Sadece bedensel engeller değil, psikolojik hastalıklar da erken emeklilik kapısını aralıyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, erken emeklilik için gerekli şartlar hakkında milyonlarca vatandaşı uyardı.
Sosyal güvenlik sistemimiz, zihinsel ve ruhsal mücadele veren sigortalılara önemli haklar tanıyor.
Normal emeklilik için yaş, prim ve süre şartları bir aradadır. Ancak malulen emeklilikte "yaş" şartı aranmaz. Az primle ve genç yaşta emeklilik imkanı sunar.
Karakaş, "Sadece bedensel değil, psikolojik hastalıklar da bu kapsamdadır. Bu yolda, düzenli emeklilik maaş güvencesi sağlar. Üstelik emeklilikten sonra prim ödemeden sağlık hizmetlerine erişim hakkı verir" dedi.
SGK, her sene branşlar itibarıyla en çok hangi hastalıklardan dolayı malulen erken emekli olanları açıklamaktadır. Buna göre kanser hastalarında sonra ilk sırada psikiyatri hastaları gelmektedir.
SGK tarafından belirlenen psikiyatrik hastalıklar listesi oldukça kapsamlıdır. İşte o rahatsızlıklardan bazıları:
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: IQ 50 ve altı; öz bakımını kendi kendine yapamama (beslenme, tuvalet ve banyo vb.) veya tek başına sokağa çıkamama veya evde tek başına kalamama.
Orta Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: IQ 51 - 69; işlevselliğin kavramsal, pratik ve sosyal alanlarında ileri düzeyde kayba neden olduğu gösterilmiş olmalıdır.
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedaviye rağmen çalışma olanağı vermeyen.
Orta Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedaviye rağmen kısmen çalışma olanağı veren.
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedaviye rağmen çalışma olanağı vermeyen.
Orta Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedaviye rağmen kısmen çalışma olanağı veren.
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedaviye rağmen çalışma olanağı vermeyen.
Orta Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedaviye rağmen kısmen çalışma olanağı veren.
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedaviye rağmen çalışma olanağı vermeyen.
Orta Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedaviye rağmen kısmen çalışma olanağı veren.
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedavi ile işlevselliği düzelmeyen, progresyon (ilerleme) gösteren ve çalışma olanağı vermeyen.
Hafif Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedavi ile işlevselliği kısmen düzelen.
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedavi ile işlevselliği düzelmeyen ve çalışma olanağı vermeyen (organik kişilik ve davranış bozukluğu, frontal lob sendromu vb.).
Hafif Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedavi ile işlevselliği kısmen düzelen ve tedaviye rağmen kısmen çalışma olanağı veren (organik kişilik ve davranış bozukluğu, frontal lob sendromu vb.).
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Şiddeti ağır ve içgörünün kaybolduğu durumlar; (İki ayrı grup antidepresanla etkin dozda 12 hafta kullanımına, en az bir BDT ya da başka bir psikoterapi yöntemine, en az 12 seans EKT tedavisine, en az bir güçlendirme veya kombine tedaviye rağmen iyileşmediği belgelendirilmiş olmalıdır), tedavi ile işlevselliği düzelmeyen ve çalışma olanağı vermeyen.
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: Tedavi ile işlevselliği düzelmeyen ve çalışma olanağı vermeyen (organik bipolar tiplerini içerir, organik sanrılı bozukluk, demansiyel ve amnestik vb. tablolar).
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar: İşlevselliği ileri düzeyde bozan otizm ve ilişkili bozukluklar.
Karakaş, "Her sigortalının durumu şahsına münhasırdır. Bazıları her iki yola da başvurabilir. Bazıları ise sadece birini tercih edebilir. Ancak hemen altını çizelim hastalığınız doğuştan ya da sigorta başlangıcınızdan önce ise malulen emeklilik yolu kapalı" şeklinde konuşarak vatandaşı uyardı.
Ayrıca uzman isim, hastalığınız sigorta başlangıcından sonra meydana gelmiş ise vatandaşın iki seçeneği olduğunun altını çizdi:
Malulen Emeklilik Şartı: Çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmiş olmaktır.
Engelli Emeklilik Şartı: %40 oranında kayıp yaşayanlar da bu yoldan emekli olabilir.
Prim ve Süre: Malulen emeklilik için 10 yıl sigortalılık ve 1800 gün prim yeterlidir. Ağır derecede malul yani başkasının bakımına muhtaç olanlar için 10 yıl sigortalılık süresi de aranmamaktadır.
Google Play
App Store
09:18
