Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Küresel piyasalarda altın fiyatları eylül ayında sert düşerken Çin, rezervlerini büyütmeye devam etti. Dünya Altın Konseyi'nin (WGC) yayımladığı son rapora göre Çin Merkez Bankası (PBoC), yalnızca eylül ayında 23 ton altın satın aldı. Bu alım, Ekim 2023'ten bu yana kaydedilen en yüksek aylık miktar oldu. Çin'in yılın üçüncü çeyreğinde gerçekleştirdiği toplam altın alımı 63 tona ulaşırken, ülkenin resmi altın rezervleri 2 bin 410 tona yükseldi. Böylece Pekin yönetimi, küresel piyasalardaki fiyat dalgalanmalarına rağmen altın biriktirmeyi sürdürdü.
Raporda en dikkat çeken gelişme, Çin Merkez Bankası'nın altın alımlarında hız kesmemesi oldu. Eylül ayında yapılan 23 tonluk alımla birlikte Çin'in resmi altın rezervleri 2 bin 410 tona çıktı. Altının ülkenin toplam rezervleri içindeki payı ise yüzde 8,5'e ulaştı.
Çin'in toplam rezervleri aynı dönemde, ağırlıklı olarak döviz varlıklarındaki gerilemenin etkisiyle yüzde 2 azalarak 3,8 trilyon dolara indi. Merkez Bankası'nın kesintisiz altın alım süresi eylülde 23 aya ulaşırken, üçüncü çeyrekteki 63 tonluk alım 2023'ün üçüncü çeyreğinden bu yana en güçlü üç aylık performans olarak kayıtlara geçti.
Çin Merkez Bankası yılbaşından bu yana rezervlerine 103 ton altın ekledi. Bu miktarla Çin, dünya genelinde en fazla altın satın alan merkez bankaları arasında yer aldı.
Çin'in altın alımlarını hızlandırdığı dönemde küresel piyasalarda ise satış baskısı öne çıktı. Eylül ayında Londra Külçe Piyasası Birliği'nin (LBMA) dolar bazlı altın fiyatı yüzde 8,5 gerilerken, Şanghay'da yuan cinsinden belirlenen altın fiyatı yüzde 5,5 düştü.
Doların güçlenmesi ve ABD tahvil getirilerindeki sert yükseliş, altın fiyatlarını baskılayan başlıca gelişmeler oldu. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) eylül ayında faizi 25 baz puan artırması, yüksek faiz ortamının devam edeceği beklentilerini güçlendirdi.
ABD ile İran arasındaki çatışmanın şiddetlenmesi ise enerji fiyatları üzerinden enflasyon endişelerini artırdı. ABD ekonomisinin beklenenden dirençli kalması ve mali kaygılar nedeniyle tahvil getirilerinin yükselmesi de altın üzerinde baskı oluşturdu.
Buna rağmen yuan bazında altın, üçüncü çeyreği yüzde 3 kazançla tamamladı. Böylece yılbaşından bu yana yaşanan kayıp yüzde 7'ye geriledi. Ekim ayının ilk günlerinde ise fiyatlar dengelenmeye başladı. Çin'de altının gram fiyatı 900 yuan civarında seyrederken, uluslararası piyasalarda ons altın 4 bin 100 doların üzerinde tutundu.
Çin'de yalnızca Merkez Bankası değil, bireysel ve kurumsal yatırımcılar da altına ilgisini artırdı. Ülkedeki altın borsa yatırım fonlarının (ETF) toplam varlıkları eylülde 11 ton artarak 304 tona yükseldi. Böylece fonların elindeki altın miktarı ay sonu itibarıyla tarihi zirvesine ulaştı. Eylül ayında altın ETF'lerine 11 milyar yuan, yani yaklaşık 1,6 milyar dolar tutarında para girişi gerçekleşti. Ancak altın fiyatlarındaki gerileme nedeniyle fonların toplam yönetilen varlık büyüklüğü yüzde 2 düşerek 276 milyar yuana (41 milyar dolar) indi.
Üçüncü çeyrek genelinde ise altın fonlarına 27 milyar yuanlık (3,9 milyar dolar) giriş kaydedildi. Aynı dönemde fonların altın varlıkları 27 ton, toplam yönetilen varlık büyüklükleri de yüzde 13 arttı. Çin borsasındaki sert düşüşlerin yatırımcıları alternatif arayışına yöneltmesi, altın fonlarına talebi destekleyen başlıca etkenlerden biri oldu. Devlet tahvili getirilerindeki gerileme ve Çin Merkez Bankası'nın aralıksız altın alım açıklamaları da bu eğilimi güçlendirdi.
Üçüncü çeyrekteki güçlü para girişleri, ikinci çeyrekte yaşanan kayıpları telafi etti. Böylece Çin'deki altın ETF'leri, yıllık bazda rekor para girişine doğru ilerlemeye başladı. Ekim ayının ilk günlerinde de hisse senedi piyasasındaki zayıflık nedeniyle altın fonlarına talep sürdü.
Çin'in vadeli altın piyasasında eylül ayında işlemler bir miktar yavaşlasa da üçüncü çeyrek genelindeki güçlü görünüm korundu. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası'nda (SHFE) günlük ortalama altın işlem hacmi eylülde bir önceki aya göre yüzde 9 azalarak 360 tona geriledi.
Piyasadaki en büyük 20 katılımcının net uzun pozisyonları ise ağustos sonuna göre 5 ton düşerek 149 tona indi. Altın fiyatlarındaki gerileme ve oynaklığın azalması, işlem hacimlerinin düşmesinde etkili oldu.
Ancak üçüncü çeyreğin tamamına bakıldığında farklı bir tablo ortaya çıktı. Net uzun pozisyonlar yüzde 59, işlem hacimleri ise yüzde 18 arttı. Özellikle ağustos ayında altın fiyatlarında görülen toparlanma, vadeli işlem piyasasındaki hareketliliği destekledi.
Çin'de fiziki altın piyasasında eylül ayında mevsimsel bir canlanma yaşandı. Bankalar, kuyumcular ve diğer piyasa katılımcılarının Şanghay Altın Borsası'ndan (SGE) çektiği altın miktarı, ağustos ayına göre yüzde 48 artarak 92 tona çıktı.
Ekim ayı başındaki Ulusal Gün tatili öncesinde kuyumcuların stoklarını yenilemesi ve gerileyen fiyatların alım fırsatı olarak görülmesi, bu artışı destekledi. Çin borsasındaki kayıplar nedeniyle güvenli liman arayışının güçlenmesi de külçe altın satışlarına olumlu yansıdı. Ancak aylık toparlanmaya rağmen fiziki altın talebi geçmiş yılların oldukça gerisinde kaldı. Eylül ayındaki altın çekimleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 22 azaldı.
Üçüncü çeyrekte Çin'in toptan altın talebi 234 ton olarak gerçekleşti. Bu miktar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 21 düşüş anlamına geliyor. Daha dikkat çekici olan ise uzun dönemli ortalamayla arasındaki fark. Üçüncü çeyrekteki talep, 418 tonluk 10 yıllık ortalamanın yüzde 44 altında kaldı.
Rapora göre bu zayıflığın temel nedeni, mücevher tüketiminde devam eden durgunluk. Dünya Altın Konseyi, Çin'deki altın talebine ilişkin daha ayrıntılı değerlendirmelerini kasım ayının başında yayımlanması planlanan Altın Talep Eğilimleri Raporu'nda paylaşacak.