ChatGPT'ye 'lütfen' ve 'teşekkür ederim' demeyi bırakın: İşte sebebi

BM araştırmacıları, yapay zeka araçlarına verilen komutlardan nezaket sözcüklerinin çıkarılmasının yüzde 25'e varan elektrik tasarrufu sağladığını raporladı. Veri merkezlerinin tükettiği su ve enerji miktarının devasa boyutlara ulaştığı belirtilerek, kaynakların sürdürülebilirliği adına gereksiz sohbetlerden kaçınılması uyarısında bulunuldu.

Haberi Paylaş

+Aa-

ChatGPT'ye 'lütfen' ve 'teşekkür ederim' demeyi bırakın: İşte sebebi

KAYNAK:

Murat Makas

GİRİŞ:

08.06.2026

09:39

GÜNCELLEME:

08.06.2026

09:39

Birleşmiş Milletler Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü (UNU-INWEH) tarafından hazırlanan yeni bir rapor, yapay zeka modellerinin harcadığı enerjiye dair çarpıcı detaylar ile karşımıza çıktı. Uzmanlar, ChatGPT gibi popüler sohbet robotlarını kullanan kişilerin gereksiz kelimelerden kaçınmasını şiddetle tavsiye ediyor.

HABERİN ÖZETİ

ChatGPT'ye 'lütfen' ve 'teşekkür ederim' demeyi bırakın: İşte sebebi

Birleşmiş Milletler Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü (UNU-INWEH) raporu, yapay zeka modellerinin enerji ve su tüketiminin tehlikeli boyutlara ulaştığını ve kullanıcıların gereksiz kelimelerden kaçınması gerektiğini belirtiyor.

ChatGPT gibi sohbet robotlarında gereksiz kelimelerden kaçınarak enerji tüketimini %25'e varan oranlarda azaltmak mümkün.

Kısa ve öz komutlar vererek yılda 87 ila 98 gigawatt-saat elektrik tasarrufu sağlanabileceği öngörülüyor.

Günümüzde ChatGPT günde yaklaşık 2,5 milyar, Google ise 16 milyar sorgu işliyor ve bu sorguların büyük kısmını yapay zeka özetleri oluşturuyor.

Veri merkezlerinin harcadığı enerjinin %20'sini oluşturan yapay zeka payının yakın gelecekte %40'a çıkması bekleniyor.

Araştırmacılar, 2030 yılına kadar yapay zeka sektörünün senede 378 terawatt-saat enerji harcayacağını, veri merkezlerinin ise 9,3 trilyon litre suya ihtiyaç duyacağını tahmin ediyor.

Görsel üretimi metin sorgularından 60 kat, video oluşturmak ise 8000 kat daha fazla kaynak tüketiyor.

Yapılan araştırmalara göre, nazik olmaktan vazgeçerek enerji tüketimini yüzde 25'e varan oranlarda azaltabilirsiniz. Kullanıcıların sadece kısa ve öz komutlar vererek yılda 87 ila 98 gigawatt-saat aralığında elektrik tasarrufu yapabileceği öngörülüyor. Bu oran, Sahra Altı Afrika bölgesinde yaşayan 760 bin civarında insanın yıllık elektrik kullanımına eşdeğer bir seviyeye ulaşıyor.

UNU-INWEH araştırmacılarından Kaveh Madani, insanlara yapay zeka ile duygusal ilişkiler kurmaktan ve uzun sohbet döngülerine girmekten uzak durmaları çağrısında bulunuyor.

YAPAY ZEKANIN ENERJİ VE SU TÜKETİMİ TEHLİKELİ BOYUTLARA ULAŞTI

Yapay zekanın çevreye maliyetini detaylandıran raporda, teknolojinin hızla benimsenmesinin kaynak tüketimini zirveye taşıdığı uyarısı dikkatlerden kaçmıyor. Günümüzde ChatGPT günde yaklaşık 2,5 milyar, Google ise 16 milyar sorgu işliyor. İşlenen sorguların büyük bir kısmını yapay zeka özetleri oluşturuyor.

Veri merkezlerinin harcadığı enerjinin halihazırda yüzde 20'sini oluşturan yapay zeka payının, çok yakın bir gelecekte iki katına çıkarak yüzde 40 seviyesine varması bekleniyor.

Araştırmacılar, 2030 yılına kadar yalnızca yapay zeka sektörünün senede 378 terawatt-saat enerji harcayacağını tahmin ediyor. Veri merkezlerinin toplam tüketiminin ise 945 TWh sınırına dayanarak öngörülen küresel elektrik kullanımının neredeyse yüzde 3'lük dilimine sahip olacağı düşünülüyor.

Madalyonun diğer yüzünde ise su tüketimi yer alıyor. Veri merkezlerinin 2030 yılına kadar 9,3 trilyon litre suya ihtiyaç duyacağı, bunun da miktarın Sahra Altı Afrika'daki 1,3 milyar insanın asgari yıllık su ihtiyacını tamamen karşılayabileceği belirtiliyor.

MEDYA FORMATLARI ÇOK DAHA FAZLA KAYNAK TÜKETİYOR

Teknoloji şirketlerinin enerji tüketim verilerini şeffaf bir şekilde paylaşması gerektiğini savunan araştırmacılar, hükümetlerin kotalar getirmesini öneriyor. Madani, kısa komutların modellerin işleyeceği token sayısını düşürerek güç gereksinimini azalttığını ifade ediyor.

Sadece bir görsel üretmenin metin sorgularından 60 kat daha fazla enerji harcadığı, harcanan miktarın 10 watt'lık bir LED ampulü 17 dakika boyunca çalıştıracak güce denk geldiği aktarılıyor. Karmaşık bir video oluşturmak ise metinden 8000 kat daha fazla kaynak gerektirirken, aynı ampulü 1,7 gün boyunca yakabiliyor.