Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Emekli maaşlarına hangi borçlar için haciz gelir? Bankaların kredi taksiti için koyduğu blokeler hukuki mi? Milyonlarca emekliyi yakından ilgilendiren 'maaş haczi ve bloke' tartışmalarına TÜKONFED’den son nokta geldi.
TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı Hüseyin Ölmez, katıldığı bir radyo programında emekli maaşlarına haciz ve bloke konusuna ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Ölmez, yürürlükteki mevzuat ve uygulamalar üzerinden değerlendirmeler yaparak önemli uyarılar dile getirdi.
Ölmez, emekli maaşlarının hukuki durumuna ilişkin olarak "Önce söyleyelim ki emekli maaşları 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası kapsamında haczedilemez. Sadece nafaka borçları ve SGK borçları için haczedilebilir" şeklinde konuştu
Nafaka borçlarında kesinti oranına da değinen Ölmez, “Nafaka borçlarında da emekli maaşının %25’i ile %50’si arasında yargıcın takdirine bağlı olarak haczedilir.” dedi.
SGK borçlarına ilişkin uygulamayı ise şu sözlerle açıkladı:
“SGK’daki zaten bir haciz değildir. SGK kaynaktan keser, emekli maaşını eksik gönderir. Burada da kural %25’i aşmamasıdır.”
Bunun dışında emekli maaşlarına haciz uygulanamayacağını vurgulayan Ölmez, “Yani bunun dışında hiçbir şekilde emekli maaşları haczedilemez.” ifadelerini kullandı.
Bloke konusuna da açıklık getiren Ölmez, haciz ile bloke arasındaki farkı şöyle anlattı: "Bloke nedir? Alacağı karşısında mevduat hesabını hareketsiz tutmasıdır. Yani onu alamaz hesabınızdan, kendisine gelir yazamaz. Sizin hesabınızda durur ama siz onu kullanamazsınız."
Yargıtay kararlarına da değinen Ölmez, emekli maaşına rıza olsa bile bloke konulamayacağına dikkat çekerek "Yargıtay’ın bir başka kararı da var. Emekli maaşları rızası dâhilinde olsa dahi bloke edilemez" dedi.
Banka kredileriyle ilgili istisnai durumu ise şu şekilde açıkladı:
"Emekli maaşını aldığı bankaya gidip o maaşı garanti göstererek kredi kullanan çok sayıda emeklimiz var. O noktada her iki sözleşme de virman yetkisini içerir. Eğer kredi karşılığında ise ve kredinin sadece o ayki taksidi ise banka, maaşın yattığı gün ile ödeme günü arasında sadece kredi taksiti kadar miktarı bloke edebilir."
Bankaların maaşın tamamına bloke koymasının hukuka aykırı olduğunu vurgulayan Ölmez, "Hiçbir şekilde bir emeklinin maaşını banka kesinlikle ve kesinlikle kendisine de sormadan, tamamını da hiçbir şekilde bloke edemez. O paranın kullanımını engelleyemez" dedi.
Ayrıca bazı bankaların tüm hesaplara yaygın bloke uygulamasına da tepki gösteren Ölmez, bunun usule aykırı olduğunu belirtti.
Emekli maaşı dışındaki gelirlerin durumuna da değinen Ölmez, "Emekli maaşı alınan hesap üzerinde eğer kira geliri veya başka gelirler varsa ve bunu alacaklılar ispatlarsa, o gelirler haczedilir. Örneğin emekli ikramiyesi haczedilebilir"
Kredili mevduat hesapları (KMH) konusunda da uyarılarda bulunan Ölmez, bu sistemin işleyişini şöyle anlattı:
"Kredili mevduat hesapları, hesabın para varken alacak, para yokken borç bakiyesi vermesidir. Maaş aynı hesaba geldiği için borç otomatik tahsil edilir. Emekli buradaki kesintiye itiraz edemez"
Son olarak emekli promosyonlarına değinen Ölmez, bankaların sunduğu yüksek promosyon tekliflerine karşı dikkatli olunması gerektiğini belirterek şunları kaydetti:
“Emekli promosyonu aldığınızda banka sizin 3 yıllığına hesabınızı bloke ediyor. 30.000 TL para alıyorum diye önceki bankaya yüksek faiz ödemesin. İki banka arasındaki maliyete dikkat etsin.”
Ölmez, emeklilerin bankacılık işlemlerinde sözleşmeleri dikkatle incelemeleri ve özellikle kredi, KMH ve promosyon şartlarını iyi değerlendirmeleri gerektiğini vurguladı.