü veremeyen işletmelerde fiyatlar mecburen “düz hesap” yapılarak bir üst tutara çekiliyor. Bu durum, özellikle dar gelirli kesimin cebinden çıkan ekstra kuruşların toplandığında devasa bir meblağa dönüşmesine neden oluyor.

"ENFLASYON KÜÇÜK PARAYI YUTTU"

Ekonomist Ahmet Karaoğlu, meselenin bankaların operasyonel bir tercihi gibi görünse de aslında enflasyonun banknot kompozisyonunu yutmasının fiziksel bir sonucu olduğunu belirtti. Karaoğlu, “ATM haznelerinin fiziki bir sınırı var ve ortalama işlem tutarları artınca bankalar mecburen 100 ve 200 TL’lik banknotlara yer açmak zorunda kaldı. Ancak bunun sokaktaki maliyeti çok ağır. Fiyatların yukarı yuvarlanması dar gelirlinin cebine ‘gizli enflasyon’ olarak yansıyor. Ayrıca öğrencilerin veya emeklilerin düşük bakiyelerine erişememesi büyük problem. Piyasada acilen küçük esnafı ve dar gelirliyi rahatlatacak bir nakit akışı planlaması yapılmazsa, sokak ekonomisinde ticaret kilitlenme noktasına gelir” uyarısında bulundu.